Историја

По поделбата од 10.08.1913 година Вардарска Македонија

slika-milton-manaki

slika-milton-manaki

По поделбата на Македонија од 10.08.1913 година Вардарска Македонија потпаднала под српска власт. Тогашните власти на Југославија со сите свои сили се ангажираа на сите полиња за целосно економско и политичко потчинување и асимилација на македонскиот народ.

Една од испробаните и можеби најефикасни методи за асимилација на еден народ е неговото превоспитување во училиштата. Затоа постојните училишта беа прекрстувани, некаде беа отворани нови, со единствена цел младите Македончиња да научат дека се Срби, а не Македонци. Нивните имиња во училишните книги биле пишувани со додавката “ИЌ” на српски јазик.

Школо Вук Караџиќ- Битола, слика на Милтон Манаки

Содржината на работа во училиштата била според тогашните наставни планови и програми, но со посебен акцент врз асимилацијата на Македончињата и негување на културно-историските традиции на српскиот народ и Србија.

За да ги асимилираат македонските деца не им ги менуваа само презимињата со додавката „иќ“ во училишните книги туку и во нивните црковни крштеници. Се менуваа презимињата, но и нивните имиња. За тоа најдобро говори писмото на архијерејското намесништво во Битола до парохиите за дозволените имиња при крштевањто.

Во писмото заведено под бр. 199 од 20 јануар 1939 година на Архиерејското намесништво во Битола до парохиите за дозволените имиња (Историски архив Битола Ф. ЗИД/А-1/31), потпишано од архиерејскиот намесник, протојереј чиј потпис не е читлив, објавено во „Документи“, том втори од 1981 година, се вели:

„Црковниот суд под С. бр. 8523 од 29. II 1938 год. го достави следново:

Архијерејската власт под Е. бр. 2416 од 15/28. XII о.г. повела да му го достави на судот следново:

Нашиот архијерејски заменик со јавна наредба нека ги предупреди и извести парохиските свештеници да водат сметка при давањето имиња на новородените деца во време на крштавањето. Се вкоренил лош обичај кумот да си го присвојува правото при крштавањето да дава име по своја волја. Тоа право на кумот има значење само додека е во границата на дозволеното и целесообразното. Штом свештеникот протестира, ќе се покори на неговото барање. Воопшто свештенството е должно да ја обучува својата паства, дека нашиот црковен збор, наредба и пропис се поважни од сите ќефови и неоправдани барања на поединци. Во сите случаи, и тоа без секаков изговор, ќе биде така како што ќе нареди свештеникот. Во никој случај да не се дозволи самоволието на мирјаните и малтретирањето на нашите свештеници. Во поглед на името парохијаните имаат широко поле за избор на име. Календарските имиња се безброј. Еве им го, значи, календарот (Јован, Петар, Тодор итн.). и за националните имиња исто така има именик и само такви имиња можат да им се даваат ла децата при крштавањето.

Горната одлука им се доставува на архијерејските намесници заедно со наредбата со неа да го запознаат подрачното парохиско свештенство и да му наредат строго да се придржува кон „именикот” и кон календарот во поглед на давањето имиња.

Архијерејски намесници да водат сметка за извршувањето на оваа наредба.

Горното им се доставува и на паросите и им се наредува најточно да се придржуваат кон наредбата.“

Ваквиот чин на српската власт не преставувал само насилно менување на името и презимето на македонските деца, туку преставува и насилно менување на вековните традиции и култура на македонскиот народ. Слично како и српската и бугарската власт која доаѓа по нив во 1941 година, го продолжува истото сценарио, овојпат бришејќи ја додавката „иќ“ и заменувајќи ја со „ов“ . Но и покрај сите усилби за целосно економско и политичко потчинување и асимилација на македонскиот народ, Македонците постојат и ќе опстанат на оваа земја. Корените на македонскиот народ се премногу длабоки за да може било кој да ги сосече.

Најново од: Историја

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Владеењето на Александар Македонски со провинциите Лидија и Карија

Историјата на Јонците покажува дека тие постојано го чувствуваа јаремот на туѓинецот како товар. Тие не се караа, туку ја почитуваа слободата како најголем благослов. Записот на Приен од третиот век ни дава благороден израз на оваа идеја кога вели: „Нема поголемо нешто за античкиот грчки човек од слободата“. На прашањето како Александар Македонски ги […]

Беличица во пламен – трагедијата од 19 септември 1944 година

На 19 септември 1944 година селото Беличица, во Горна Река, станало место на една од најтешките и најтрагичните борби во последните месеци од Народноослободителната војна во Македонија. Во нерамноправниот судир меѓу борците на Третиот тетовски партизански одред и многубројните балистички сили загинале 21 партизан, а по завршувањето на борбата биле убиени и 17 жители на […]

Драги Трајков за почетоците на ВМРО-ДПМНЕ во Струмица: „Ројал“ беше место каде отворено се зборуваше за македонска држава

Во годините кога Македонија го започнуваше патот кон осамостојување од Југославија, политичкото организирање не се одвиваше само во партиските штабови и на плоштадите. Драги Трајков од Струмица, во лично сведоштво се навраќа на атмосферата од тие години и на кафеаната „Ројал“, која, според неговото сеќавање, била едно од собиралиштата на членови и приврзаници на ВМРО-ДПМНЕ […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

20 септември 1944: Во Софија се пишувало за правото на самоопределување на македонскиот народ

На 20 септември 1944 година, во период на крупни политички и воени промени на Балканот, во Софија било објавено пишување во весникот „Отечествен фронт“ во кое се говорело за правото на самоопределување на македонскиот народ и за значењето на АСНОМ. Документот, зачуван во збирка поврзана со Павел Шатев, претставува значајно сведоштво за политичката атмосфера непосредно […]

Дабничкиот масакр: крвавиот 19 септември 1942 кај Прилеп

На 19 септември 1942 година, во месноста Дабнички Завој, меѓу Прилеп и селото Дабница, се случил еден од најтрагичните настани од периодот на Втората светска војна во Македонија – Дабничкиот масакр. Настанот бил кулминација на повеќедневна акција на бугарските окупаторски власти против населението од Дабница и прилепските учесници и поддржувачи на Народноослободителното движење. Дабница – […]

Брз економски развој во Мала Преспа и голем отпор на населението против асимилацијата

Во периодот од 1926 до 1930 година во Мала Преспа бил забележан брз развој, особено во изградбата на нови куќи. Голем број луѓе кои по Грчко-турската војна заминале на печалба низ светот им испраќале значителни суми пари на своите семејства, а кога се враќале во родните села, со себе носеле и голем дел од заштедените […]

To top