Култура и туризам

Броениците се народни умотворби што ги создаваат децата за своите потреби

Marko Kitevski

Marko Kitevski

(Подготви Марко Китевски)

Во нив најважен е ритамот, поради што тие често се без содржина или содржат нејасни зборови. Броениците ги користат децата за одредување кој прв ќе ја започне играта. Но нивната функција освен забавна е и педагошка зашто со нив децата го вежбаат брзото и течно говорење, смислата за ред во излагањето и сл.

1. Ономоно дономоно; триафиле, карафиле; стото-пито, многогито; љајтин, гујтин, суезе, сукезе; делимар, кокошар, з’би, кации, тенеке, напрсток. 

2. Цуцулига пеитан; петугора, хајван; харџиман; чунчук, чукалчак, ковал, керкел. 

3. Јаребица, попратица, до мазара, до катара, чингини, мингини, оптил, дуптим, дупка.

4. Илилига,

пилилига,

домушаре,

докатаре,

вајстрен,

чилибија,

русалија,

тамбек,

кукулек,

подмеждука,

ѓељ бубулек.

5. Огнала, оладошту,

паче-пилци,

савре-сини,

ѓормедим,

тас-тус,

тумбалекте

пљус.

6. Елерица,

преприца,

домузара,

до катара;

чифтин,

Мартин,

дупен,

прескочен.

7. Елелем,

белелем,

чим-чим

калелем,

јарма,

јурма,

дилен,

дишен,

дорото.

8. Море дете,

шеремете,

потрепети,

калин,

препин,

синолиа,

синокопа,

кај Турчин

на војска.

9.  Елелига,

пепелига,

томазана,

докатана,

вај стран,

друго ман,

челебиа,

русолиа,

тамбак,

кукурик,

миж дупка.

10. Еленица,

плетеница,

домазана,

докатана,

кајвер,

кајпис,

синокос,

космадин,

грлен,

грчен,

бух, трух,

трагос,

мрагос,

боп,

дроп,

шоп.

11. Елерица преперица,

до мазара до катара,

чифтин, чеголем,

мартин, дуптин,

прескочен.

(Турски)

Елелим, белелим,

џим, џим, калелим,

јарма, дурма,

дилим, дишим,

Тавтото.

(Ова го пеат кога играат со прстите. Неколку деца ќе наредат по два прста на коленото на друго дете, кое ќе ги чита горните стихови и ќе ги реди прстите на другарите. Кому ќе му остане еден прст непоминат ќе ги бара другарите кои ќе се кријат.)

12. Еника, меника,

кликабе,

амбе, шамбе-

до мене;

ецка, пецка,

демо, лецка – граф.

13. Идими, дидими, триесет катика, безберика, сукесмо, пасмо, тенеке, кокошар. 

14. Илилиа,

пилилиа,

домадана,

докатана,

челебиа,

русилиа,

русинбек,

кукурек,

мижи д..

15. Елелум,

белелум,

чим, чим,

калелум,

јарма,

јурма,

тас,

тус,

пимпиле,

пис,

камче,

кантарче.

16. Елелица,

попелица,

домузара,

докатара,

чиф’,

чиф’,

чиголим,

мартин,

дуптин,

прескочи,

јапилоќ,

цуф,

пуф,

бела вошка,

црна вошка.

17. Додо калидо,

сала мала салимо,

пипондо, пипондо,

лабаќита, лабаќита,

врти он,

ѓон.

18. Шеремета,

потрепета,

калане,

препис,

туткуле,

тудесет.

19. Скокна жаба,

од копен на копен,

та вика, та клика:

– Збирајте се, војни,

на цигливо перче,

цигулин, мигулин,

коч, бело кочице.

20. Едноло,

дволо,

троло,

четроло,

петоло,

шестоло,

седмоло,

осмоло,

деветоло,

десетоло.

21. Една рада,

друга рада,

шеремета,

потрепета,

далис,

препис,

синулиа,

сина коз,

Татарин,

Бугарин,

Турчин.

22. Енци, менци на каменци, три са брата  на за печата, ери мери, музи кери, креч. 

23. Ајн, увај, орај, рики, рики рај, оки боки дандароки, шао, мао, пик. 

24. Еј дин дину, сарака тину, тика, така, елин белин, буф. 

25. Една Рада – друга Рада. Кутри Петре? Каказ’м, шипендија, минекуј – пук. 

