35 ГОДИНИ ОД ПРВИОТ УСТАВ: ТОДОР ПЕТРОВ ГО КРЕНА ПРВОТО ДРЖАВНО ЗНАМЕ СО ШЕСНАЕСЕТЗРАЧНОТО СОНЦЕ ОД КУТЛЕШ
Свечена седница, историски сведоштва и изложба во Собранието на Македонија по повод 35-годишнината од донесувањето на првиот Устав на суверена и самостојна држава Македонија.**
**СКОПЈЕ, 17 ноември 2026 година** – Со свечена седница во Собранието на Македонија беа одбележани 35 години од донесувањето на првиот Устав на суверена и самостојна држава Македонија, усвоен на 17 ноември 1991 година.
На свеченото одбележување присуствуваа највисоки државни и верски претставници, пратеници од првиот парламентарен состав од периодот 1990–1994 година, како и претставници на институциите и научната јавност.
На присутните им се обратија претседателот на Собранието, Африм Гаши, директорот на Државниот архив на Македонија, м-р Димитар Богески, директорот на Институтот за национална историја, проф. д-р Митко Б. Панов, и претседателката на Републиката, проф. д-р Гордана Сиљановска-Давкова.
Беше прикажан документарен филм за работата на Собранието пред, за време и по донесувањето на првиот Устав, а во собранискиот хол беше отворена изложба со документи од првиот парламентарен состав. Во рамките на одбележувањето започна и меѓународниот научен симпозиум „Уставност, суверенитет и традиција“, организиран од Собранието, Институтот за национална историја и Државниот архив.
## Знамето со шеснаесетзрачното Сонце – потсетување на државотворните почетоци
Посебно внимание привлече потегот на поранешниот независен пратеник Todor Petrov, кој за време на интонирањето на македонската национална химна го крена првото државно знаме со златно-жолтото шеснаесетзрачно Сонце на црвена основа – симболот познат како Сонцето од Кутлеш.
Според објавеното сведоштво, Петров интервенирал и за време на програмата, нагласувајќи дека првиот Устав е донесен на суверена и самостојна држава Македонија.
Со овој гест тој го врати во центарот на вниманието прашањето за историското паметење на првите години од македонската независност и за симболите што го одбележаа создавањето на современата македонска држава.
По свеченоста, Петров изјави дека знамето со шеснаесетзрачното Сонце му припаѓа на периодот на првиот Устав и претставува семакедонски симбол за Македонците во светот.
„Првиот парламентарен состав се вгради во темелите на возобновената Македонска држава и таа историја никој не може да ја промени“, порача Петров.
## Референдумската одлука и прашањето за државниот суверенитет
Во своето обраќање искажано по повод годишнината, Петров се повика и на референдумот од 8 септември 1991 година, на кој граѓаните се изјаснија за суверена и самостојна држава Македонија.
Тој потсети дека суверенитетот произлегува од граѓаните и ним им припаѓа, а власта се остварува преку демократски избрани претставници и непосредно, по пат на референдум.
Неговата порака беше дека историските одлуки од 1991 година треба да се паметат во нивниот изворен контекст, со почитување на референдумската волја и на државотворната улога на првиот парламентарен состав.
Одбележувањето на 35-годишнината повторно го отвори прашањето колку доследно институциите ја претставуваат историјата на македонската независност и колку внимание им посветуваат на нејзините почетоци, документите, симболите и луѓето кои учествуваа во создавањето на самостојната држава.
**Историјата на македонската државност не започнува со нејзиното денешно толкување. Таа има свои документи, свои одлуки, свои сведоци и свои историски датуми. Нивното зачувување и пренесување на идните генерации е обврска на институциите и на македонското општество.**