Култура и туризам

Броениците се народни умотворби што ги создаваат децата за своите потреби

Marko Kitevski

Marko Kitevski

(Подготви Марко Китевски)

Во нив најважен е ритамот, поради што тие често се без содржина или содржат нејасни зборови. Броениците ги користат децата за одредување кој прв ќе ја започне играта. Но нивната функција освен забавна е и педагошка зашто со нив децата го вежбаат брзото и течно говорење, смислата за ред во излагањето и сл.

1. Ономоно дономоно; триафиле, карафиле; стото-пито, многогито; љајтин, гујтин, суезе, сукезе; делимар, кокошар, з’би, кации, тенеке, напрсток. 

2. Цуцулига пеитан; петугора, хајван; харџиман; чунчук, чукалчак, ковал, керкел. 

3. Јаребица, попратица, до мазара, до катара, чингини, мингини, оптил, дуптим, дупка.

4. Илилига,

пилилига,

домушаре,

докатаре,

вајстрен,

чилибија,

русалија,

тамбек,

кукулек,

подмеждука,

ѓељ бубулек.

5. Огнала, оладошту,

паче-пилци,

савре-сини,

ѓормедим,

тас-тус,

тумбалекте

пљус.

6. Елерица,

преприца,

домузара,

до катара;

чифтин,

Мартин,

дупен,

прескочен.

7. Елелем,

белелем,

чим-чим

калелем,

јарма,

јурма,

дилен,

дишен,

дорото.

8. Море дете,

шеремете,

потрепети,

калин,

препин,

синолиа,

синокопа,

кај Турчин

на војска.

9.  Елелига,

пепелига,

томазана,

докатана,

вај стран,

друго ман,

челебиа,

русолиа,

тамбак,

кукурик,

миж дупка.

10. Еленица,

плетеница,

домазана,

докатана,

кајвер,

кајпис,

синокос,

космадин,

грлен,

грчен,

бух, трух,

трагос,

мрагос,

боп,

дроп,

шоп.

11. Елерица преперица,

до мазара до катара,

чифтин, чеголем,

мартин, дуптин,

прескочен.

(Турски)

Елелим, белелим,

џим, џим, калелим,

јарма, дурма,

дилим, дишим,

Тавтото.

(Ова го пеат кога играат со прстите. Неколку деца ќе наредат по два прста на коленото на друго дете, кое ќе ги чита горните стихови и ќе ги реди прстите на другарите. Кому ќе му остане еден прст непоминат ќе ги бара другарите кои ќе се кријат.)

12. Еника, меника,

кликабе,

амбе, шамбе-

до мене;

ецка, пецка,

демо, лецка – граф.

13. Идими, дидими, триесет катика, безберика, сукесмо, пасмо, тенеке, кокошар. 

14. Илилиа,

пилилиа,

домадана,

докатана,

челебиа,

русилиа,

русинбек,

кукурек,

мижи д..

15. Елелум,

белелум,

чим, чим,

калелум,

јарма,

јурма,

тас,

тус,

пимпиле,

пис,

камче,

кантарче.

16. Елелица,

попелица,

домузара,

докатара,

чиф’,

чиф’,

чиголим,

мартин,

дуптин,

прескочи,

јапилоќ,

цуф,

пуф,

бела вошка,

црна вошка.

17. Додо калидо,

сала мала салимо,

пипондо, пипондо,

лабаќита, лабаќита,

врти он,

ѓон.

18. Шеремета,

потрепета,

калане,

препис,

туткуле,

тудесет.

19. Скокна жаба,

од копен на копен,

та вика, та клика:

– Збирајте се, војни,

на цигливо перче,

цигулин, мигулин,

коч, бело кочице.

20. Едноло,

дволо,

троло,

четроло,

петоло,

шестоло,

седмоло,

осмоло,

деветоло,

десетоло.

21. Една рада,

друга рада,

шеремета,

потрепета,

далис,

препис,

синулиа,

сина коз,

Татарин,

Бугарин,

Турчин.

22. Енци, менци на каменци, три са брата  на за печата, ери мери, музи кери, креч. 

23. Ајн, увај, орај, рики, рики рај, оки боки дандароки, шао, мао, пик. 

24. Еј дин дину, сарака тину, тика, така, елин белин, буф. 

25. Една Рада – друга Рада. Кутри Петре? Каказ’м, шипендија, минекуј – пук. 

