Историја

На рускиот државен советник, Хитрово, до началникот на штабот на активната армија, за учеството на Ѓорѓија Пулевски, Иљо Малешевски, браќата Поп Георгиеви и други македонци во Руско-турската војна и во Кресненското востание

san_stefano

san_stefano(Санстефано, 15  април 1878 година)

(Михаил Александрович Хитрово  бил првиот руски конзул во Битола, член на Санкт Петербуршкиот словенски  комитет и  добар познавач на Македонија и Македонците, н.б.)

„…Така четата на Ѓорѓија Пулевски во текот на дваипол месеца ја обезбедуваше месноста Тројански Колиби, во секојдневни судири со групи башибозуци, а понекогаш и со регуларните војски… Овие чети, а исто така и четата на Пулевски што потоа се приклучи кон нив, учес-твуваа во сите битки што го обележија славниот премин на нашите вој-ски преку Стара Планина. Во тешките операции на влечењето на тешките топови по планините особено се истакнаа четите на војводите Иљо Марков (Малешевски, н.б.) и Георги Антонов (познат како”капетан Ѓорѓија”, родум с. Бели, кочанско, учесник во Кресненското востание, н.б.), за кое последниов беше веќе награден со одликувањето Воен одред од 4 степен. Сега г-а Гурко (Јосиф Владимирович Гурко, руски генерал-аѓутант, а подоцна и генерал-фелдмаршал, н.б.) предлага да се награди тој, Антонов, со одликувањето Воен орден од 3 степен, а војводата Иљо Марков со 4 степен.

Кон крајот на војната сите чети се собраа во Радомир и оттука заедно со нашите војски влегоа во Ќустендил… Од Ќустендил тие беа испратени во разни пунктови за обезоружување на башибозуците и за заштита на мирните жители. Значителна експедиција тие презедоа во Пијанец, каде што ним им се придружија вооружените групи на браќата Поп Георгиеви (Димитар, Костадин и Иван Поп Георгиеви од Берово, ор-ганизатори на Разловечкото и на Кресненското востание, н.б.) коишто беше го вооружале населението од Малешево уште далеку пред појавувањето на нашите војски во краиштата на Македонија.

Сега останките од четите собрани во Ќустендил бројат до 120 коњаници и заедно со лето на браќата Поп Георгиеви и другите вооружени жители до 700 пешаци…

…Од бројот на именуваните во овој извештај четоводци, војводата Иљо Марков ми предаде свидетелство со следнава содржина:

“Доносителот на ова четниот началник Иљо Марков, заедно со нему потчинетите четни началници Димитрија Трифонов и Георгија Пулевски, од 1 јануари 1878 година до склучувањето на мирот се наоѓаше при одредот што ми е мене доверен, дејствувајќи од страните и напред; беше во допир со непријателот …Во времето на судирите на доверениот одред со непријателот заземаше активно учество во битките, наоѓајќи се секогаш во првата линија. По заземањето на г. Ќустендил од доверениот одред, тој со нему потчинетите чети ги обезбедуваше мирните жители од околните села од насилства на малите групи башибозуци.

Притоа треба да се додаде дека во целото време додека се наоѓаше со четите при доверениот одред не правеше никакви насилства врз мирните жители, како христијаните така и муслиманите. Тоа со потписот и со печатот го потврдувам.

14 март 1878 година

г. Ќустендил Началник на одредот на 4-иот улански хар-ковски полк на Н.И.В. Великата кнегиња Александра Петровна, потполковник  Задар-новски” (потпис)

…Јас сум задолжен со тоа спрема исклучително големата активност на од мене доведените од Србија и Романија први четоводци – Македоњани и посебно спрема ревноста и организациската способност на Стојан Везенков (учесник во Руско-турската и Српско-турската војна, затворан и мачен од Турците, умрел како емигрант во Одеса  1897 година, н.б.) што се наоѓаше кај мене во својство на агент за врбување нови доброволци. Сите такви задачи Везенков ги исполнуваше со вонреден такт и самопожртвуваност, зашто не толку одамна се извлекол од турскиот затвор, каде што поминал 18 месеци во окови под политичко обвинение… Везенков постојано ми доставуваше воени и други податоци што јас своевремено ја имав честа да му ги предадам на Вашето Високо-превасходство…

…Затоа предлагам:

на Стојан Везенков, Иљо Марков, Цеко (Цветко) Петков (стар бугарски војвода, н.б.) Димитрија Трифонов (Цветков, од с. Лабуништа, Струшко, учесник во Кресненското востание како командант на коњицата, н.б.), Ѓорѓија Пулевски, Григорија Огненов (родум од Галичник, соборец на Пулевски во Кресненското востание, н.б.) и Иванчо Роби (Робев, војвода и учесник во Кресненското востание, н.б.) – одликувања со Воениот орден од 4-ти степен; на Георги Антонов пак 3-ти степен, бидејќи тој веќе го има 4-тиот.

