Историја

Протокол на ЦК на ВМРО за востановување на дејноста по Првата светска војна

raspiska

11.06.1920 год.

raspiska

Централниот комитет на ВМРО на своето денешно заседание – 11.VI.1920 год. – откако ги зеде предвид новосоздадените услови во Македонија, останата под ропството на Југославија и Грција, како и тешката политичка, економска и внатрешна положба, во која се наоѓа Бугарија, ја изработи следната директива за дејност во Македонија:

I. Целта на Организацијата си останува, како и досега: извојувањето на слободата – под форма на автономија или независност – на Македонија, во нејзините етнографски и економски граници.

А. Во Македонија под српско ропство Организацијата си ја постави следната непосредна задача: Внатрешната македонска организација поради причини од внатрешен политички карактер и од тактички мотиви засега ќе содејствува наполно со сите, кои што се борат внатре по легален начин – врз основа на законите во државата и во согласност со другите поробени народности во Македонија и другите области на Југославија – за извојување на федеративно управување во Југославија со Македонија – рамноправен член во федерацијата.

За постигање на горната задача или за успешно водење на легалната борба, Внатрешната македонска организација ќе содејствува да се создаде, доколку условите тоа го дозволат, една легална организација под името „Македонски федеративен сојуз“, слично на Сојузот на Конституционите клубови во Турција (1908-1910), која што организација ќе води легална борба, влегувајќи во врска и разбирање за заемна дејност со организациите и партиите во другите области на Југославија, кои исто така ја следат горната цел.

Основните начела, на кои ќе се потпира Македонскиот федеративен сојуз, може да бидат следните:

1. Секоја област да има полно самоуправување, со свое Народно собрание, форма на внатрешно управување согласно вољата на населението, со официјални јазици на оние од мнозинствата од населението.

2. Општо Народно собрание со сразмерно претставништво од сите области, општи министри за надворешни работи, за финансии и за војската, општи официјални јазици.

3. Називот на државата: Федерација на Срби, Хрвати, Словенци, Бугари и др.

За да се организира населението внатре, како и да се зачува народноста и да се извојува слободата на Македонија, исто така во прво време и за водење на легалната борба, да се испратат на секои две-три околии по три-четири души легални и нелегални агитатори. Нелегалните треба да се движат многу претпазливо, за да не го изложуваат населението на прогонување од српската власт.

Б. Во Македонија под грчко ропство, каде условите се многу различни и потешки, отколку во Југославија, Организацијата ќе има за главна и непосредна задача: да се зачува националната свест и името на бугарското население таму и да се најдат начини тоа да не емигрира – да не се примени договорот за „доброволно“ иселување, склучен меѓу грчката и бугарската влада, затоа што и без тоа бугарскиот елемент таму е значително разретчен од 1913 год. наваму.

Доколку дозволуваат условите, да се работи заеднички со другите националности таму – Турци, Евреи, па и со македонските Грци, кои се незадоволни од однесувањето и управувањето нан Грците од кралството – за извојување права за месната самоуправа, слобода во јазичен, просветен, религиозен и друг однос.

Врските со грчка Македонија ќе се одржуваат преку пунктовите началници во Петрич и Неврокоп, а за пооддалечените краишта, како Воденско, Костурско и др., ако се создадат благопријатни услови за тоа и преку Битола-Охрид.

На истото заседание се донесоа и следните решенија:

II. За да бидеме добро запознати што станува во Југославија, Грција и др. и за да можеме да го запознаваме опшественото мнение во Бугарија и странство за тешката положба на нашите сонародници, останати под ропство, во Софија се формира „Информационо биро во Претставништвото на Организацијата“, согласно чл. 131 и 132 од правилникот. За таа цел да се авансираат суми за набавување на неопходните книги, весници и списанија од Југославија, Грција и др., коишто го засегаат македонското прашање.

