Macedon Webmaster
Документот од 1881 година сведочи дека Македонија била именувана во меѓународната дипломатија многу пред Тито да стане претседател на СФРЈ.
Таен трицарски сојузен договор помеѓу Германија, Австро-Унгарија и Русија: трите сили ќе ги одвраќаат Бугарите од секое упаѓање во соседните подрачја, особено во Македонија
Дополнителен протокол кон Трицарскиот сојуз: Големите сили предупредиле против бугарски упади во Македонија
Берлин, 18 јуни 1881 година
На 18 јуни 1881 година, во Берлин, Германија, Австро-Унгарија и Русија склучиле таен договор познат како Трицарски сојуз. Неговиот дополнителен протокол содржел посебни одредби за балканските прашања, меѓу кои и за односот на Бугарија кон Македонија.
Во четвртата точка, насловена „Бугарија“, трите сили прифатиле да не се спротивставуваат на евентуалното обединување на Бугарија и Источна Румелија, во територијалните граници определени со Берлинскиот договор. Но, истовремено, поставиле јасно ограничување: Бугарите требало да бидат одвраќани од агресија врз соседните области, особено Македонија.
Протоколот содржел и дополнително предупредување дека, доколку преземат таква акција, ќе дејствуваат на сопствен ризик и опасност.
Оваа одредба е значајна затоа што можноста за обединување со Источна Румелија била разгледувана одделно од евентуалното навлегување во Македонија. Трите сили не давале неограничена согласност за бугарско проширување.
Од македонска перспектива, документот ја покажува тежината на положбата во која иднината на земјата се разгледувала на дипломатски маси без учество на нејзиното население. Македонија била именувана како посебна област кон која можеле да бидат насочени надворешни територијални претензии.
Затоа овој протокол заслужува внимание како сведоштво за политиката на големите сили кон Македонија. Неговата порака е конкретна: дозволената можност за бугарско обединување со Источна Румелија не значела и дозвола за напад врз Македонија.
Извадок од дополнителниот протокол
- Бугарија
Трите сили нема да се противат на евентуалното обединување на Бугарија и Источна Румелија во територијалните граници означени со Берлинскиот договор, ако тоа прашање, по силата на околностите, дојде на дневен ред.
Тие се согласуваат да ги одвраќаат Бугарите од секоја агресија врз соседните области, особено Македонија, и да ги известат дека во таков случај ќе дејствуваат на сопствен ризик и опасност.
- Претставниците и агентите на Исток
За да се избегнуваат судири на интересите во локалните прашања, трите двора ќе им дадат општо упатство на своите претставници и агенти на Исток да настојуваат несогласувањата да ги надминуваат преку заемни пријателски објаснувања во секој поединечен случај. Доколку не успеат, прашањата ќе ги упатат до своите влади.
Берлин, 18 јуни 1881 година
Фон Бизмарк, Шехењи, Сабуров
Библиографска белешка: Владимир Шулек, „Diplomatska historija centralnih sila 1882–1915“, том I, Загреб, 1938, стр. 30–33; „Документи за борбата на македонскиот народ за самостојност и за национална држава“, том I, документ 179.
