Од опомената на Владимир Руменов во 1926 година до денешната одговорност кон државата — знаењето, чесноста и посветената работа во служба на Македонија.
Во статијата „Долгот на македонската интелигенција“, објавена во весникот „Независима Македония“ на 11 јуни 1926 година, д-р Владимир Руменов пишува за одговорноста на образованите луѓе кон заедницата. Иако неговиот текст произлегува од историските околности на тоа време, прашањето што го поставува останува живо и денес.
Што му вреди на еден народ да создава образовани луѓе ако нивното знаење служи единствено за лична корист? Што му вредат дипломите ако зад нив нема чесност, совест и чувство за општото добро?
Руменов потсетува дека зад секој образован човек стои нечиј труд. Стојат родители што се откажувале од сопствените потреби, семејства што штеделе за книга и школување, луѓе што со тешка работа создавале услови следната генерација да живее подобро.
И денес зад една диплома често стојат години родителски откажувања. Но стои и општеството: училиштата, наставниците, факултетите и јавните средства со кои се овозможува образованието. Затоа успехот е личен, а одговорноста што произлегува од него е поширока.
Никој не бара образованиот човек да се откаже од сопствената благосостојба. Од него се очекува да ја гради чесно и да биде свесен за последиците од својата работа.
Лекарот го исполнува својот долг кога совесно го лекува пациентот. Професорот — кога праведно го оценува знаењето. Судијата — кога одлучува според законот. Новинарот — кога ги проверува фактите и ја соопштува вистината. Функционерот — кога ја користи положбата за решавање на проблемите на граѓаните.
Токму тука предупредувањето на Руменов ја добива својата денешна сила. Кога стручноста се става во служба на неправдата, штетата е голема. Образованиот човек може добро да ја препознае злоупотребата, но може и повешто да ја прикрие. Може да се спротивстави на притисокот, но може и да му даде привид на законитост.
Особено тешко е кога луѓето што ја разбираат неправдата избираат да молчат заради функција, привилегија или лична удобност. Тогаш јавноста останува без гласовите од кои очекува знаење, храброст и разум.
Долгот кон Македонија се исполнува со секојдневна чесна работа и со подготвеност да се каже вистината.
Одговорноста на образованиот човек не завршува кога неговата политичка опција ќе победи. Тогаш особено треба да внимава дали ветувањата се исполнуваат и дали институциите постапуваат праведно.
Во тој контекст, сметам дека залагањето на премиерот Христијан Мицкоски за Македонија, неговата ангажираност и пораките за зачувување на македонското достоинство и гордост треба да бидат поттик за интелектуалците, државните службеници и младите генерации. Неговата посветеност ја гледам како пример за односот што треба да го има секој што презел одговорност да ѝ служи на државата.
Таквиот пример добива поширока вредност кога поттикнува и други да ја преземат својата обврска: да понудат знаење, да преземат иницијатива, да решат проблем и да застанат зад дадениот збор.
Љубовта кон Македонија се потврдува со труд, чесност, истрајност и со резултати што го подобруваат животот на граѓаните.
Секој на своето работно место може да придонесе за тоа: со навремено завршена обврска, со праведен однос кон граѓанинот, со понудено решение и со одговорно користење на јавните средства. Преку тие секојдневни постапки младите најдобро ја препознаваат вредноста на служењето на сопствената држава.
Еден век по предупредувањето на Руменов, се смениле државните рамки, институциите и генерациите, но останала истата морална обврска: со она што го знаеме да придонесуваме за заедницата што помогнала да станеме тоа што сме.
За мене, денешното залагање на Христијан Мицкоски за Македонија и за зачувување на македонското достоинство носи поука што треба да ја усвои секој сегашен и иден носител на одговорна функција: довербата на граѓаните обврзува, дадениот збор бара исполнување, а државниот интерес бара посветеност и истрајност.
Таа поука се однесува и на секој од нас. Македонија има потреба од луѓе што своето знаење ќе го претворат во корисна работа, својата совест во храброст, а својата љубов кон татковината во дела.
Да ја чуваме македонската гордост значи секојдневно да работиме за поправедна, посилна и подостоинствена Република Македонија. Тоа е долгот што секоја генерација треба чесно да го исполни.