Историја

Списанието „Македонски глас“ предизвикува паника во Белград

makedonski-glas

makedonski-glasСписанието „Македонски глас“ (Македонскій голосъ) е „Орган на приврзаниците на независна Македонија кој излегува во С. Петрбург од 9. VI. 1913 до 20. XI. 1914 г. Списанието го уредува Редакциски совет на Македонската колонија во руската престолнина. Издавач бил Д. Д. Павле-Чуповски, а одговорен редактор И. П. Кулезнев (во последните два броја Д. Д. Архангелски).

На почетокот било најавено дека ќе излегува „од еднаш до петпати во месецот“, но се појавуваат само 11 броја на вкупно 220 страници, со зборовите на Б. Сарафов како мото под насловот на корицата:

„Ние Македонците не сме ни Срби ни Бугари, туку просто Македонци. Македонскиот народ постои независно од бугарскиот и српскиот. Ние им сочувствуваме и на едните и на другите, и на Бугарите и на Србите: кој ќе го помогне нашето ослободување, нему ќе му речеме благодарам, но Бугарите и Србите нека не забораваат дека Македонија е само за Македонците“.

Во списанието, покрај Македонци, соработуваат и голем број Руси и балканци, а се публикуваат и бројни официјални акти (меморандуми, апели и соопштенија) на Македонската колонија во Петроград, потпишани од Д. Чуповски, д-р Г. Константинович, Н. Димов, Г. А. Георгов, И. Г. Георгов, П. Божидарски, Гр. Н. Угриновски, Д. Пешковски, Г. А. Стојанов, К. Георгиев и др.

Списание „Македонски глас“ всушност претставува најзначајниот печатен архив на македонската национална мисла во периодот на Балканските војни и почетокот на Првата Светска Војна за одбрана на целоста на Македонија и слободата и обединувањето на македонскиот народ.

По барање на Српската легација во С. Петербург списанието е привремено запрено по бројот 8 (22. XII. 1913). Со ново решение на Градоначалството (1. II. 1914) се дозволува продолжувањето, но и по следниот бр. 9 (2. III. 1914), по петмесечна пауза, се објавени само уште два броја. Бидејќи публикацијата во големи тиражи продира и на Балканот, под притисок од балканските монархии, списанието е конечно запрено.

Појавата на „Македонски глас“ во Белград на почетокот на март 1914 година предизвикува паника во Белград и списниението било дочекано на нож. Белградска „Политика“ од 8 март 1914 година со остар тон ќе обрати до јавноста да се спречи влегувањето на ова списание во Србија. Во текстот со наслов „Македонски Голос“, кој ви го пренесуваме без некои поголеми корекции на јазикот кој се користи, белградскиот весник ќе напише:

„Треба да се гледа што се` влегува во Србија –  Од пред два месеци, Белград и цела Србија беше преплавена со една скандалозна валканица, која излегува во Петроград, па како повремен часопис се растура по целиот Балкан.

Тоа е некаков „Македонски Глас“ кој претставува вреќа на највалкани клевети, најодвратни измислици и најголеми лаги за Србија, посебно за управата во Нова Србија.

Ова списание кое служи за потсмев и кое сите ракописи ги добива од Софија, го уредува познатиот бандитски тип Павле Чуповски, кој со години важи како една од најкрупните нумери на софијскиот диспозициски фонд.

Бројот „Македонски Глас“ кој завчера пристигна во Белград, го добија – се разбира, бесплатно – скоро сите белградски пекари, колонијални продавници, кафеџии, градежници и многу други кои се со потекло од Нова Србија (н.з. Македонија).

Од Скопје сме информирани дека и таму пристигнуваат цели товари на ова клеветничко списание. Значи дека од Софија се испратени списоци за сите места и за сите луѓе за кои се смета дека е добро да се испрати оваа пачавра. Тоа треба да послужи како најсилно оружје против Србија; со него треба на неинформираниот и прост свет да му се покаже што Петроград пишува за Србија!

Претпоставуваме дека има начин на фалсификуваниот македонски глас да му се затвори вратата за влез во Србија“.

