Култура и туризам

Дарко Ристоски:Тетовска Менада

1kiru34567

1kiru34567

Тетовската Менада претставува бронзена статуетка најдена во Тетово. Датира од VI век пред новата ера. Менадите биле придружнички на богот на виното Дионис и за време на прославите во негова чест ги прелагале своите услуги на присутните. Менадата е пронајдена во гробница во тетовскиот локалитет Ул. Штипска. Статуата е со димензии 9 см долга и 4 см широка, и се наоѓа во Музејот на град Скопје.

Во повеќе наврати сум пишувал за тоа дека локалната самоуправа на Тетово си игра мајтап со цела држава, но очигледно за џабе. Преименува села (Фалиш наместо Фалише), населби, планински врвови и локалитети… Попова Шапка одамна ја викаат и пишуваат како Sunny Walley со превод Сончева Долина (од Сончева Долина, а не од Попова Шапка, што е кривично дело). Шарена џамија упорно ја пишуваат како Пашина, иако нема врска со некој паша, бидејќи градбата е нарачана од две сестри Турчинки (Хуршиде и Менсуре), а не од паша Албанец.

Во брошурата „Тетово – порта на цивилизацијата“, издадена од Општина Тетово во 2009 година, античкиот период се именува како “време на Илирите“.

Тоа фино го надоврзуваат со натпис на нивната веб-страница http://www.tetova.gov.mk/mk/press/573.html каде нашите македонски обичаи ги претставуваат како илирски само затоа што некои албанизирани Македонци и ден денес се свесни за нив, па сега им прават “албанска ренесанса“. И така доаѓаме до најсвежиот пример на нивниот сајт каде во профилот на градот во делот историја има напишано повеќе неточности и намерно заборавени работи. За тетовското Кале намерно се “заборава“ да се напише дека има и црква таму. Повторно имало илирска тврдина кај с. Орашје.

И на крај се разбира, бисерот, http://www.tetova.gov.mk/mk/q/12/2.html: Тетовската менада (илирска играорка). Кога се црташе грбот на општина Тетово, ги прашувам јас Албанците, зарем не беа тие кои за грб го предложија тетовското Теќе (како албански симбол на градот, иако е турски), а Македонците зарем не ја предложија менадата (како симбол на Македонците во Тетово)? Албанците не сакаа ни да слушнат само менадата да биде грб, затоа што тие ќе биле дискриминирани. На грбот денес се и двете, едно врз друго. И сега по десетина години и менадата да ти стана албанска (илирска) преку ноќ. Како може едни исти артефакти кон кои се покажувало невиден анимозитет (менадата ја нарекуваа дури и македонска курва), сега преку ноќ да се прогласуваат за албански?

Менадите се ритуални танчарки и свештенички на богот Дионис. За Дионис, секој малку историски писмен човек знае дека се класифицира како бог со старо македонско-бригиско потекло, кој дури подоцна го слават и Данајците (Хелените). Гробницата во која е најдена Тетовската менада е од племето Агријани (исти со Пајонците), кои како и Бригите се составен дел на македонската етногенеза (сите историски извори го тврдат тоа). Ако некој мисли дека Агријаните се Илири, нека види дека помесниот агријански крал Лангар е најлут воен противник на илирското племе Автаријати и најдоверлив пријател на Александар Македонски (и несуден зет, поради прераната смрт). Еврипид (автор на претставата „Менади/Баханатки“ во неговата Генеалогија 412 п.н.е.), вели дека баханатките (менадите) Македонците ги викале и Клодонки, Мималонки и Макетаи, алудирајќи на тоа дека едно од имињата на Македонија било и Макета.

Во овој контекст треба да се нагласи дека оргијастичките ритуали што ги практикувале менадите се белег за малоазиската и македонската, но не и за хеленската и илирска религиска практика и култови, иако за разлика од хеленската, за илирската култура дури и не се знае скоро ништо. Во американската Grolier енциклопедија за Дионис јасно се кажува дека тој е најпрво славен од Македонците, па од Тесалијците и од Беотијците и дека нема индоевропско потекло. Тука се вели, дека тој е бог на традиционалниот македонски пијалак, виното, со најверојатно бригиско потекло. Најзначаен македонскиот храм на Дионис, Дион, се наоѓа на северната страна од Олимп. Колку подолу на југ некој и да сака да ги спушта Илирите од тоа што биле, до Олимп веројатно не може. Тоа е срцето на Македонија.

