Историја

Празнување на Цветници во Скопје во 1920 година

Cvetnici-1920

Cvetnici-1920

Цветници или познат уште како Цветоносна недела или Врбица е празник во спомен на влегувањето на Исус Христос во Ерусалим, кога неговите ученици и прврзаници со цвеќе, врбови гранчиња и својата облека му го постилале патот. Цветници секогаш се празнува една недела пред Велигден.

Ваквиот пречек на Исус во Ерусалим бил последица на неговата голема популарност меѓу народот, која уште повеќе била зголемена по воскрснувањето на Лазар. Според преданието, во Саботата умрел Лазар од Витанија, а во неделата Исус го Воскреснал.

Оттука Сабота пред Цветници се вика Лазарева Сабота или Лазарица, односно Лазара. Но поради тоа што Исус го воскреснал Лазар во народот неделата се смета за поголем празник од саботата.

Додека Исус влегивал во Ерусалим, воодушевениот народ освен со цвеќе, врбови гранчиња и облека со кои ја постилал патеката го пречекал и со песна: „Осана на синот Давидов. Благословен е оној кој доаѓа во името Господово. Осана на висините”.

Треба да се напомне дека Исус влегол во Ерусалим качен на магаре кое се толкува како симбол на мирот за разлика од коњите кои служеле за водење војни. 

По Првата светска војна во Скопје које е под српска купација, празникот Цветници или Врбица масовно се славел. На фотографијата под наслов „И во Македонија оваа година свечено е прославена Врбица“ од фотографот Арангел Станковиќ од Скопје објавена во тријазичниот (српски, хрватски и словенски) белградскиот весник „Илустровани лист“ од 1920 година (Илустровани лист – Ilistrovani list, у Београду 26. V – 10. VI 1920, број 8 ), се гледа „Камениот мост“ во Скопје и маса на народ кој го празнува праазникот Цветници или Врбица.

Интересно е да се напомене дека белградскиот лист во описот на фотографијата за прославата на Цветници во Скопје не го сместува градот во Вардарска бановина или Јужна Србија туку во Македонија. Ваквото ословување на окупираниот дел на Македонија под српска власт ќе продолжи речиси во текот на целата 1920 година.

Инаку, во Македонија овој празник се празнува различно. На пример во гостиварско Зубовце, на овој ден младите невести, девојките и девојчињата со кошници во рацете, одат на прошетка во селските ливади. Берат цвеќиња. Прават толку цветни кивчиња колку што има членови во нивната фамилија. Прават и една поголема китка за куќата која, по враќањето дома, ја оставаат пред домашната икона.  

По берењето на цвеќињата и при правењето на китчињата, младите невести, девојките и девојчињата пеат:

Ајде Цвето на цвеќе, Лазаре

Цвеќе да си береме, Лазаре,

Китки да си китиме, Лазаре,

Кому китка по китка, Лазаре,

На Лазара пет китки, Лазаре.

Младите невести, девојките и девојчињата со китките во раце пеат и други песни и играат.

Најново од: Историја

Годишнина од Гавгамела: Решавачката битка што го отвори патот кон Александаровото Царство

На 1 октомври 331 година пред нашата ера, Александар Велики ја победил војската на персискиот цар Дариј III кај Гавгамела. Победата претставувала решавачки пресврт во освојувањето на Персиското Царство и во создавањето на неговата огромна империја. Битката кај Гавгамела останала запаметена како една од најзначајните воени победи во античката историја. Соочен со побројна противничка војска, […]

Александар Трети Македонски освојува голем дел од Мала Азија

Од победата кај Граник до походот кон Киликија: освојувањата, легендата за Гордиевиот јазол и опасната болест што го запрела неговото напредување. Во првата година од војната Александар Македонски постигнал големи успеси. По победата кај Граник, голем дел од Мала Азија, сè до реката Сангар, паднал под негова власт. Персиската флота ги изгубила пристаништата на тој […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

Под каков идентитет се земаа и се иселуваа македонските деца?

Едно од најзначајните прашања со кои се запознав при истражувањето на чедособирството, а на кое не му е дадено соодветно внимание, е разликата во ставовите меѓу славофонските и грчкофоните села во северна Грција. Извештајот на УНСЦОБ известуваше за расположението на селаните во славофонските области и реони: тие, воопшто земено, биле многу подготвени да им дозволат […]

Крушоради, 1902: последната борба на војводата Дине Кљусов

На 28 септември 1902 година, по целодневна борба во Крушоради, Леринско, загинале војводата Дине Кљусов и тројца негови соборци. Нивната чета била предадена и опколена од османлиската војска. Дине Кљусов бил еден од револуционерите што дејствувале во четата на Марко Лерински. Во 1902 година Леринско било погодено од потери, предавства и вооружени судири. Кљусов учествувал […]

Востанието се проширува во Серскиот округ

Илинденското востание не завршило со падот на Крушевската Република. На 27 септември 1903 година, на Крстовден, започнале планираните востанички дејства во Серскиот револуционерен округ. Во летото 1903 година, додека во Битолско веќе се воделе жестоки борби, револуционерите во Серскиот округ се подготвувале за дејствување. На конгресот одржан во Пирин било решено востанието таму да започне […]

Драмското востание во 1941 година: отпор и трагедија во Егејска Македонија

Во ноќта меѓу 28 и 29 септември 1941 година, востаници во Драмско се кренале против бугарската окупациска власт. Востанието траело кратко, но репресалиите што следувале оставиле длабока рана во источниот дел на Егејска Македонија. По окупацијата во 1941 година, населението во Драмско живеело под воена и полициска контрола. Во такви околности бил организиран вооружен отпор, […]

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Најнови вести

To top