26. Оно-моно, доко-моко; триафили-карафили, стот-пито, моко-гито, мајтик-гујтик; суезо-сукезо; дилимар-компчар; сби-гајци, тенеке, на прст’к. 

27.  Еперига-пенерига, думатара-дукатара, чајчин-чикарин, мартин-кукушин. 

28.  Инџиниџе-пиперинџе, кавалад’р-кат’р-киче. Јумен-дјумен, ереџик-кепеџик,  с’на верд’м сепџик. 

29.  Елељуга-пепељуга; думатара-дукатара.

Најново од: Култура и туризам

Свети апостол Тома – од сомнежот до непоколебливата вера

Црквата „Св. апостол Тома“, во с.Зубовце чиј ктитор е скулпторот Томе Серафимовски, https://mn.mk/makedonski-legendi/881-akademik-tome-serafimovski/  се издвојува со својот необичен иконостас, исто така негово дело. Како плод на неговата духовна и скулпторска имагинација, иконостасот ја преточува сликаната икона во скулпторски израз. Изработен во техниката барелјеф во бронза, тој претставува несекојдневен спој на православната иконографија и современото скулпторско творештво. […]

Моштите на св. Климент: Черепот на светецот му припаѓа на Охрид, а не на туѓи земји

Ако чесната глава на свети Климент може да патува од Грција до Бугарија за поклонение, зошто не може да биде донесена во Охрид – градот во кој тој живеел, творел и бил погребан? Постојат историски неправди за кои не смееме да молчиме. Една од нив е прашањето за моштите на свети Климент Охридски, просветителот чие […]

Митрополитот Наум – вториот македонски владика по обновувањето на МПЦ

Името и делото на митрополит Наум – вториот владика Македонец е тесно поврзано со Македонската православна црква и со духовно-црковното и националното обединување на Македонците во Македонија и во дијаспората. Митрополитот Наум е хиротонисан по возобновувањето на Охридската архиепископија во лицето на МПЦ. Треба особено да се нагласи дека Македонскатаправославна црква одиграла првостепена улога за […]

Климент – првиот македонски митрополит и прв Преспанско-битолски архиереј

Митрополит Климент чие световно име пред хиротонијата за архиереј на MПЦ му беше Никола Трајков, е прв македонски митрополит преспанско-битолски, прв архијереј во Битола по обновувањето на Македонската православна црква и втор македонски архијереј потписник на соборската Одлука од 1967 година за обнова на афтокефалниот статус на Македонската православна црква (денес МПЦ – ОА). Како […]

Зачнување на свети Јован Претеча и Крстител

Празник на надежта, молитвата и довербата во Божјата милост На 6 октомври, односно на 23 септември по јулијанскиот календар, Македонската православна црква — Охридска архиепископија го празнува Зачнувањето на свети Јован Претеча и Крстител. Овој празник нè потсетува на евангелското сведоштво за свештеникот Захарија и неговата сопруга Елисавета. Иако двајцата биле во поодминати години, во […]

На 6 октомври 1928 година — Од љубовта кон Раца се родило поетското име Рацин

Картичката што Кочо Солев ѝ ја испратил на Рахилка Фирфова останала значајно сведоштво за потеклото на едно од најголемите имиња во македонската книжевност. На 6 октомври 1928 година Кочо Солев испратил картичка до Рахилка Фирфова — Раца, во која ѝ соопштил дека го зема нејзиното име како свое. Со тој личен и емотивен чин, младиот […]

Горан Благоев, бугарски новинар и историчар: Бугарија ѝ предала на Грција и реликвија од Охридската архиепископија

Акт од 28 ноември 1916 година, посочен во извештаите за тврдењето на Горан Благоев, наведува 84 црковни старини од Охрид испратени на „привремено чување“ во Софија — меѓу нив и сребрена кутија со моштите на света Матрона, попишана како сопственост на градот Охрид. Бугарија ѝ предала на Грција и охридска реликвија во размената за останките […]

Светите маченички Вера, Надеж и Љубов и нивната мајка Софија

Светите маченички Вера, Надеж и Љубов и нивната мајка Софија На 30 септември Православната црква го празнува споменот на една мајка и нејзините три ќерки, чии имиња и денес зборуваат за верата, надежта, љубовта и мудроста. Според црковното предание, Софија живеела со своите ќерки во времето на римскиот император Адријан. Била христијанка и сама ги […]

To top