Историја

На 8 септември македонскиот народ го слави Денот на независноста на Македонија

8-septemvri-den-na-nezavisnosta-na-makedonskata-drzhava

8-septemvri-den-na-nezavisnosta-na-makedonskata-drzhava

Вечерта на 8 септември 1991 година, пред граѓаните кои спонтано се собраа на плоштадот Македонија за да го прослават успешно спроведениот референдум, тогашниот претседател Киро Глигоров пред насобраниот народ ќе се обрати со зборовите: „Граѓани и граѓанки на Македонија дозволете вечерва на вас и на сите граѓани и граѓанки на Македонија, да ви ја честитам слободна, суверена и самостојна Македонија“

Се започна на 8 септември 1991 година кога македонскиот народ на Референдум се изјасни за самостојна, суверена и независна македонска држава. На тој ден, 95% од граѓаните што излегоа на референдум, позитивно одговорија на референдумското прашање: „Дали сте за самостојна Македонија со право да стапи во иден сојуз на суверени држави на Југославија“?

Согледувајќи го крвавиот распад на СФР Југославија, а во кој македонскиот народ не сакаше да учествува, преставниците на првиот повеќепартиски македонски парламент усвоиа Декларација за независност на 25 јануари 1991 година, по што следуваше и одлуката за распишување на референдум.

На Референдумот одржан на 8 септември 1991 година, од 1.495.626 граѓанисо право на глас излегле 1.332.981 или 71,85 % граѓани. Од вкушниот број на граѓани кои гласале 1.079.308  граѓани или 95,09 % позитивно се изјасниле, што говори за успешноста на Референдумот. Мора да се напомене дека тој бил спроведен без нарушување на процесот на изјаснување и немало приговори и жалби на неправилности или повреди на Законот за Референдум.

На Комисијата и остана само да ја констатирала масовноста на граѓаните со право на глас во Македонија кои се изјасниле “за” самостојна и суверена Македонија. Потоа, волјата на народот за самостојна држава формално беше потврдена со Декларација за прифаќање на референдумските резултати на 18 септември 1991 во Собранието на Република Македонија, по што следеше и усвојувањето на новиот Устав на 17 ноември 1991 година.

Меѓутоа, проблемите започнаа кога поголемиот дел од албанската етничка заедница го бојкотираше референдумот, а нивните пратеници во Собранието не го поддржаа новиот Устав. На 31 март 1992 година  етнички Албанци демонстрираа во Скопје, барајќи од меѓународната заедница да не ја признае македонската држава сè додека не добијат автономија во деловите на државата каде го опфаќаат мнозинството, а на почетокот на ноември 1992 година се случија судири со етничките Албанци на Бит пазар. Десет години подоцна, по конфликтот во 2001 година, беше потпишан Рамковен договор и Уставот дополнет.

Освен внатрешните проблеми, на патот на вољата на македонскиот народ се испречи Грција. Иако по распадот на Југославија само Македонија и Словенија добија позитивни оценки од специјално формираната Бадинтерова комисија дека ги задоволуваат условите за стекнување независност, Европската заедница под притисок на Грција, во средината на јануари, 1992 година, ги призна само Словенија и Хрватска.

Согледувајќи дека Македонија се соочува се огромен притисок од меѓународната заедница, каде Грција има големо влијание, истата година регираа пријателските земји. Првата држава која ја призна Македонија беше Република Бугарија (15. I 1992), a потоа следуваа признавања од Турција (6. II 1992), Словенија и Хрватска (12. II 1992), Босна и Херцеговина (26. II 1992 ), Филипини (8. V 1992), Русија (5.V 1992) и Белорусија (7. IX 1992).

Признавањето на Македонија од страна на повеќе земји овозможи Македонија да побара прием во ОН во јануари 1993 година. Веќе на 8 април 1993 година беше потврден меѓународно-правниот субјективитет на државата кога со акламација во Генералното собрание на Обединетите нации, Македонија беше примена за 181 полноправна членка. Сепак, поради притисоците на Грција, која не го прифаќа нашето уставно име, зачленувањето во ОН беше направено под привремената референца Поранешна југословенска Република Македонија.

Македонците се трпелив и мирољубив народ. Тој се надева дека ќе дојде време кога сите ќе ја сватат поентата одговорот во судот на Евреинот Рафаел Хаим Барух, член на групата на Георги Дукимов која по Втората светска војна во кумистичка Бугарија се борела за обединување на Македонија.

На прашањето на судијата зошто се замешал кога е Евреин, тој им одговорил: „Пред се јас сум Македонец. Во Македонија сум роден и за неа ќе се борам“.

Нека ни е честит 8 септември – Денот на независноста, и за многу години Македонија.

Македонска нација

Најново од: Историја

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Владеењето на Александар Македонски со провинциите Лидија и Карија

Историјата на Јонците покажува дека тие постојано го чувствуваа јаремот на туѓинецот како товар. Тие не се караа, туку ја почитуваа слободата како најголем благослов. Записот на Приен од третиот век ни дава благороден израз на оваа идеја кога вели: „Нема поголемо нешто за античкиот грчки човек од слободата“. На прашањето како Александар Македонски ги […]

Беличица во пламен – трагедијата од 19 септември 1944 година

На 19 септември 1944 година селото Беличица, во Горна Река, станало место на една од најтешките и најтрагичните борби во последните месеци од Народноослободителната војна во Македонија. Во нерамноправниот судир меѓу борците на Третиот тетовски партизански одред и многубројните балистички сили загинале 21 партизан, а по завршувањето на борбата биле убиени и 17 жители на […]

Драги Трајков за почетоците на ВМРО-ДПМНЕ во Струмица: „Ројал“ беше место каде отворено се зборуваше за македонска држава

Во годините кога Македонија го започнуваше патот кон осамостојување од Југославија, политичкото организирање не се одвиваше само во партиските штабови и на плоштадите. Драги Трајков од Струмица, во лично сведоштво се навраќа на атмосферата од тие години и на кафеаната „Ројал“, која, според неговото сеќавање, била едно од собиралиштата на членови и приврзаници на ВМРО-ДПМНЕ […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

20 септември 1944: Во Софија се пишувало за правото на самоопределување на македонскиот народ

На 20 септември 1944 година, во период на крупни политички и воени промени на Балканот, во Софија било објавено пишување во весникот „Отечествен фронт“ во кое се говорело за правото на самоопределување на македонскиот народ и за значењето на АСНОМ. Документот, зачуван во збирка поврзана со Павел Шатев, претставува значајно сведоштво за политичката атмосфера непосредно […]

Дабничкиот масакр: крвавиот 19 септември 1942 кај Прилеп

На 19 септември 1942 година, во месноста Дабнички Завој, меѓу Прилеп и селото Дабница, се случил еден од најтрагичните настани од периодот на Втората светска војна во Македонија – Дабничкиот масакр. Настанот бил кулминација на повеќедневна акција на бугарските окупаторски власти против населението од Дабница и прилепските учесници и поддржувачи на Народноослободителното движење. Дабница – […]

Брз економски развој во Мала Преспа и голем отпор на населението против асимилацијата

Во периодот од 1926 до 1930 година во Мала Преспа бил забележан брз развој, особено во изградбата на нови куќи. Голем број луѓе кои по Грчко-турската војна заминале на печалба низ светот им испраќале значителни суми пари на своите семејства, а кога се враќале во родните села, со себе носеле и голем дел од заштедените […]

To top