Хистеричниот речник со кој белградска „Политика“ ги обвинува Македонците и нивното списание „Македонски глас“ го покажува стравот кој владее во Белград од влијанието на ова списание врз македонскиот народ. Србија ќе направат огромни напори кај своите сојузници  „Македонски глас“ да престане да се печати. Бидејќи публикацијата во големи тиражи продира и во другите земји на Балканот, под притисок од балканските монархии, списанието е конечно запрено, иако Редакцијата постои и потпишува свои изданија и во 1915 и 1917 г., а Организационото биро на МРК програмира негово продолжување и по 1924 г.

(извор: електронско издание на МЕ, Скопје, 2009; „Политика“, Белград, 08.03.1914)

Најново од: Историја

Охридско-дебарското востание од 1913 година: заеднички отпор против српската окупација и поделбата на Македонија

Македонските револуционерни чети и албанските востаници краткотрајно ја протерале српската власт од Дебар, Струга, Охрид и Кичево. Востанието било задушено со воена противофанзива, помогната и од грчки сили, по што следувале репресии, палење населби и бегалство. Охридско-дебарското востание од септември 1913 година претставува значаен настан во историјата на отпорот против српската окупаторска власт во Македонија. […]

Светозаревиќ: Охридските реликвии биле дадени на привремено чување — македонската влада има право да ги бара назад

Бранислав Светозаревиќ „ВНИМАВАЈТЕ! Еве дел од предадените скапоцени реликвии од страна на некои охриѓани на бугарските власти во 1916 год. Под бр. 10 е и сребрената реликвија со моштите на Св. Матрона, која пред некој ден Бугарија ѝ ја подари на Грција во замена за коските од непознат човек. Но, ВНИМАВАЈТЕ! Отстапени се на привремено […]

Табела за пописот од 1956 година: Во Благоевградскиот округ се наведени 63,64 проценти Македонци

Во приложениот преглед Македонците се наведени како посебна национална категорија, со 63,64 проценти од населението во округот. Во околиите Сандански и Петрич нивното учество надминувало 80 проценти. Една фотографија од табела за националната структура на населението во Благоевградскиот округ отвора важно прашање за македонскиот идентитет во Пиринска Македонија: што покажуваат пописните податоци и зошто тие […]

Битката кај Тир и понудата на Дариј на својата ќерка Естер и 10.000 таланти

Надежите на Александар Македонски за лесна опсада на Тир не се осгварија, бидејќи Тирјанците продолжија да се бранат многу храбро. Но, одењето на тирјанската флота кон север и судирот со Киприотите заврши со нејзино целосно уништување. Co завршувањето на бедемот се покажа дека инженерците не го постигнаа саканиот ефект на силниот источен ѕид. Меѓутоа, бродовите […]

Грчки историчари во 1992 г.: Гоце Делчев и Јане Сандански се бореа против Бугарите, Србите и против Грците

Грчки историчари во 1992 г.: Гоце Делчев и Јане Сандански се бореа против Бугарите, Србите и против Грците, за македонската нација, за Македонија на Македонците. Грчка публикација сведочи за македонската национална посебност и за идеите на Гоце Делчев Во издание од 1992 година се разгледува развојот на македонското национално движење и се посочува разликата меѓу […]

1913 година – поделбата не го решила Македонското прашање

Балканските војни биле пресвртница за Македонија. По нив, нејзината територија била поделена меѓу балканските држави. Границите биле исцртани, но поделбата не го решила Македонското прашање. Секоја држава настојувала да ја оправда својата политика и преку толкување на минатото. Затоа борбата за територијата продолжила и како борба за историјата, јазикот и определувањето на населението. Чие е […]

Дали Гркот Зорба бил вистински Грк?

Дали Гркот Зорба бил вистински Грк е прашање што многумина го поставуваат и ги тера на сомнение и дилеми. Алек (Алекс – Александар) Џигеров, Македонец од Канада, кому Македонија му е судбина и преокупација, има видување и аргументи дека Зорба не бил Грк, туку Македонец. Според неговиот текст со наслов „Македонска чорба“, што е напишан […]

Гаврил Радомир – Самоиловиот наследник што загинал од раката на својот братучед

Двапати го спасил својот татко на бојното поле, а животот го загубил од Јован Владислав – човекот за чие спасување самиот се заложил. Гаврил Радомир бил син на цар Самоил и царицата Агата, истакнат војсководец и наследник на Самоиловиот престол. Владеел од октомври 1014 до летото 1015 година, во еден од најтешките периоди за Самоиловата […]

Најнови вести

To top