Историја

ГРЦИЈА: Странските служби знаеле за менувањето на македонските топоними

severna-grcija-mapa

Драган Китаноски, етнолог, кој направил истражување за демографскиот состав на населението во Грција во последниве 90 години, вели дека во 1912 година на територијата на Македонија заземена од грчките војски имало над 700 македонски населби

severna-grcija-mapa
Карта на Северна Грција Фото Драган Китаноски)

Околу 800 села и градови во северна Грција во периодот од 1918 до 1925 година биле преименувани од македонски во грчки имиња.

Политиката на отфрлање сѐ што е македонско била највисок приоритет во Грција во тоа време и за таа цел била формирана специјална комисија, која требало да разработи специјален план за преименување на сите населени општини што не се од грчко потекло.

Драган Китаноски, етнолог, кој направил истражување за демографскиот состав на населението во Грција во последниве 90 години, вели дека во 1912 година на територијата на Македонија заземена од грчките војски имало над 700 македонски населби, чисти и мешани. Неговиот интерес во истражувањето е насочен кон населбите што се македонски по своето етничко потекло, без оглед на нивната делумна асимилација во грчкото општество.

Тој вели дека за менувањето на топонимите сведочат и многубројни документи на странските служби, за кои Грција не сака да се говори.

– Британскиот Форин офис во 1942 година излезе со мапа на северна Грција која содржи 50% македонски населени места. Таа мапа се појави еднаш и денес е тешко достапна. Германските научни кругови за време на Втората светска војна имале детални извештаи за националниот состав на населението. По граѓанската војна во 1949 година и големите штети нанесени на населбите во Костурско и Леринско се доби слика за селата кои останаа и оние што се целосно уништени – вели Китаноски.

dragan-kitanovski
(Драган Китаноски Фото Фејсбук)

Со преименувањето Лерин станал Флорина, Солун – Тесалоники, Воден – Едеса, селото Овчарани по ново се вика Мелити. Грчки имиња добиле и родното село на Крсте Петков Мисирков, Постол, кое било преименувано во Пела, Баница во Веви, Сботко во Аридеа, Кутлеш во Вергина итн.

Познавачите на случувањата од тој период нагласуваат дека едни од начините за прикривање на македонскиот карактер на населените места и на етничкиот состав на населението биле и неколкуте спроведени пописи, а чии податоци никогаш не биле објавени или биле штелувани во корист на грчката политика.

solun
Солун, Грција (Фото: wikipedia/JKelly)

– Многу важен е пописот од 1913 година што грчката држава го спроведе со меѓународен мониторинг. Овие факти беа земени за да да се види кои места сѐ уште се живи, а кои исчезнаа. Потоа најбитен е пописот од 1920 година, кој никогаш не се објави поради графата за изјаснување по јазик. Во 1928 година со пописот се утврди бројот на население, при што беа затекнати 1.400.000 жители во Егејска Македонија и околу 667 населби со чисто или мешано население, од кои според наши процени, околу 450 населби се македонски – објаснува Китаноски.

Според ова истражување, Грција и на последните два пописа продолжила со лажирање на податоците, овој пат во корист на втората и третата генерација на доселеничкото население, на местото на протераните Македонци од северниот дел на земјата.

(Игор Чавески/Телеграф.мк)

Најново од: Историја

Александар Трети Македонски освојува голем дел од Мала Азија

Од победата кај Граник до походот кон Киликија: освојувањата, легендата за Гордиевиот јазол и опасната болест што го запрела неговото напредување. Во првата година од војната Александар Македонски постигнал големи успеси. По победата кај Граник, голем дел од Мала Азија, сè до реката Сангар, паднал под негова власт. Персиската флота ги изгубила пристаништата на тој […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

Под каков идентитет се земаа и се иселуваа македонските деца?

Едно од најзначајните прашања со кои се запознав при истражувањето на чедособирството, а на кое не му е дадено соодветно внимание, е разликата во ставовите меѓу славофонските и грчкофоните села во северна Грција. Извештајот на УНСЦОБ известуваше за расположението на селаните во славофонските области и реони: тие, воопшто земено, биле многу подготвени да им дозволат […]

Крушоради, 1902: последната борба на војводата Дине Кљусов

На 28 септември 1902 година, по целодневна борба во Крушоради, Леринско, загинале војводата Дине Кљусов и тројца негови соборци. Нивната чета била предадена и опколена од османлиската војска. Дине Кљусов бил еден од револуционерите што дејствувале во четата на Марко Лерински. Во 1902 година Леринско било погодено од потери, предавства и вооружени судири. Кљусов учествувал […]

Востанието се проширува во Серскиот округ

Илинденското востание не завршило со падот на Крушевската Република. На 27 септември 1903 година, на Крстовден, започнале планираните востанички дејства во Серскиот револуционерен округ. Во летото 1903 година, додека во Битолско веќе се воделе жестоки борби, револуционерите во Серскиот округ се подготвувале за дејствување. На конгресот одржан во Пирин било решено востанието таму да започне […]

Драмското востание во 1941 година: отпор и трагедија во Егејска Македонија

Во ноќта меѓу 28 и 29 септември 1941 година, востаници во Драмско се кренале против бугарската окупациска власт. Востанието траело кратко, но репресалиите што следувале оставиле длабока рана во источниот дел на Егејска Македонија. По окупацијата во 1941 година, населението во Драмско живеело под воена и полициска контрола. Во такви околности бил организиран вооружен отпор, […]

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Владеењето на Александар Македонски со провинциите Лидија и Карија

Историјата на Јонците покажува дека тие постојано го чувствуваа јаремот на туѓинецот како товар. Тие не се караа, туку ја почитуваа слободата како најголем благослов. Записот на Приен од третиот век ни дава благороден израз на оваа идеја кога вели: „Нема поголемо нешто за античкиот грчки човек од слободата“. На прашањето како Александар Македонски ги […]

To top