Ако се укаже за возможно, да се отвори слично информационо биро под форма на читалиште во некој град на Македонија под српско ропство, каде условите се поблагопријатни за тоа.

III. Во отсуство на Тодор Александров од Бугарија во Претставништвото на Организацијата да го заменува другиот член од Центр. Комитет – Петар Чаулев, а за советници на задгр. Претставништво на Организацијата освен досегашните г. професорите д-р И. Георгов, д-р Љ. Милетич и Н. Милев да се поканат уште и г. Баждарев Георги, кој земал активно учество во револуционерното движење во Серскиот револ. Округ и за време на Илинденското востание бил со чета и г. Кирил Прличев, долгогодишен раководител во Воденската револуционерна околија.

IV. Да се искористи ова лето, за да се засили Организацијата внатре, да се стегнат редовите, да се создадат врски со цела Македонија, да се создадат канали, пошта и др., внимавајќи тоа да се направи многу претпазливо, за да не им се напакости на бугарското население внатре и да не се излага Бугарија.

V. Да се откупат (100) сто примероци од книгата на П. Дарвингов „Историја на Македонско-Одринското движење“.

Најново од: Историја

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Владеењето на Александар Македонски со провинциите Лидија и Карија

Историјата на Јонците покажува дека тие постојано го чувствуваа јаремот на туѓинецот како товар. Тие не се караа, туку ја почитуваа слободата како најголем благослов. Записот на Приен од третиот век ни дава благороден израз на оваа идеја кога вели: „Нема поголемо нешто за античкиот грчки човек од слободата“. На прашањето како Александар Македонски ги […]

Беличица во пламен – трагедијата од 19 септември 1944 година

На 19 септември 1944 година селото Беличица, во Горна Река, станало место на една од најтешките и најтрагичните борби во последните месеци од Народноослободителната војна во Македонија. Во нерамноправниот судир меѓу борците на Третиот тетовски партизански одред и многубројните балистички сили загинале 21 партизан, а по завршувањето на борбата биле убиени и 17 жители на […]

Драги Трајков за почетоците на ВМРО-ДПМНЕ во Струмица: „Ројал“ беше место каде отворено се зборуваше за македонска држава

Во годините кога Македонија го започнуваше патот кон осамостојување од Југославија, политичкото организирање не се одвиваше само во партиските штабови и на плоштадите. Драги Трајков од Струмица, во лично сведоштво се навраќа на атмосферата од тие години и на кафеаната „Ројал“, која, според неговото сеќавање, била едно од собиралиштата на членови и приврзаници на ВМРО-ДПМНЕ […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

20 септември 1944: Во Софија се пишувало за правото на самоопределување на македонскиот народ

На 20 септември 1944 година, во период на крупни политички и воени промени на Балканот, во Софија било објавено пишување во весникот „Отечествен фронт“ во кое се говорело за правото на самоопределување на македонскиот народ и за значењето на АСНОМ. Документот, зачуван во збирка поврзана со Павел Шатев, претставува значајно сведоштво за политичката атмосфера непосредно […]

Дабничкиот масакр: крвавиот 19 септември 1942 кај Прилеп

На 19 септември 1942 година, во месноста Дабнички Завој, меѓу Прилеп и селото Дабница, се случил еден од најтрагичните настани од периодот на Втората светска војна во Македонија – Дабничкиот масакр. Настанот бил кулминација на повеќедневна акција на бугарските окупаторски власти против населението од Дабница и прилепските учесници и поддржувачи на Народноослободителното движење. Дабница – […]

Брз економски развој во Мала Преспа и голем отпор на населението против асимилацијата

Во периодот од 1926 до 1930 година во Мала Преспа бил забележан брз развој, особено во изградбата на нови куќи. Голем број луѓе кои по Грчко-турската војна заминале на печалба низ светот им испраќале значителни суми пари на своите семејства, а кога се враќале во родните села, со себе носеле и голем дел од заштедените […]

To top