Коментари

Од што се плаши Грција кога одбива да ги признае Македонците?

Свекрва

Свекрва

Грција со децении се претставува како лулка на демократијата, европска држава со богато историско и културно наследство и земја посветена на човековите права. Така ја прифаќа и така ја претставува и Европа. Но зад оваа внимателно изградена слика останува прашањето на кое официјална Атина, но и Европа, упорно одбиваат да дадат демократски одговор: каква лулка на демократијата е држава што во сопствените граници не ги признава основните човекови и малцински права?

Прашањето е особено чувствително кога станува збор за Македонците во егејскиот дел на Македонија — територија што, по поделбата на Македонија со Букурешкиот договор од 1913 година, ѝ припаднала на Грција.

Грчката држава со децении не само што го негира македонското постоење, туку и македонскиот јазик, културата и националното самоопределување ги претставува како туѓа конструкција или како закана за својот територијален интегритет.

Грција не се задржа само на непризнавањето на Македонците во сопствените граници, туку со политички уцени и блокади ја принуди и Република Македонија да го прифати името „Северна Македонија“, задирајќи директно во името и идентитетот на македонската држава.

Но од што, всушност, се плаши Грција?

Признавањето на македонското малцинство би значело отворање на страниците од поновата грчка историја што државата долго ги прикрива.

Тоа неизбежно би го отворило прашањето за забранувањето на македонскиот јазик, насилното менување на личните и географските имиња, политиката на асимилација, протерувањата, одземањето на државјанствата и имотите, како и судбината на Македонците по Граѓанската војна во Грција.

Илјадници Македонци биле принудени да ги напуштат своите родни места. На многумина со децении не им било дозволено да се вратат ниту како посетители, додека нивните имоти биле одземени. Особено дискриминаторска била формулацијата според која враќањето им било дозволувано само на оние што биле „по род Грци“.

Затоа признавањето на Македонците не би било само декларативен чин. Тоа би го отворило прашањето за историската одговорност на грчката држава.

Митот за етнички хомогена Грција

Современата грчка државна идеологија е изградена врз претставата дека Грција е речиси целосно етнички, јазично и културно хомогена држава.

Историската стварност, меѓутоа, е многу посложена.

На територијата на денешна Грција со векови живееле различни народи и јазични заедници. Покрај Грците, таму живеат Македонци, Турци, Власи, Арванити, Помаци, Роми и други заедници. Дел од нив биле асимилирани, дел биле принудени да ја кријат својата припадност, а дел и денес се борат за правото јавно да кажат што се.

Признавањето на оваа стварност би го урнало митот дека грчката држава отсекогаш била природно и целосно еднонационална. Токму затоа секое барање за малцински права не се третира како демократско прашање, туку како напад врз официјалниот национален наратив.

Македонскиот идентитет намерно се изедначува со територијална закана

Во грчкиот политички дискурс, признавањето на македонскиот народ, македонскиот јазик или македонското малцинство честопати намерно се поврзува со наводен иредентизам.

Таквото изедначување служи како оправдување за државната политика на негирање. Но признавањето на едно малцинство значи признавање на правото на идентитет, јазик, култура, здружување и образование.

Демократски стабилна држава не треба да се плаши од културно здружение, песна, книга или натпис на македонски јазик.

Македонците во Грција не треба да бидат третирани како безбедносна опасност само затоа што сакаат да ги зачуваат своето име, јазик и културна меморија.

Признавањето на нивните права не би ја ослабнало Грција. Напротив, тоа би покажало дека станува збор за зрела и самоуверена европска држава. Но токму тука се разоткрива суштинската противречност: Грција се претставува, а Европа ја прифаќа како лулка на демократијата. Но каква лулка на демократијата е држава што не ги признава основните човекови и малцински права?

Држава што е сигурна во себе не се плаши од јазикот што го зборуваат нејзините граѓани. Не се плаши од нивните песни, здруженија, семејни спомени и национални чувства.

Стравот започнува таму каде што официјалниот мит не може да ја издржи историската вистина.

