Што се случува со СДС под раководство на Венко Филипче? Има ли во таа партија простор за поинакво мислење, за критика и за барање одговорност? Или секој што ќе побара промени веднаш мора да биде прогласен за соработник на Мицкоски?
Последното партиско соопштение отвора сериозно прашање за политичката култура на актуелното раководство. Во објавата од 29 октомври 2026 година, во делот посветен на Бранко Црвенковски, се употребуваат квалификациите „мумии“ и „балсамирани ликови“. Партијата го обвинува поранешниот лидер за деловни врски со ВМРО и за помагање во создавањето на ЗНАМ, без во самиот текст да приложи докази за тие тврдења.
Кога раководството посегнува по навреди кон сопствениот поранешен претседател, јавноста има право да праша со какви аргументи ја брани својата политика.
Црвенковски, како и секој политичар, подлежи на критика. Неговите одлуки и политичкото наследство можат да бидат предмет на остра јавна расправа. Но зборовите „мумии“ и „балсамирани ликови“ не објаснуваат ниту една погрешна одлука и не нудат ниту едно решение. Тие ја заменуваат расправата со омаловажување.
Во истото соопштение се нападнати и Платформата за промени, Петре Шилегов, Максим Димитриевски, ЗНАМ, Левица, аналитичари и медиуми. Нивните настапи и барања се поврзуваат со интересите на Мицкоски и со наводно подготвување нова партија. Тоа се обвинувања на СДСМ, чија вистинитост не се докажува со самото нивно објавување.
Од ваквиот настап се добива впечаток дека за раководството на СДС секоја критика е дел од туѓо сценарио. Ако бараш промени — работиш за Мицкоски. Ако не се согласуваш со партиската линија — стоиш зад некаква операција. Ако поставуваш непријатни прашања — твоите мотиви однапред се сомнителни.
Каде во таквата логика останува правото на членството да размислува со своја глава?
Партискиот претседател не е сопственик на партијата, а верноста кон партијата не се мери со молчење пред раководството.
Членовите имаат право да сметаат дека одредена политика е погубна за Македонија и штетна за партијата. Имаат право да бараат отчет, кадровски промени и поинаква насока. Раководството може да им се спротивстави со аргументи, но не може убедливо да зборува за демократија ако несогласувањето го третира како непријателство.
Филипче, како претседател, носи политичка одговорност и за јазикот со кој партијата настапува пред јавноста. Официјалното соопштение е став на партијата што ја предводи. Затоа од него се очекува да покаже дали поддржува расправа во која ќе се слушнат критиките или комуникација во која критичарите прво се навредуваат, а потоа се отфрлаат.
За граѓаните е важно опозицијата да биде способна да ја контролира власта, да понуди програма и да ја заслужи довербата. За тоа се потребни аргументи, доследност и подготвеност да се признае сопствената грешка. Списокот на наводни непријатели не може да ја замени таа работа.
Со секое ново етикетирање раководството ризикува дополнително да ги оддалечи луѓето што би можеле да учествуваат во обновата на партијата. Оној што бара промени денес, утре може да престане воопшто да очекува нешто од неа.
На Филипче му останува да одговори на критиките за сопственото раководење. Мицкоски не може да биде одговор на секое прашање поставено во СДС.