Историја

Списанието „Македонски глас“ предизвикува паника во Белград

makedonski-glas

makedonski-glasСписанието „Македонски глас“ (Македонскій голосъ) е „Орган на приврзаниците на независна Македонија кој излегува во С. Петрбург од 9. VI. 1913 до 20. XI. 1914 г. Списанието го уредува Редакциски совет на Македонската колонија во руската престолнина. Издавач бил Д. Д. Павле-Чуповски, а одговорен редактор И. П. Кулезнев (во последните два броја Д. Д. Архангелски).

На почетокот било најавено дека ќе излегува „од еднаш до петпати во месецот“, но се појавуваат само 11 броја на вкупно 220 страници, со зборовите на Б. Сарафов како мото под насловот на корицата:

„Ние Македонците не сме ни Срби ни Бугари, туку просто Македонци. Македонскиот народ постои независно од бугарскиот и српскиот. Ние им сочувствуваме и на едните и на другите, и на Бугарите и на Србите: кој ќе го помогне нашето ослободување, нему ќе му речеме благодарам, но Бугарите и Србите нека не забораваат дека Македонија е само за Македонците“.

Во списанието, покрај Македонци, соработуваат и голем број Руси и балканци, а се публикуваат и бројни официјални акти (меморандуми, апели и соопштенија) на Македонската колонија во Петроград, потпишани од Д. Чуповски, д-р Г. Константинович, Н. Димов, Г. А. Георгов, И. Г. Георгов, П. Божидарски, Гр. Н. Угриновски, Д. Пешковски, Г. А. Стојанов, К. Георгиев и др.

Списание „Македонски глас“ всушност претставува најзначајниот печатен архив на македонската национална мисла во периодот на Балканските војни и почетокот на Првата Светска Војна за одбрана на целоста на Македонија и слободата и обединувањето на македонскиот народ.

По барање на Српската легација во С. Петербург списанието е привремено запрено по бројот 8 (22. XII. 1913). Со ново решение на Градоначалството (1. II. 1914) се дозволува продолжувањето, но и по следниот бр. 9 (2. III. 1914), по петмесечна пауза, се објавени само уште два броја. Бидејќи публикацијата во големи тиражи продира и на Балканот, под притисок од балканските монархии, списанието е конечно запрено.

Појавата на „Македонски глас“ во Белград на почетокот на март 1914 година предизвикува паника во Белград и списниението било дочекано на нож. Белградска „Политика“ од 8 март 1914 година со остар тон ќе обрати до јавноста да се спречи влегувањето на ова списание во Србија. Во текстот со наслов „Македонски Голос“, кој ви го пренесуваме без некои поголеми корекции на јазикот кој се користи, белградскиот весник ќе напише:

„Треба да се гледа што се` влегува во Србија –  Од пред два месеци, Белград и цела Србија беше преплавена со една скандалозна валканица, која излегува во Петроград, па како повремен часопис се растура по целиот Балкан.

Тоа е некаков „Македонски Глас“ кој претставува вреќа на највалкани клевети, најодвратни измислици и најголеми лаги за Србија, посебно за управата во Нова Србија.

Ова списание кое служи за потсмев и кое сите ракописи ги добива од Софија, го уредува познатиот бандитски тип Павле Чуповски, кој со години важи како една од најкрупните нумери на софијскиот диспозициски фонд.

Бројот „Македонски Глас“ кој завчера пристигна во Белград, го добија – се разбира, бесплатно – скоро сите белградски пекари, колонијални продавници, кафеџии, градежници и многу други кои се со потекло од Нова Србија (н.з. Македонија).

Од Скопје сме информирани дека и таму пристигнуваат цели товари на ова клеветничко списание. Значи дека од Софија се испратени списоци за сите места и за сите луѓе за кои се смета дека е добро да се испрати оваа пачавра. Тоа треба да послужи како најсилно оружје против Србија; со него треба на неинформираниот и прост свет да му се покаже што Петроград пишува за Србија!

Претпоставуваме дека има начин на фалсификуваниот македонски глас да му се затвори вратата за влез во Србија“.

Хистеричниот речник со кој белградска „Политика“ ги обвинува Македонците и нивното списание „Македонски глас“ го покажува стравот кој владее во Белград од влијанието на ова списание врз македонскиот народ. Србија ќе направат огромни напори кај своите сојузници  „Македонски глас“ да престане да се печати. Бидејќи публикацијата во големи тиражи продира и во другите земји на Балканот, под притисок од балканските монархии, списанието е конечно запрено, иако Редакцијата постои и потпишува свои изданија и во 1915 и 1917 г., а Организационото биро на МРК програмира негово продолжување и по 1924 г.

(извор: електронско издание на МЕ, Скопје, 2009; „Политика“, Белград, 08.03.1914)

Најново од: Историја

Годишнина од Гавгамела: Решавачката битка што го отвори патот кон Александаровото Царство

На 1 октомври 331 година пред нашата ера, Александар Велики ја победил војската на персискиот цар Дариј III кај Гавгамела. Победата претставувала решавачки пресврт во освојувањето на Персиското Царство и во создавањето на неговата огромна империја. Битката кај Гавгамела останала запаметена како една од најзначајните воени победи во античката историја. Соочен со побројна противничка војска, […]

Александар Трети Македонски освојува голем дел од Мала Азија

Од победата кај Граник до походот кон Киликија: освојувањата, легендата за Гордиевиот јазол и опасната болест што го запрела неговото напредување. Во првата година од војната Александар Македонски постигнал големи успеси. По победата кај Граник, голем дел од Мала Азија, сè до реката Сангар, паднал под негова власт. Персиската флота ги изгубила пристаништата на тој […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

Под каков идентитет се земаа и се иселуваа македонските деца?

Едно од најзначајните прашања со кои се запознав при истражувањето на чедособирството, а на кое не му е дадено соодветно внимание, е разликата во ставовите меѓу славофонските и грчкофоните села во северна Грција. Извештајот на УНСЦОБ известуваше за расположението на селаните во славофонските области и реони: тие, воопшто земено, биле многу подготвени да им дозволат […]

Крушоради, 1902: последната борба на војводата Дине Кљусов

На 28 септември 1902 година, по целодневна борба во Крушоради, Леринско, загинале војводата Дине Кљусов и тројца негови соборци. Нивната чета била предадена и опколена од османлиската војска. Дине Кљусов бил еден од револуционерите што дејствувале во четата на Марко Лерински. Во 1902 година Леринско било погодено од потери, предавства и вооружени судири. Кљусов учествувал […]

Востанието се проширува во Серскиот округ

Илинденското востание не завршило со падот на Крушевската Република. На 27 септември 1903 година, на Крстовден, започнале планираните востанички дејства во Серскиот револуционерен округ. Во летото 1903 година, додека во Битолско веќе се воделе жестоки борби, револуционерите во Серскиот округ се подготвувале за дејствување. На конгресот одржан во Пирин било решено востанието таму да започне […]

Драмското востание во 1941 година: отпор и трагедија во Егејска Македонија

Во ноќта меѓу 28 и 29 септември 1941 година, востаници во Драмско се кренале против бугарската окупациска власт. Востанието траело кратко, но репресалиите што следувале оставиле длабока рана во источниот дел на Егејска Македонија. По окупацијата во 1941 година, населението во Драмско живеело под воена и полициска контрола. Во такви околности бил организиран вооружен отпор, […]

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Најнови вести

To top