Историја

ЗАКЛАНИ И СТРЕЛАНИ ВО СЕЛО ЦАКОНИ, ВОДЕНСКО, ЕГЕЈСКА МАКЕДОНИЈА ПОД ГРЦИЈА

Marija Vodenska 1

Marija Vodenska 1

Вангел Цакончев беше политички комесар на Пајко планина.

Овде во Р. Македонија го уништија со судење како

Информбировец, од бирократи и не учени прости превртливи аналфабети, а Вангел Цакончев беше инжењер по земјоделие, имаше завршено студии во Атина.

За време на Граѓанската војна, Сава Саракинлис- Делова го криеше во нашата куќа во Цакони, Воденско. Беше предаден од маџиринот Јанкули, негов соборец во Втората светска војна и во партизанското движење.

Јанкули го знаеше скривалиштето од Втората светска војна и го знаеше каналот, преку дупката под лежиштето на парализираниот дедо Ристо во нашата куќа.

Сава Делова беше одговорна и ангажирана да собира потреби за партизаните ( плетени чорапи, обувки, алишта, сол и други хранливи потреби) во пазарен ден во С`ботско од жените активистки од Мегленските села, а се` уште не беше откриена. Работеше илегално за партизаните во Мегленско. Насетила од жената на Јанкули, Пареса, која при еден премин меѓу селата, Пареса слободно можела да се движи, а тоа за Сава-(Елисавета Делиос), било енигматично, па му навестила на  Вангел, дека неуспешните акции на партизаните се предадени од Јанкули и затоа претрпуваат неуспеси. Вангел му верувал на Јанкули, иако во Штабот биле само тројцата: Јанкули и другар му Ѓели на Плијка, Македонец  од селото. Тие тројцата ги подготвуваат акциите на партизанското движење и само тие знаат за сите активности кои се превземаат против бурандарите.

Потоа е откриена и Сава Делова што е одговорна за Мегленско за собирање помош за партизаните.

Благодарение на нејзиниот вујко Апостол Торбешов од С`ботско, кој бил присутен во Општината и разбрал за прогонот на Сава и за нејзино апсење. Преку сигурен човек ја известил Сава во селото Костурни, кајшто биле избегани по наредба на монорхофашистите, бурандарите, односно кралската војска на кралот Павле и Фредерика.

Истата вечер заминавме од селото Костурни и ноќта ја поминавме во нашето лозје, кое беше меѓу селата Костурни и Цакони. Таа мартовска студена ноќ ја запаметив за цел живот.

Тогаш во лозјето дојде вујче ми Ѓели, и ни кажа дека се уапсени нивните татковци, дедо Гуши и дедо Лазо. За брат му Гоци дека е е фатен од бурандарите…Тивко шепотеа мајка и вујче и во разговорот и` рече на мајка, дека нема да  се предаде на бурандарите, иако преку мајка му, баба Лена, е пуштен абер и беше уценуван од фашистичката клика.

За  мајка ми немаше друг излез. Уште раното пред зори, преку Соколот на Ниџе планина, стигнавме до границата и останавме ноќта во Караулата, крај огништето да се потстоплиме а бевме мокри, гладни и премрзнати со сите дечиња собрани од Костурско, Воденско и Леринско.

Осамна денот на 25 во месец март 1948-та година, кога последен пат ја видовме мајка ми. Ние трите деца позаспани останавме во Караулата.

По наредба на Штабот, таа се врати назад во село Тресино во се` уште слободниот дел во Егејска Македонија и ја продолжи борбата со партизаните.

Од грчките бурандари на Караванѓелис на 10-ти март 1907 година, во селото Цакони, Воденско, се заклани: Јованче Саракинлис – Цакончев, Васил Балтаков, Христо Балтаков, Ѓорги Демишоров (внук на Васил Балтаков), Ито Марков и Симеон Михајлов, учителот од С`ботско, со уште двајца, кои дошле во селото на црква во „Света Петка“.

