Историја

Иселување на македонците во прекуокеанските земји

iselenici-usa

iselenici-usa

Треба да се спомене и фактот дека меѓу двете светски војни од Егејска Македонија поради големата тортура врз македонскиот народ се појави иселување и во прекуокеанските земји.

Традицијата на Македонците, посебно од насивните краишта, да одат на печалба е многу стара, а најмногу доаѓа до израз во 18-от и 19-от век. Македонски печалбари најмногу има во Цариград, Анадолија, Египет, Романија, Бугарија, Србија и во земјите на Австро-унгарската империја.

Македонските печалбари се познати како занаетчии, обични работници и ситни трговци. Посебно се истакнувале занаетите: ѕидарство, млинарство, фурнаџиство, слаткарство, бичкиџиство, меаниџарство, правење тули и ќерамиди и во други. Повеќето од овие печалбари своите семејства ги чувале во селата, каде што се враќале од време на време, за да ги посетат, изградат куќи, да купат имоти…

Позасилено емигрирање во прекуокеанските земји има и по балканските војни, особено од Егејска Македонија. И оваа појава има главно политички причини. Имено грчките власти, го потпомогнаа емигрирањето на македонскиот народ, кое е особено изразено во првите години на балканските војни. Меѓутоа, поради Првата Светска Војна, во која по силата на условите од 1916 година се замешува и Грција, ова иселување на Македонците од Егејска Македонија брзо се намалува. Кон крајот на војната и особено по крајот на Грчко-турската војна и силниот прилив на грчка имиграција од Мала Азија во Егејска Македонија, емигрирањето повторно се јавува во засилена форма. Овој пат се појавува нов бран на емигрирање и тоа најмногу во Канада и Австралија. Приливот на македонските иселеници во овие земји особено се зголемува по воведувањето на Метаксасовата диктатура од 4 август 1936 година, кога се зголемува и теротот врз Македонците дури до таа мера да грчките власти го забрануваат употреба на македонскиот јазик и во своите домови. Се зголемува и бројот на затворени и интернирани македонци, особено поради нивните национални чувства.

Овој процес на иселување на македонскиот народ од Егејска Македонија во прекуокеанските земји трае до Втората Светска Војна, практично до објавувањето на Грчко – италијанската војна од 28 октомври 1940 година.

И покрај сите тортури, принудни иселувања на Македонците од Егејска Македонија, сепак македонскиот народ и понатаму е доминантно население. Но сега во многу типични области каде што во историското минато никогаш не живееле Грци, како што се Воденско, Ениџевардарско, Гуменџиско, Кукушко, Валовишко и други, како последица на принудното и неприродно населување на грчко население во овие области Македонците станаа малцинство. Сепак во окрузите на Лерин, Воден и Костур, процентот на македонско население и натаму остана доста висок и се движеше од 55% во Воденско до 85% во Леринско.

Таквата состојба и натаму ја загрижуваше грчката власт, затоа што сите дотогаш применети мерки на присилно иселување и асимилација не ги дадоа до крај посакуваните резултати, иако останува фактот дека еничкиот состав на Егејска Македонија е драстично променет на војните и конвенциите донесени после овие војни, како и денационализаторската и асимилирачка политика на грчкате власти.

Најново од: Историја

Александар Трети Македонски освојува голем дел од Мала Азија

Од победата кај Граник до походот кон Киликија: освојувањата, легендата за Гордиевиот јазол и опасната болест што го запрела неговото напредување. Во првата година од војната Александар Македонски постигнал големи успеси. По победата кај Граник, голем дел од Мала Азија, сè до реката Сангар, паднал под негова власт. Персиската флота ги изгубила пристаништата на тој […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

Под каков идентитет се земаа и се иселуваа македонските деца?

Едно од најзначајните прашања со кои се запознав при истражувањето на чедособирството, а на кое не му е дадено соодветно внимание, е разликата во ставовите меѓу славофонските и грчкофоните села во северна Грција. Извештајот на УНСЦОБ известуваше за расположението на селаните во славофонските области и реони: тие, воопшто земено, биле многу подготвени да им дозволат […]

Крушоради, 1902: последната борба на војводата Дине Кљусов

На 28 септември 1902 година, по целодневна борба во Крушоради, Леринско, загинале војводата Дине Кљусов и тројца негови соборци. Нивната чета била предадена и опколена од османлиската војска. Дине Кљусов бил еден од револуционерите што дејствувале во четата на Марко Лерински. Во 1902 година Леринско било погодено од потери, предавства и вооружени судири. Кљусов учествувал […]

Востанието се проширува во Серскиот округ

Илинденското востание не завршило со падот на Крушевската Република. На 27 септември 1903 година, на Крстовден, започнале планираните востанички дејства во Серскиот револуционерен округ. Во летото 1903 година, додека во Битолско веќе се воделе жестоки борби, револуционерите во Серскиот округ се подготвувале за дејствување. На конгресот одржан во Пирин било решено востанието таму да започне […]

Драмското востание во 1941 година: отпор и трагедија во Егејска Македонија

Во ноќта меѓу 28 и 29 септември 1941 година, востаници во Драмско се кренале против бугарската окупациска власт. Востанието траело кратко, но репресалиите што следувале оставиле длабока рана во источниот дел на Егејска Македонија. По окупацијата во 1941 година, населението во Драмско живеело под воена и полициска контрола. Во такви околности бил организиран вооружен отпор, […]

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Владеењето на Александар Македонски со провинциите Лидија и Карија

Историјата на Јонците покажува дека тие постојано го чувствуваа јаремот на туѓинецот како товар. Тие не се караа, туку ја почитуваа слободата како најголем благослов. Записот на Приен од третиот век ни дава благороден израз на оваа идеја кога вели: „Нема поголемо нешто за античкиот грчки човек од слободата“. На прашањето како Александар Македонски ги […]

To top