Култура и туризам

Вознесение на Александар Македонски на небо!

aleksandar1

Во центарот на стариот руски град Владимир постои една неверојатна прекрасна православна црква – стара, со прекрасни и оригинални барелјефи. Тоа е катедралата Дмитриевски која веднаш го привлекува окото со својата необичност. Ова катедрала (од крајот на 12 век) беше централната зграда на не преживеаниот до денес ансамбл на палатата на принцот Всеволод. Големата катедрала на принцот Всеволод (крстен Дмитриј) била посветена на наговиот небесен покровител Светиот великомаченик Дмитриј Солунски. Со реставрација на фасадата храмот делумно го врати својот оригинален изглед.

И така, на јужната фасада на храмот Дмитриевски стана видлива крупна композиција на “Вознесение на Александар Македонски на небото”. На оваа композиција се преставени два грифона кои го носат на своите крилја царот, кој седи во плетена кутија. Во рацете на Александар, тој држи мали лавчиња.

aleksandar1
Полет Александра Македонского на небо. Рельеф на южном фасаде Дмитриевского собора во Владимире

Денес оваа приказна за нас изгледа невообичаено за христијанска црква, но во средниот век таа била многу популарна. Така ма пример уште Цар Самоил кој со брат му Арон во 973 година отишол на дворот на германскиот цар за да му го честита Велигден и да побара политичка поддршка, како подарок му однел една свилена завеса, на која е претставен орелскиот лет на Александар Македонски. На завесата која се чува во музејот во Вирцбург е претставен Александар Македонски кому два орли (христијански симбол) на главата му ставаат златна круна со три крста!

aleksandar2

За Александар Македонски постојат разни легенди за неговиот живот и смртта. Има записи кои тврдат дека кога Александар починал, се појавиле два огромни орли кои го кренале на небото.  Во денешните написи за Александар Македонски ова ретко се споменува, но во средниот век неговиот лет или уште како го викаат неговото вознесение кон небото било претставено во многу книги и уметнички дела.

Советскиот научник Ринин Николај Алексеевич (Рынин Николай Алексеевич, 1877 – 1942), кој е автор на бројни дела за реактивна технологија, меѓупланетарна комуникација и освојување на стратосферата, со што ја популаризира аеронаутиката, авијацијата и астронаутиката на почетокот на 20 век, во својата книга „Меѓупланетарни пораки“ (Лениград 1928), кој прв енциклопедиски труд по историја и теорија за рективните движења и космонаутика, за летовите на Александа Македонски ќе го забележи следното:

„Во Ерусалимскиот Талмуд забележано е за Александар Велики дека летал на орли или грифони на тронот на небото. Легендата за летот на Александар Велики се одрази во многу уметнички дела, каде е опишана оваа епизода. Еве како неговото искуство е опишано во еден есеј кој се појавил во третиот век п.н.е.: “Александар забранил на четири моќни птици на тронот три, дена да не им се дава храна. Тој самиот седел на престолот и подигнал две копја, на кои биле врзани парчиња месо. Птиците, стремејќи се кон храната, го кренале престолот со Александар. На голема височина, Александар се сретнал со птица со човечко лице и му наредил да се врати на земјата. Кога Александар погледнал надолу, тој, длабоко под него, видел огромна, завиткана змија и во центарот на прстенот мала платформа.

Птицата му објаснила дека змијата е морето, а платформата е земјиште опкружено со морето. По наредба на птицата, Александар ги спуштил копјата, а птиците полетале и безбедно го спуштиле на земја, но толку далеку од местото на полетувањето што само со голема тешкотија успеал да ја достигне својата војска “.

Во енциклопедијата на советскиот научник Ринин, преставени се неколку уметнички дела од различни периоди на кои е преставен летот (вознесението) на Александар Велики кон небото. На сл. 21 прикажана е минијатура од ракописот од Минхен од XIV век (Enikels „Weltchronik “). На сл. 22 е прикажана уште една слична минијатура од 1320 година. На сл. 23 го прикажува релјефот на римската порта на црквата во Рамачене на Рајна, на сл. 24 релјеф во базиликата Св. Марко во Венеција, на Сл. 25 покажува вез на полусвилен материјал направен во Регенсбург (јужна Германија) во 13 век (од музејот во Крефелд).

aleksandar3
Рис. 21. Полет Александра Македонского на птицах к небу

aleksandar4
Рис. 22. Полет Александра Македонского на птицах к небу. (Миниатюра 1320 г.).

aleksandar5
Рис. 23. Полет Александра Македонского. (Рельеф на римских воротах церкви в Ремачене на Рейне).

aleksandar6
Рис. 24. Полет Александра Македонского. (Рельеф в базилике С.Марко в Венеции)

aleksandar7
Рис. 25. Полет Александра Македонского. (Вышивка в музее в Крефельде).