Затоа прашањето повеќе не е дали во Грција постојат малцинства. Прашањето е до кога современа Грција, како членка на Европската Унија и потписничка на меѓународните конвенции за човекови права, ќе продолжи да се однесува како нивното постоење да може да биде избришано со административна одлука.

Вистинската демократија започнува со признавање на човекот таков каков што самиот се чувствува и се определува.

Најново од: Коментари

Што предвидела Баба Ванѓа за еконимски напредок на Македонија?

Баба Ванѓа (Ванѓелија Гуштерова), позната како „балканскиот Нострадамус“, е родена во Струмица во 1911 година, но поголемиот дел од својот живот го поминала во Петрич, каде што стекнала светска слава. Според едно раскажување што ѝ се припишува на Баба Ванѓа, Македонија ќе има финансиски тешкотии сè додека повторно не проработи рудникот „Алшар“ на планината Кожуф. […]

Непокорниот дух на Македонците – до кога ќе ги трпиме неправдите?

Македонија преживеала војни, поделби и туѓи владеења. Низ сите тие премрежија, Македонците го зачувале својот јазик и култура и изградиле своја држава. Секогаш кога ќе се спомене таа издржливост, се наметнува едно прашање. До кога од нас ќе се очекува да трпиме неправди и да правиме отстапки за прашања што го засегаат нашиот идентитет? Еден […]

Името Македонија од античките записи до уставните измени

Сребрена тетрадрахма од Амфипол со натпис „ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ“ („на Македонците“), 158–150 година пред нашата ера. Музеј на уметност во Кливленд.   Името Македонија е запишано уште во V век пред нашата ера. Од Херодот и библискиот повик до апостол Павле, преку старите карти и делото на Мисирков, до Уставот од 17 ноември 1991 година. Меѓу најстарите […]

Пресказание на Голем Александр (Александар Македонски)

Во Венеција во 1845 година јеромонахот Атанас Македонец го објавил „Пресказание на Голем Александр“ (Александар Македонски), пренесувајќи старо претскажување што, според прологот на книгата, било пронајдено при ископување во Вавилон, во златна кутија, а потоа преведувано на повеќе јазици. Возбудливо видение што му се припишува на Александар Македонски. Текстот е подолг, но вреди да се […]

Уште колку ЕУ ќе нè тапка по рамо?

Европската идеја има смисла ако ги зближува народите и го почитува нивното достоинство. Македонија заслужува јасен и праведен пат до членство, по кој ќе оди со реформи и со зачуван македонски идентитет. За идеите во минатото се гинело, а за нив се гине и денес. Тие ги движат луѓето, ги обединуваат народите и го менуваат […]

Филипче, рејтингот на СДС не се крева со сирена за тревога

Дали Филипче навистина мисли дека патот до повисок рејтинг води преку повисок притисок кај граѓаните? Дека секоја вознемирена фамилија е потенцијален глас, секој исплашен пензионер — политичка добивка, а секој загрижен штедач — публика за следниот настап? СДС на чело со Филипче остава впечаток дека отвори дежурна служба за најавување пропаст. Телефонот постојано ѕвони, сирената […]

За овој настан Македонија нема да бара од Бугарија заедничко историско чествување

На 11 септември 1995 година, на аеродромот кај Штрклево, близу Русе, се собрале околу 3.000 илјади луѓе за да пречекаат вонземјани.  Според архивскиот весникарски напис, околу 3.000 луѓе пристигнале од Варна, Разград, Русе и околните села. Поводот бил најавата дека точно во 11 часот ќе слетаат посетители од наводната планета Криси за да и помогнат […]

Да се препознаеме по човечноста

„Ако чувствуваш болка, жив си. Ако чувствуваш туѓа болка, тогаш си човек.“ – рекол Лав Толстој Сфаќањето и практиката на хуманоста во светот денес се наоѓаат на важна крстосница. Глобално гледано, на хуманоста се гледа низ призмата на зголемена емпатија и поврзаност, но и низ сериозни предизвици наметнати од модерното секојдневие, технологијата и кризите. Технологијата […]

To top