Историја

Македонија со векови била делена, но Македонците опстанале

1DOOM 5

1DOOM 5

„Со потпишувањето на Букурешкиот договор, Македонија беше прв пат поделена и оттогаш судбината и е определена. Денеска дојдовме до дереџе да ни го поставуваат под прашање нашето вековно име. Да се руши претставата за една националност зацементирана со цели библиотеки не е едноставна работа – изјави академик Блаже Ристовски на прес конференција по повод отпочнувањето на Руско –  македонски научен собир на тема „Букурешкиот договор 1913 и неговите долгорочни последици за Македонија и Југоисточна Европа“

Според академик Блаже Ристовски „прашањето за името потекнува од Букурешкиот договор, акт потпишан на 10 август 1913 година помеѓу завојуваните страни од Втората балканска војна и по кој делови од Македонија биле присвоени од другите балкански држави. Овој договор, како што вели Ристевски, „еден век по неговото потпишување сè уште е во голема мера заслужен за оспорувањето на македонскиот идентитет, јазик и македонската историја“.

Меѓутоа, Македонија не е првпат поделена со потпишувањето на Букурешкиот договор. Треба да се нагласи фактетот дека Македонија низ историјата била изложена на перманентни административно-територијални промени и различни именувања. Сето тоа е правено согласно потребите на Империите кои владееле со македонската тероторија се со цел да се уништи сеќавањето на некогашната славна македонска држава и етничката самосвест на Македонците.

Правилото раздели па владеј (Devide et impera), Рим за првпат врз Македонија го применува по 168 година п.н.е, кога земјата станала протекторат. Иако формално не била окупирана, Рим ги превзел сите мерки за да ја спречи Македонија воено и економски да се опорави. Наредната година Рим ја поделил Македонија на четири области (мериди), било забрането мажење и женење на Македонците од една во друга мерида, тргување меѓу нив, внесување сол, бил ограничен бројот на војници и бродови, кралскиот трезор бил пренесен во Рим, било забрането разработувањето на рудниците со злато и сребро, а угледните Македонци со синови постари од 15 години морале да ја напуштат земјата. Самиот римски конзул Емилиј Паул пред насобраните македонски преставници (по десет од секој град) во Амфиполис, на латински јазик им ги издиктирал условите под кои Македонците ќе бидат слободни, ќе ги имаат своите градови и земји како порано, ќе се раководат според своите закони и ќе избираат годишно магистрати.

По не цели две децении од паѓањето на Македонците под римска власт и поделбата на Македонија на четири области,  во 149 година избувнало востание на чело со Андриск. Откако востаниците биле разбиени, Римјаните ја укинале внатрешната самостојност, а Македонија ја претвориле во Римска провинција. Македонците никогаш повеќе не успеале да ја обноват својата држава додека владееле Римјаните. Иако границите на Македонија во рамките на Римската империја биле често менувани, сепак нејзината географско-етничка целина не била нарушена, а Македонците како народ се зачувале.

Откако Римската империја се поделила, како поданици на Источноримската Империја, Византија, во времето на императорот Константин Први Велики (306-337): „Елините, Македонците и Илирите без страв да ја исповедуваат (Христовата) вера“. Меѓутоа, кон крајот на четвртиот век, за време на императорот Теодосиј Први бил извршен масовен колеж на македонското население во Солун. Сепак и покрај се овој македонски град и натаму продолжил да биде главен град на Македонците. Всушност и покрај, силната асимилација и насилства врз Македонците тие и понатаму останале најбројни жители на Македонија.

Во таканаречениот темен перид на славјанското доаѓање на Балканот, или поточно кажано по враќањето на Македонците и на другите протобалкански народи на историската сцена како нејзини активни чинители, во периодот од 6 до 10 век има речиси целосно преземање на власта од византиската управа во таканаречените склавинии. Од мали независни или полузависни  кнежевства на Македонците израснува Самуиловата држава.

Можеби се` уште не се расчистени сите црни петна од овие историски периоди поради ревносно уништување на историските траги, но достапните историски, археолошки и лингвистичките проучувања очигледно говорат дека Македонците го преживееле оној „прочуен поплавен славјански бран од зад Карпатите кој ги претопил сите освен Грците“.

Честите територијални поделби во Македонија, при кои одделни македонски делови се одземаат и се додаваат во нови административни единици, можеме само да го сметаме како нови поделби  со кои државната власт се обидувала да влијае врз свеста за Македонците и на нивната етничка припадност. Односно континуирани вековни обиди да се уништи македонското име, јазик и култура. Ова е проследено, со редовното избегнување во изворите да се споменуваат Македонците покрај другите балкански народи.