Би завршил со тоа дека божествата во антиката се споделувале меѓу повеќе народи. Хелените зеле цел пантеон на божества од Македонците. Македонците ја споделуваат божицата Дијана со малоазиските народи, а божицата Изида ја преземаат од Египет… Но, нема историски пример, каде што една моќна античка култура како македонската, зема божества од една малку значајна култура како таа на Илирите, туку токму спротивното (монетите на Генциј, на пример). Од култура која не дала ниту еден антички филозоф, не продуцирала ниту една пишана книга или драма тешко дека некој околу нив имал што да презема.

Токму затоа, тие што на Балканот навистина се Илири по потекло (Далматинци и делумно Црногорци и Босанци) ретко и ги споменуваат, ама ете некој вешто си ги присвоил и продолжува да присвојува. Згора на тоа, неговото незнаење и јавно на сајтот на Општина Тетово го споделува со нас, велејќи дека статуетката е во Музејот на град Тетово. И за крај, баш ми се допаѓа ставот на таа играорка. Класичен денешен став на жените во денешните македонски ора, за разлика од албанските!

Најново од: Култура и туризам

Климент – првиот македонски митрополит и прв Преспанско-битолски архиереј

Митрополит Климент чие световно име пред хиротонијата за архиереј на MПЦ му беше Никола Трајков, е прв македонски митрополит преспанско-битолски, прв архијереј во Битола по обновувањето на Македонската православна црква и втор македонски архијереј потписник на соборската Одлука од 1967 година за обнова на афтокефалниот статус на Македонската православна црква (денес МПЦ – ОА). Како […]

Зачнување на свети Јован Претеча и Крстител

Празник на надежта, молитвата и довербата во Божјата милост На 6 октомври, односно на 23 септември по јулијанскиот календар, Македонската православна црква — Охридска архиепископија го празнува Зачнувањето на свети Јован Претеча и Крстител. Овој празник нè потсетува на евангелското сведоштво за свештеникот Захарија и неговата сопруга Елисавета. Иако двајцата биле во поодминати години, во […]

На 6 октомври 1928 година — Од љубовта кон Раца се родило поетското име Рацин

Картичката што Кочо Солев ѝ ја испратил на Рахилка Фирфова останала значајно сведоштво за потеклото на едно од најголемите имиња во македонската книжевност. На 6 октомври 1928 година Кочо Солев испратил картичка до Рахилка Фирфова — Раца, во која ѝ соопштил дека го зема нејзиното име како свое. Со тој личен и емотивен чин, младиот […]

Горан Благоев, бугарски новинар и историчар: Бугарија ѝ предала на Грција и реликвија од Охридската архиепископија

Акт од 28 ноември 1916 година, посочен во извештаите за тврдењето на Горан Благоев, наведува 84 црковни старини од Охрид испратени на „привремено чување“ во Софија — меѓу нив и сребрена кутија со моштите на света Матрона, попишана како сопственост на градот Охрид. Бугарија ѝ предала на Грција и охридска реликвија во размената за останките […]

Светите маченички Вера, Надеж и Љубов и нивната мајка Софија

Светите маченички Вера, Надеж и Љубов и нивната мајка Софија На 30 септември Православната црква го празнува споменот на една мајка и нејзините три ќерки, чии имиња и денес зборуваат за верата, надежта, љубовта и мудроста. Според црковното предание, Софија живеела со своите ќерки во времето на римскиот император Адријан. Била христијанка и сама ги […]

1908 – Во Солун излегува весникот „Единство“

На 27 септември 1908 година во Солун излегол првиот број на весникот „Единство“. Во неговото уредување учествувал Димитар Влахов, а весникот ги изразувал ставовите на дел од македонските револуционери. „Единство“ се појавил по Младотурската револуција, во време кога се отворил простор политичките идеи да се изнесуваат и преку јавниот печат. Неговите страници биле дел од […]

Македонските просветители свети Климент и свети Наум Охридски

Свети Климент Охридски-Чудотворец е заштитник на градот Охрид и на целиот македонски народ, патрон на Македонската православна црква- Охридска архиепископија и најпознатиот меѓу повеќето ученици на светите браќа Кирил и Методиј. Тој остана во споменот на народот со својата просветителска дејност, со подучување на народот не само на пишување и читање, туку и на други […]

Крстовден – празник на верата, надежта и силата на Чесниот Крст

Именден празнуваат: Крсте, Крстинка, Кристина, Христина, Кристијан… Денес, 27 септември, православните верници го празнуваат Воздвижението на Чесниот и Животворен Крст, во народот познато како Крстовден. Ова е еден од големите празници во црковниот календар, ден кога верниците со молитва и почит се поклонуваат пред Крстот Христов. Црквата празнува два празника поврзани со чесниот крст, зимскиот […]

To top