Дејствителен државен советник Хитрово”

Блаже Ристовски, Портрети и процеси, 1, Култура, Скопје 1989, стр. 262-264;

Најново од: Историја

23–24 октомври 1912 година – Кумановската битка

Крајот на османлиската власт не ја исполнил македонската надеж за слобода и сопствена држава На 23 октомври 1912 година, во Кумановско започнала една од решавачките битки во Првата балканска војна. Во дводневниот судир меѓу српската и османлиската војска, завршен на 24 октомври, османлиските сили претрпеле пораз што значително влијаел врз натамошниот тек на воените дејства […]

Зошто треба да си горд Македонец од Беломорска Македонија

Пишува: Новица Арсовски Од борбата кај Д’мбени до зачувувањето на мајчиниот јазик – историја на пожртвуваност, страдање и истрајност Да бидеш Македонец со корени од Беломорска Македонија значи да носиш семејно и историско наследство што поминало низ востанија, војни, преселби и забрани. Во тоа наследство се испреплетуваат имињата на селата, спомените за предците, мајчиниот збор […]

Воздигнување на Александар Трети Македонски во оазата Сива во Египет

Кога Александар Македонски и неговата придружба најпосле пристигнаа до оазата Сива, беа изненадени од големите и необични стебла на урми и маслинки и од богатството со вода од многубројни извори и езера. Храмот на пророштвото беше во тврдината наречена Агхурми. Денес можат да се најдат остатоците на храмот надградени со модерни куќи, па не може […]

21 октомври 1943 година – (Фотограифи) Издеглавје – Дебрца го отвори патот кон македонската црковна самостојност

На патот кон признавање и осамостојување на Македонската православна црква-ОА Во виорот на Втората светска војна, на слободната територија во Дебрца, македонското свештенство ја потврдило својата определба да биде со народот – во борбата за слобода, за сопствен црковен живот и за духовно достоинство. На 21 октомври 1943 година, во селото Издеглавје, во куќата на […]

На 13 октомври 1993 Македонија го одигра својот прв меѓудржавен фудбалски натпревар

На 13 октомври 1993 година, во словенечкиот град Крањ, започна меѓународниот пат на фудбалската репрезентација на самостојна Република Македонија. Во пријателски натпревар против Словенија, македонските фудбалери остварија убедлива победа од 4:1 и го претворија своето деби во ден за паметење. Првиот гол го постигна Зоран Бошковски – Чоко, чие име засекогаш остана запишано на почетокот […]

„Гласот на Москва“ во 1914 година: Македонец и Бугарин се различни поими, а стремежот е обединета и независна Македонија

Во статијата „Македонија“, Н. Николаев ги разгледува балканските спротивставувања и се залага за обединета и независна Македонија како праведно и трајно решение на македонското прашање. Превземено од: Macedonia: A True Endless Story Во рускиот весник „Гласот на Москва“ („Голос Москвы“), број 237 од 15 октомври 1914 година, е објавена статијата „Македонија“, потпишана од Н. Николаев. […]

Берлинскиот конгрес од 1878 година – прекројување на Балканот без решение за Македонија

Големите сили го ревидирале Санстефанскиот договор и воспоставиле нова политичка рамнотежа на Балканот. Македонија останала под османлиска власт, со предвидени реформи што не ѝ обезбедиле политичка самостојност. Берлинскиот конгрес се одржал од 13 јуни до 13 јули 1878 година, под претседателство на германскиот канцелар Ото фон Бизмарк. На него учествувале претставници на Германија, Австро-Унгарија, Русија, […]

АЛЕКСАНДАР МАКЕДОНСКИ И АЛЕКСАНДРИЈА

Со основањето на Александрија во 331 година пред нашата ера, Александар Македонски ги поставил темелите на град што ќе стане едно од најзначајните трговски, културни и научни средишта на античкиот свет. Неговата визија ги поврзала природните богатства на Египет со поморските патишта на Средоземјето. Основањето на Александрија било еден од најдалекосежните потези на Александар Македонски. […]

To top