Во времето на Граѓанската војна во Грција беа фатени,  синовите на закланите татковци и малтретирани, мачени, тепани и најпосле стрелани во Бер во месец август 1948 година: Лазо

Јованчов Цакончев (55 год.), Ѓорги-Гуши Јованчов Саракиннлиев ( 50 год. ), Ѓорги-Гоци Балтаков, Ѓорги Пецов, Младен ПапаДимитриу и внукот на Васил Балтаков, Ѓорги Балтаков.

Во Градот Бер ( Вериа) е стрелан и младиот партизан бомбаш Атанас Марков, синот на Слобода и Костадин ( Бода и Дини) Маркови од село Цакони, Воденско, Егејска Македонија под Грција.

Фотографијата на Атанас Дини Марков е вметната заедно со родителите на споменикот, кајшто се погребани во Титов Валес, Р. Македонија.

Сакам да напоменам дека Грчката политика од времето на крволочникот Каравангелис, со фалсификувана историја до денес, со сите наследници во грчката политика е НЕ променета и  останува уништувачка.

Извори:

1.Според податоци од живи сведоци од селото Цакони, Воденско, Егејска Македонија под Грција.

2. Издвоено видео во Месинџер од 17 јули 2021 година, кај што  Крсте Нушков евоцира спомени за Вангел Цакончев, учесници во Граѓанската војна во Грција. 

Marija Vodenska

Марија Воденска

Најново од: Историја

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Владеењето на Александар Македонски со провинциите Лидија и Карија

Историјата на Јонците покажува дека тие постојано го чувствуваа јаремот на туѓинецот како товар. Тие не се караа, туку ја почитуваа слободата како најголем благослов. Записот на Приен од третиот век ни дава благороден израз на оваа идеја кога вели: „Нема поголемо нешто за античкиот грчки човек од слободата“. На прашањето како Александар Македонски ги […]

Беличица во пламен – трагедијата од 19 септември 1944 година

На 19 септември 1944 година селото Беличица, во Горна Река, станало место на една од најтешките и најтрагичните борби во последните месеци од Народноослободителната војна во Македонија. Во нерамноправниот судир меѓу борците на Третиот тетовски партизански одред и многубројните балистички сили загинале 21 партизан, а по завршувањето на борбата биле убиени и 17 жители на […]

Драги Трајков за почетоците на ВМРО-ДПМНЕ во Струмица: „Ројал“ беше место каде отворено се зборуваше за македонска држава

Во годините кога Македонија го започнуваше патот кон осамостојување од Југославија, политичкото организирање не се одвиваше само во партиските штабови и на плоштадите. Драги Трајков од Струмица, во лично сведоштво се навраќа на атмосферата од тие години и на кафеаната „Ројал“, која, според неговото сеќавање, била едно од собиралиштата на членови и приврзаници на ВМРО-ДПМНЕ […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

20 септември 1944: Во Софија се пишувало за правото на самоопределување на македонскиот народ

На 20 септември 1944 година, во период на крупни политички и воени промени на Балканот, во Софија било објавено пишување во весникот „Отечествен фронт“ во кое се говорело за правото на самоопределување на македонскиот народ и за значењето на АСНОМ. Документот, зачуван во збирка поврзана со Павел Шатев, претставува значајно сведоштво за политичката атмосфера непосредно […]

Дабничкиот масакр: крвавиот 19 септември 1942 кај Прилеп

На 19 септември 1942 година, во месноста Дабнички Завој, меѓу Прилеп и селото Дабница, се случил еден од најтрагичните настани од периодот на Втората светска војна во Македонија – Дабничкиот масакр. Настанот бил кулминација на повеќедневна акција на бугарските окупаторски власти против населението од Дабница и прилепските учесници и поддржувачи на Народноослободителното движење. Дабница – […]

Брз економски развој во Мала Преспа и голем отпор на населението против асимилацијата

Во периодот од 1926 до 1930 година во Мала Преспа бил забележан брз развој, особено во изградбата на нови куќи. Голем број луѓе кои по Грчко-турската војна заминале на печалба низ светот им испраќале значителни суми пари на своите семејства, а кога се враќале во родните села, со себе носеле и голем дел од заштедените […]

To top