Историја

Почеток на битките на Александар Македонски во Мала Азија

Славе Катин

Славе Катин

Почеток на битките на Александар Македонски во Мала Азија

Дел од романот „Александар Велики (Македонски)“ од Улрих Вилкен, во превод и приспособување на Славе Николовски-Катин – I дел

Несомнено, како генерал на Лигата, првата должност на Александар Македонски била да ги ослободи античките грчки градови во Мала Азија од персискиот јарем. Меѓутоа, сè што било надвор од овие градови и нивните територии, тој го покорувал под своја власт. Александар не дошол како опустошувач, туку како иден владетел, а во покорените народи гледал свои поданици.

Тој настојувал да ги помири народите со новата власт, притоа водејќи сметка за нивните традиции, онолку колку што можеле да се вклопат во неговата империја и во новите услови.

Веднаш по навлегувањето во новите земји, Александар Македонски започнал да владее како нивен нов крал. По битката кај Граник ја организирал управата во намесништвото на Хелеспонтинската Фригија, чиј дотогашен намесник Арсит избегал по борбата.

На негово место го поставил македонскиот благородник Кала. Особено интересно, а можеби и изненадувачки за неговите Македонци, било тоа што на Кала не му дал македонска титула, туку ја задржал старата персиска титула сатрап – назив на кој населението веќе било навикнато.

Со титулата Кала добил и функции слични на оние што претходно ги имал Арсит. Александар Македонски не направил големи измени во обврските на новите поданици: данокот што дотогаш му го плаќале на Големиот крал, отсега требало да му го плаќаат на новиот владетел.

Истовремено, Парменион бил испратен да го заземе Дасцилиум, седиштето на сатрапијата. На тој начин Александар Македонски почнал да навлегува во правата и власта на персискиот Голем крал, чија круна подоцна ќе ја преземе.

Овие мерки покажуваат дека Александар Македонски не ги присоединил новоосвоените земји непосредно кон своето Македонско Кралство, туку ги оставал како посебни управни области под своја власт. Тоа укажува дека неговите планови веќе ги надминувале рамките на едноставно територијално проширување на Македонија.

Непосредниот ефект од победата кај Граник бил огромен. Соседните делови на западна Мала Азија почнале да паѓаат во рацете на Александар Македонски речиси без борба.

Кога пристигнал во Сард, седиштето на лидијанското намесништво, му биле предадени не само градот, туку и тврдината, која се сметала за речиси неосвоива, заедно со големото богатство што се наоѓало во неа. За командант на тврдината поставил Македонец.

И тука Александар покажал дека не дошол само да освојува, туку и да воспостави нова власт која ќе ги почитува особеностите на населението.

На Лидијците, народ со стара цивилизација кој имал значително влијание врз античката грчка култура, особено во религијата и музиката, Александар Македонски им ги вратил старите лидијски закони што важеле пред нивното потпаѓање под Персија.

Истовремено, покажал и дека неговиот поход има панелинистичка димензија. Во тврдината на Сард наредил да се изгради храм и олтар посветен на олимпиецот Зевс.

Откако го именувал Македонецот Асандер за намесник на Лидија, а финансиската контрола му ја доверил на еден од своите офицери, Александар продолжил кон брегот и пристигнал во Ефес. Таму, во согласност со својата панелинистичка задача, започнал со ослободување на античките грчки градови од персиската власт.

Од Ефес испратил воени единици кон ајолските и северните јонски градови, додека на југ Магнезија и Трал на Меандер ја изразиле својата приврзаност кон кралот.

Александар Македонски ги отстранувал олигархиските управи и воспоставувал демократски уредувања со обновување на старите закони. Тоа го правел како противмерка на персиската политика, која во овие градови најчесто ги поддржувала олигархиите.

Истовремено било укинато плаќањето данок кон Персија од страна на античките грчки градови. Ослободувањето од персиската власт на многу места било поздравено со одушевување, а Александар Македонски бил славен како ослободител.

Положбата на античките грчки градови во Мала Азија имала и големо економско значење. Нивниот развој и материјалните услови во голема мера биле поволни, особено во споредба со честите политички и меѓусебни судири во античкиот грчки свет.