Така поделбата на Македонија во Букурешт во 1913 година, која наликува на онаа на Римјаните од 167 година, не е прва поделба на Македонија. Секако дека последиците се огромни врз македонскиот народ. Ова што се случува денес е уште една етапа на милениумската борба на македонскиот народ за зачувување на своето име, идентитет, јазик и култура. Во иднина, оваа епопеја на македонскиот народ ќе биде запишана, не само во македонската туку и светска историја, како еден мал народ им се спротивставил на притисокот на Грците и бројните нејзини пријатели членки на ЕУ и НАТО.

Македонска нација

Најново од: Историја

23–24 октомври 1912 година – Кумановската битка

Крајот на османлиската власт не ја исполнил македонската надеж за слобода и сопствена држава На 23 октомври 1912 година, во Кумановско започнала една од решавачките битки во Првата балканска војна. Во дводневниот судир меѓу српската и османлиската војска, завршен на 24 октомври, османлиските сили претрпеле пораз што значително влијаел врз натамошниот тек на воените дејства […]

Зошто треба да си горд Македонец од Беломорска Македонија

Пишува: Новица Арсовски Од борбата кај Д’мбени до зачувувањето на мајчиниот јазик – историја на пожртвуваност, страдање и истрајност Да бидеш Македонец со корени од Беломорска Македонија значи да носиш семејно и историско наследство што поминало низ востанија, војни, преселби и забрани. Во тоа наследство се испреплетуваат имињата на селата, спомените за предците, мајчиниот збор […]

Воздигнување на Александар Трети Македонски во оазата Сива во Египет

Кога Александар Македонски и неговата придружба најпосле пристигнаа до оазата Сива, беа изненадени од големите и необични стебла на урми и маслинки и од богатството со вода од многубројни извори и езера. Храмот на пророштвото беше во тврдината наречена Агхурми. Денес можат да се најдат остатоците на храмот надградени со модерни куќи, па не може […]

21 октомври 1943 година – (Фотограифи) Издеглавје – Дебрца го отвори патот кон македонската црковна самостојност

На патот кон признавање и осамостојување на Македонската православна црква-ОА Во виорот на Втората светска војна, на слободната територија во Дебрца, македонското свештенство ја потврдило својата определба да биде со народот – во борбата за слобода, за сопствен црковен живот и за духовно достоинство. На 21 октомври 1943 година, во селото Издеглавје, во куќата на […]

На 13 октомври 1993 Македонија го одигра својот прв меѓудржавен фудбалски натпревар

На 13 октомври 1993 година, во словенечкиот град Крањ, започна меѓународниот пат на фудбалската репрезентација на самостојна Република Македонија. Во пријателски натпревар против Словенија, македонските фудбалери остварија убедлива победа од 4:1 и го претворија своето деби во ден за паметење. Првиот гол го постигна Зоран Бошковски – Чоко, чие име засекогаш остана запишано на почетокот […]

„Гласот на Москва“ во 1914 година: Македонец и Бугарин се различни поими, а стремежот е обединета и независна Македонија

Во статијата „Македонија“, Н. Николаев ги разгледува балканските спротивставувања и се залага за обединета и независна Македонија како праведно и трајно решение на македонското прашање. Превземено од: Macedonia: A True Endless Story Во рускиот весник „Гласот на Москва“ („Голос Москвы“), број 237 од 15 октомври 1914 година, е објавена статијата „Македонија“, потпишана од Н. Николаев. […]

Берлинскиот конгрес од 1878 година – прекројување на Балканот без решение за Македонија

Големите сили го ревидирале Санстефанскиот договор и воспоставиле нова политичка рамнотежа на Балканот. Македонија останала под османлиска власт, со предвидени реформи што не ѝ обезбедиле политичка самостојност. Берлинскиот конгрес се одржал од 13 јуни до 13 јули 1878 година, под претседателство на германскиот канцелар Ото фон Бизмарк. На него учествувале претставници на Германија, Австро-Унгарија, Русија, […]

АЛЕКСАНДАР МАКЕДОНСКИ И АЛЕКСАНДРИЈА

Со основањето на Александрија во 331 година пред нашата ера, Александар Македонски ги поставил темелите на град што ќе стане едно од најзначајните трговски, културни и научни средишта на античкиот свет. Неговата визија ги поврзала природните богатства на Египет со поморските патишта на Средоземјето. Основањето на Александрија било еден од најдалекосежните потези на Александар Македонски. […]

To top