Тема: историски документи

Американското училиште во Битола (1865–1913) за народноста на Македонците

„Писмо на битолскиот областен инспектор од 1913 година во кое го информира надлежниот министер дека училиштето на американската мисија во Битола му испратило список на ученици кои по народност биле „Македонци“, нешто друго од народноста „Србин“.“ Ова американско училиште во Битола било отворено во 1865 или во 1873 година. На почетокот било наменето за девојчиња, […]

Солун 1912: грчкиот весник напишал — „Солун освоен со меч“

Една насловна страница од грчкиот весник „Πατρίς“, објавена на 27 октомври 1912 година, отвора непријатно прашање за современиот грчки историски наратив. На неа, со големи букви, пишува: „Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΤΕΚΤΗΘΗ ΧΘΕΣ ΔΙΑ ΤΟΥ ΞΙΦΟΥΣ“ Во превод: „Солун вчера беше освоен со меч.“ Ова не е македонска интерпретација, ниту современа пропаганда. Тоа се зборови отпечатени во […]

„Гласот на Москва“ во 1914 година: Македонец и Бугарин се различни поими, а стремежот е обединета и независна Македонија

Во статијата „Македонија“, Н. Николаев ги разгледува балканските спротивставувања и се залага за обединета и независна Македонија како праведно и трајно решение на македонското прашање. Превземено од: Macedonia: A True Endless Story Во рускиот весник „Гласот на Москва“ („Голос Москвы“), број 237 од 15 октомври 1914 година, е објавена статијата „Македонија“, потпишана од Н. Николаев. […]

1881 година: Големите сили предупредиле против бугарски упади во Македонија

Документот од 1881 година сведочи дека Македонија била именувана во меѓународната дипломатија многу пред Тито да стане претседател на СФРЈ. Таен трицарски сојузен договор помеѓу Германија, Австро-Унгарија и Русија: трите сили ќе ги одвраќаат Бугарите од секое упаѓање во соседните подрачја, особено во Македонија Дополнителен протокол кон Трицарскиот сојуз: Големите сили предупредиле против бугарски упади […]

Штетата врз имотот на македонските Евреи за време на Втората светска војна и окупацијата од фашистичка Бугарија

15 страници со имиња и износи на пријавена имотна штета — сведоштво за материјалните загуби зад кои стојат човечки судбини, уништени семејства и прекинат живот на еврејската заедница во Македонија. За време на војните и окупациите во XX век, од различни делови на Македонија биле одземени и однесени црковни реликвии, ракописи, археолошки наоди и други […]

Вратени 16.952 текста објавувани од 2009 до 2026 година на порталот „Македонска нација“

Зачуван е најголемиот дел од богатата архива на порталот — текстовите повторно се достапни за читателите, а со нови материјали продолжуваме да го збогатуваме македонското историско и културно наследство. Во април 2026 година порталот „Македонска нација“ стана недостапен. Не знаеме со сигурност дали стануваше збор за хакерски напад или за друг проблем. За да продолжиме […]

Македонскиот идентитет не бара туѓо одобрение, туку наша одлучна одбрана

Идентитетот е основната приказна што ја носиме во себе – одговорот на прашањето кои сме, од каде доаѓаме и на која заедница ѝ припаѓаме. Тој ни дава чувство на достоинство, сигурност и припадност, но и рамка според која го разбираме светот и донесуваме одлуки. Затоа, кога некој ги оспорува нашите најдлабоки уверувања за сопственото потекло […]

Мајка Тереза – „Србинка“? Кој и зошто ги менувал презимињата во Македонија

Училишните документи на скопјанката Гонџа Бојаџиу, подоцна позната во целиот свет како Мајка Тереза, отвораат важно прашање за политиката на посрбување во Македонија во времето на Кралството СХС, односно Кралството Југославија. Во нив нејзиното презиме е запишано како „Бојаџијевиќ“, а во графата за народност стои „Србинка“. Најточниот одговор е: Мајка Тереза била родена во Скопје, […]

Документ од 1929 година: Македонците својот јазик го нарекувале „македонски“

Српскиот научник проф. д-р Радослав Грујиќ сведочи дека ниту во Прилеп, меѓу луѓе што завршиле бугарски училишта, не го слушнал одговорот „бугарски“, туку дека тие биле свесни за разликите меѓу македонскиот и бугарскиот говор Проф. д-р Радослав М. Грујиќ (1878–1955) бил српски историчар, православен теолог, универзитетски професор и член на Српската академија на науките. Од […]

Од „војвода“ до маалска трачара

Некои можеби ги сметаат моите ставови за Македонија за радикални, но јас по природа ниту сум радикал ниту дејствувам како таков. УДБА со години ме водела како „радикален емигрант“, тврдејќи дури и дека сум подготвувал атентати, четири години имаше потерница по мене во цела тогашна Југославија, со ознака АПСИ. УДБА ме накодошила за тероризам и […]

Вашингтон тајмс во 1903 година: „Близу половина од населението во Бугарија се Македонци по род или по потекло“

Неколку месеци пред избувнувањето на Илинденското востание, американскиот весник The Washington Times објавил опширен извештај од својот дописник во Софија, Х. Р. Чемберлејн, кој известувал за политичката состојба на Балканот, македонското револуционерно движење и односот на Бугарија кон настаните во Македонија. Написот е објавен на 26 април 1903 година, само нешто повеќе од три месеци […]

Павле Наумов до жителите на Тополчани во 1907 година: „Ние сме Македонци – ни Срби, ни Бугари, ни Грци“

Писмото на македонскиот војвода претставува значајно документарно сведоштво за борбата против странските пропаганди и за развиената македонска национална свест во почетокот на XX век Во годините по Илинденското востание Македонија била претворена во боиште на спротивставени интереси. Покрај османлиската власт, македонското население било изложено на силно дејствување на српската, бугарската и грчката пропаганда, кои преку […]

Најнови вести

To top