26. Оно-моно, доко-моко; триафили-карафили, стот-пито, моко-гито, мајтик-гујтик; суезо-сукезо; дилимар-компчар; сби-гајци, тенеке, на прст’к. 

27.  Еперига-пенерига, думатара-дукатара, чајчин-чикарин, мартин-кукушин. 

28.  Инџиниџе-пиперинџе, кавалад’р-кат’р-киче. Јумен-дјумен, ереџик-кепеџик,  с’на верд’м сепџик. 

29.  Елељуга-пепељуга; думатара-дукатара.

Најново од: Култура и туризам

Крстовден – празник на верата, надежта и силата на Чесниот Крст

Именден празнуваат: Крсте, Крстинка, Кристина, Христина, Кристијан… Денес, 27 септември, православните верници го празнуваат Воздвижението на Чесниот и Животворен Крст, во народот познато како Крстовден. Ова е еден од големите празници во црковниот календар, ден кога верниците со молитва и почит се поклонуваат пред Крстот Христов. Црквата празнува два празника поврзани со чесниот крст, зимскиот […]

Во Охрид прикажан филмот „Македонецот“ и претставена изложбата „Мајко мила“

Во присуство на заменик-амбасадорката на Република Полска, Ана Каспрзак, претседателот на Советот на Општина Охрид, Перчо Божиновски, потпретседателот на Фондот на Холокаустот на Евреите од Македонија, Мане Јаковлески, и членката на Управниот одбор, Лилјана Мизрахи, на 24 септември во НУ Центар за култура „Григор Прличев“ во Охрид се одржа манифестацијата „Патување кон корените“. Пред публиката […]

Пред преполна сала во ФХЕМ промовирани филмот „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“

Пред преполна сала, на 22 септември во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија се одржа првата промоција на документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“, проект на Петро Алексовски, Македонец кој живее во Полска. На настанот присуствуваа амбасадорот на Република Полска во Скопје, Петро Алексовски, членови на дипломатскиот кор, министри, пратеници, градоначалници и […]

На 19 септември 1992 година, во селото Стајковци, Скопско, бил поставен и осветен камен-темелникот на новата православна црква посветена на светите браќа Кирил и Методиј.

Со поставувањето на камен-темелникот започнала изградбата на нов духовен дом за православните верници од Стајковци – храм посветен на сесловенските просветители, чие дело оставило неизбришлива трага во духовната, културната и писмената традиција на Македонија и на словенските народи. Светите Кирил и Методиј, родени во Солун во IX век, се меѓу најзначајните личности во христијанската и […]

Солунските браќа свети Кирил и свети Методија

Свети Кирил и свети Методиј Солунски се родени браќа од градот Солун. Потекнуваат од угледно и богато византиско семејство, од таткото Лав и мајката Марија. Постариот брат, Методиј, како офицер поминал десет години меѓу македонските Словени. Потоа се оддалечил, заминувајќи на планината Олимп и се предал на монашкиот живот. Таму му се придружил и Кирил […]

Македонскиот рубин – камен што го носи името на Македонија

Македонскиот рубин не е само скапоцен камен. Тој е природно богатство создавано во длабочините на македонската земја, минералошка реткост поврзана со прилепскиот крај и скапоценост што денес го носи името на Македонија во светот. Во белите мермери во околината на Прилеп природата оставила нешто навистина необично – кристали на корунд со розова, малинова и црвеникава […]

Струшки книжевни средби – 2026“: Празник на македонскиот пишан збор и книжевноста

На 20 септември се одржаа традиционалните „Струшки книжевни средби – 2026“, меѓународна книжевна манифестација што секоја година ги собира авторите и љубителите на литературата во Струга и Вевчани. Во градот на поезијата, каде што македонскиот пишан збор има длабоки корени и богата традиција, „Струшките книжевни средби“ и годинава живееја во ритамот на литературата, создавајќи простор […]

Рождеството на Пресвета Богородица, во народот познато како Мала Богородица

Дваесет и први септември е датум што во македонскиот историски и културен календар е поврзан со повеќе значајни личности и настани, а воедно има и особено место во духовниот живот на македонскиот народ. На овој ден Македонската православна црква – Охридска архиепископија го одбележува Рождеството на Пресвета Богородица, во народот познато како Мала Богородица. Според […]

To top