Покрај преставените дела од страна на советскиот научник и публицист Ринин Николај Алексеевич, постојат и други уметнички дела објавени во други трудови на кој е преставен летот на Александар Македонски. Во нив ја сретнува сребрената чаша од XIII век, на која е прикажана слика на вознесението на Александар Македонски. Може да се види дека повторно вознесението го прават суштества со глави на птици. Потоа приказната за воздигнување на небото на Александар Велики ја гледаме и на дијадемата од Киев наводно од XII век (слика 5). Тука гледаме истото како и порано: вознесението го прават суштества со глави на птици, односно грифони, и т.н.

aleksandar8
Рис_4. Вознесение Александра Великого. Фрагмент серебряной чаши, якобы XIII век, ГЭ

aleksandar9
Рис5_Диадема «Вознесение Александра Македонского», г. Киев, якобы XII век, центральное звено

(извор: 08.09.2017, 00:36 ч. http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/rynin/rynin1/01.html;

https://sites.google.com/site/raabtaru/home/katalog-statej/semargl-prodolzenie-1)

Македонска нација

Најново од: Култура и туризам

Пред преполна сала во ФХЕМ промовирани филмот „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“

Пред преполна сала, на 22 септември во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија се одржа првата промоција на документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“, проект на Петро Алексовски, Македонец кој живее во Полска. На настанот присуствуваа амбасадорот на Република Полска во Скопје, Петро Алексовски, членови на дипломатскиот кор, министри, пратеници, градоначалници и […]

На 19 септември 1992 година, во селото Стајковци, Скопско, бил поставен и осветен камен-темелникот на новата православна црква посветена на светите браќа Кирил и Методиј.

Со поставувањето на камен-темелникот започнала изградбата на нов духовен дом за православните верници од Стајковци – храм посветен на сесловенските просветители, чие дело оставило неизбришлива трага во духовната, културната и писмената традиција на Македонија и на словенските народи. Светите Кирил и Методиј, родени во Солун во IX век, се меѓу најзначајните личности во христијанската и […]

Солунските браќа свети Кирил и свети Методија

Свети Кирил и свети Методиј Солунски се родени браќа од градот Солун. Потекнуваат од угледно и богато византиско семејство, од таткото Лав и мајката Марија. Постариот брат, Методиј, како офицер поминал десет години меѓу македонските Словени. Потоа се оддалечил, заминувајќи на планината Олимп и се предал на монашкиот живот. Таму му се придружил и Кирил […]

Македонскиот рубин – камен што го носи името на Македонија

Македонскиот рубин не е само скапоцен камен. Тој е природно богатство создавано во длабочините на македонската земја, минералошка реткост поврзана со прилепскиот крај и скапоценост што денес го носи името на Македонија во светот. Во белите мермери во околината на Прилеп природата оставила нешто навистина необично – кристали на корунд со розова, малинова и црвеникава […]

Струшки книжевни средби – 2026“: Празник на македонскиот пишан збор и книжевноста

На 20 септември се одржаа традиционалните „Струшки книжевни средби – 2026“, меѓународна книжевна манифестација што секоја година ги собира авторите и љубителите на литературата во Струга и Вевчани. Во градот на поезијата, каде што македонскиот пишан збор има длабоки корени и богата традиција, „Струшките книжевни средби“ и годинава живееја во ритамот на литературата, создавајќи простор […]

Рождеството на Пресвета Богородица, во народот познато како Мала Богородица

Дваесет и први септември е датум што во македонскиот историски и културен календар е поврзан со повеќе значајни личности и настани, а воедно има и особено место во духовниот живот на македонскиот народ. На овој ден Македонската православна црква – Охридска архиепископија го одбележува Рождеството на Пресвета Богородица, во народот познато како Мала Богородица. Според […]

Промоција на „Раскинување на договорот“ во „Матица македонска“ – Сотирис Минас, Гркот кој ја побара вистината и ја засака Македонија

Во присуство на бројна публика, на 19 септември во книжарницата „Матица македонска“ во Скопје беше промовирана двојазичната поетска збирка „Раскинување на договорот“ на грчкиот поет и преведувач Сотирис Минас – автор кој нема македонско потекло, но сам го научил македонскиот јазик и преку своето творештво отворено проговори за Македонија, македонскиот јазик, идентитетот и правото на […]

Новото истражување на Ставре Џиков отвора прашање кое води длабоко во минатото на овој стар христијански простор

Дали на Пеленица над Драчево навистина постоел манастир со необичното име „Свети Ерусалим“? Новото истражување на Ставре Џиков отвора прашање кое води длабоко во минатото на овој стар христијански простор. Документите го потврдуваат името „Свети Ерусалим“, додека археолошките наоди сведочат дека Пеленица била значајно христијанско место уште во доцната антика. На само неколку километри над […]

To top