Историја

Од разговорот на Сталин со Кардељ и Шубашиќ

1 минута за читање
stalin

(22 ноември 1944 година)

stalin

Сталин: „Со Бугарија треба да се забрза процесот на (создавање) федеративна заедница”.

ДАРМ, М- 4411, 108/6277, 22.XI.1944.

ПРОЕКТ СОЈУЗЕН ДОГОВОР МЕЃУ ЈУГОСЛАВИЈА И БУГАРИЈА ЗА ФЕДЕРАЦИЈА И  ЗА ОБЕДИНУВАЊЕ  НА ПИРИНСКИОТ ДЕЛ НА МАКЕДОНИЈА КОН МАКЕДОНСКАТА ДРЖАВА

(23 декември 1944 година)

„Поздравувајќи го АВНОЈ за признавањето на Македонците за рамноправен народ со другите народи во федеративна Југославија, двете договорени страни на македонскиот народ му признаваат полно право на самоопределување. По создавањето на заедничка федеративна држава на јужнословенските народи, делот на Македонија кој што од 1913 година и’ припаѓа на Бугарија ќе се присоедини кон обединетата македонска држава, што ќе влезе во федерацијата на јужнословенските народи како рамноправен член. А тој дел од  бугарската територија што го доби Југославија по сила на договорот од Неј од 1919 година, ќе и’ биде вратен на Бугарија”.

ЦДИА, ЦПА-Софија, ф.1, оп.7, ае 178. Проект сојузно го договора между Југославии и Богарии, 23.XII.1944

Најново од: Историја

Беличица во пламен – трагедијата од 19 септември 1944 година

На 19 септември 1944 година селото Беличица, во Горна Река, станало место на една од најтешките и најтрагичните борби во последните месеци од Народноослободителната војна во Македонија. Во нерамноправниот судир меѓу борците на Третиот тетовски партизански одред и многубројните балистички сили загинале 21 партизан, а по завршувањето на борбата биле убиени и 17 жители на […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

20 септември 1944: Во Софија се пишувало за правото на самоопределување на македонскиот народ

На 20 септември 1944 година, во период на крупни политички и воени промени на Балканот, во Софија било објавено пишување во весникот „Отечествен фронт“ во кое се говорело за правото на самоопределување на македонскиот народ и за значењето на АСНОМ. Документот, зачуван во збирка поврзана со Павел Шатев, претставува значајно сведоштво за политичката атмосфера непосредно […]

Дабничкиот масакр: крвавиот 19 септември 1942 кај Прилеп

На 19 септември 1942 година, во месноста Дабнички Завој, меѓу Прилеп и селото Дабница, се случил еден од најтрагичните настани од периодот на Втората светска војна во Македонија – Дабничкиот масакр. Настанот бил кулминација на повеќедневна акција на бугарските окупаторски власти против населението од Дабница и прилепските учесници и поддржувачи на Народноослободителното движење. Дабница – […]

Брз економски развој во Мала Преспа и голем отпор на населението против асимилацијата

Во периодот од 1926 до 1930 година во Мала Преспа бил забележан брз развој, особено во изградбата на нови куќи. Голем број луѓе кои по Грчко-турската војна заминале на печалба низ светот им испраќале значителни суми пари на своите семејства, а кога се враќале во родните села, со себе носеле и голем дел од заштедените […]

Почеток на битките на Александар Македонски во Мала Азија

Почеток на битките на Александар Македонски во Мала Азија Дел од романот „Александар Велики (Македонски)“ од Улрих Вилкен, во превод и приспособување на Славе Николовски-Катин – I дел Несомнено, како генерал на Лигата, првата должност на Александар Македонски била да ги ослободи античките грчки градови во Мала Азија од персискиот јарем. Меѓутоа, сè што било […]

Мајскиот манифест од 1924 година – повик за обединување и независна Македонија

Мајскиот манифест од 1924 година претставува еден од најзначајните политички документи во историјата на македонското ослободително движење. Во него јасно била поставена целта за обединување на распарчените делови на Македонија и создавање независна и самостојна македонска држава во нејзините природни, географски и етнографски граници. По Балканските војни и Букурешкиот договор од 1913 година, Македонија била […]

Државните граници на Грција и Југославија – „status quo“

Воспоставена власта во Грција и поставена „железната завеса“ на границата кон север По завршувањето на Втората светска војна, 1945 година е карактеристична по многу настани што се случиле во Грција. Особено значајно било потпишувањето на Договорот од Варкиза и преземањето на власта од страна на десницата. Според грчката историографија, 1945 година, особено зимските и пролетните […]
Сите вести од Историја
To top