Во изминатите и во наредните продолженија, преку „Македонска нација“, ќе се обидеме да го претставиме историското дело „Александар Велики“ од германскиот научник Улрих Вилкен (Ulrich Wilcken, Alexander the Great), преведено и приспособено од англиски на македонски јазик од Славе Николовски-Катин како „Александар Македонски“, во издание на Издавачката куќа „Мисла“ од Скопје во 1988 година.

Преводот на „Александар Македонски“ претставува едно од раните дела посветени на Античка Македонија објавени на македонски јазик и своевремено бил добро прифатен од читателската публика.

Александар III Македонски и неговото место во светската историја, според книгата на Улрих Вилкен, во превод и приспособување на Славе Николовски-Катин.

Најново од: Историја

Кузман Шапкарев: Ние сме Македонци, а не Бугари! (1870)

На 30 ноември 1870 година, бугарскиот весник „Право“, кој излегувал во Цариград, објавил полемички текст за дејноста на охридскиот учител Кузман Шапкарев. Во написот весникот го обвинува Шапкарев дека се спротивставувал на употребата на книги напишани на бугарски јазик. Преку тие обвинувања, написот сведочи дека уште тогаш во печатот се расправало за посебноста на македонскиот […]

Како Александар Македонски го освоил Сур и го променил неговиот брег

Александар Македонски го напаѓа Тир (денешен Сур) од море. Гравура на Антонио Темпеста од 1608 година, Музеј „Метрополитен“, Њујорк. Сур е денешното арапско име на античкиот Тир, град во Либан. Со латиница често се пишува „Sour“. Во 332 година пр. н. е., војската на Александар Македонски се нашла пред утврден феникиски град чии ѕидини ги […]

Зошто Бугарија инсистира заедно да чествуваме настани и личности?

Одговорот е многу прост: Софија насилно го наметнува заедничкото чествување бидејќи тоа е крунски доказ дека историјата ни е заедничка, што значи — бугарска. Ако го прогласиме и Гоце Делчев за заеднички херој, друго објаснување нема да има. Постапката за тоа е веќе тема на заедничката комисија за историја, а нашите „политичари“ се речиси подготвени […]

Христо Калајџиев во Софија во 1945 година — за македонската државност, против великобугарскиот шовинизам

На фотографијата е корицата на оригиналното софиско издание од 1945 година. На 4 февруари 1945 година, во киното „Македонија“ во Софија, Христо Калајџиев се обратил пред Конгресот на македонската емиграција. Втората светска војна сè уште траела, а македонската држава веќе била конституирана како рамноправна единица во Демократска Федеративна Југославија. Пред делегатите во Софија, Калајџиев го […]

„Балканско сдружение“ во 1932 година: Идеалот на македонскиот народ е слободна и независна Македонија

Во август 1932 година, во Детроит, излегол 15. број на „Балканско сдружение“ („Balkan Unification“), месечното гласило на Македонскиот народен сојуз во Америка. Во приложениот исечок од тој број, полемиката за насилствата во Петричкиот крај завршува со повик за слободна и независна Македонија во рамките на балканска федерација. Во написот, авторот ги обвинува четите на Ванчо […]

Крвавата свадба во Зеленич – Леринско, Егејска Македонија

На 13 ноември 1904 година по јулијанскиот календар, грчка андартска чета го нападнала селото Зеленич, Леринско, во Егејска Македонија. Нападот бил извршен ноќе, додека во домот на семејството Готеви се одржувала свадбена прослава. Меѓу убиените имало и жени и деца. Настанот во македонската историографија е познат како „Крвавата зеленичка свадба“. Зеленич пред нападот Во 1904 […]

Изминаа 122 години од крвавата зеленичка свадба

На 13 ноември 1904 година, во текот на свадбата која се оддржувале во леринското село Зеленич, грчките андарти убиле 13 Македонци. Меѓу жртвите се младоженецот, неговите пријатели, две деца, како и деецот на Македонската револуционерна организација Пандо Мечкаров, вкупно 13 лица. Оттогаш изминаа 122 години, но грчката геноцидна политика кон македонскиот народ не се изменила. […]

Колективната меморија на Македонците

Од книгата „Македонци“ Автор: Бранислав Светозаревиќ-Покорни „Кога ќе го видиш начинот на играта на еден народ, му го откриваш карактерот.“— Конфучие Колективната меморија претставува сврзно ткиво на многуте генерации низ историјата на еден народ и е клучна за неговиот опстанок. Сè додека постои еден народ, постои и колективната меморија, но и народ без колективна меморија […]

To top