Култура и туризам

Христијански топоними во Овче Поле

ovce-pole

ovce-poleПо признавањето на христијанската религија за државна вера во римската империја, бил нанесен голем пораз на древните храмови и светилишта. Но, подоцна уништените античките храмови одново започнале да се обновуваат, и тие села биле третирани како свети места. Односот на христијаните кон старите објекти се изменил и тие често оделе кај овие свети места, најчесто со лековити извори, како што порано правеле домородците. На многу места каде што постоеле антички светилишта, христијаните граделе цркви и манастири. Така се зачувале старите обичаи за лековитоста на некои извори покрај црквите и манастирите.

Најмногу географски имиња поврзани со религијата останале од средните векови. Тие се среќаваат во атарите на повеќе села во Овчеполието, како имиња на месности. Најчести се топонимите: Манастир, Манастириште, Црквиче, Стара Црква, Бела Црква, Крст и Калуѓер. Местата каде постоеле манастири и цркви во средните векови го зачувале ова име до денес. Вакви топоними има во атарите на селата Богословец (Црквиште), Немањици (Латинска Црква, Црквиште и Манастириште), Макреш (Манастириште), Ќоселери (Манастир), Крушица (Бела Црква и Стара Црква), Павлешенци (Црквиште), Строиманци (Илин Крст), Кадрифаково (Црквиче), Ѓуземелци (Стара Црква, Бела Црква и Крст), Сопот (Стара Црква), Стањевци (Црквиште), Ранченци (Бошкова Црква), Долно Ѓуѓанци (Латинска Црква), Буриловци (Попов Крст) и многу други. Од ваквите имиња на месности може да се заклучи дека таму некогаш постоеле црковни објекти, кои биле уништени и напуштени.

Некои имиња на населени места и месности во нивните атари се поврзани со името на некој светител или верско лице. Градот Свети Николе го добил името по светителот Свети Николај, односно по црквата посветена на него. Селото Богословец, како што веќе рековме, името го добило по саканиот апостол евангелист Јоан Богослов, кај Богомилите псевдоавтор на Тајната Книга на Богомилите. Топонимот Света Петка во атарите на селата Мечкуевци и Малино потекнува од манастирските цркви посветени на Света Петка. Топонимот Калуѓер е евидентиран во атарот на селото Арбасанци, каде некогаш бил убиен калуѓер – човек кој припаѓа на црковниот ред и живее во манастир.

Лазар Серафимов, учител (1933 – 2013)

Најново од: Култура и туризам

На 19 септември 1992 година, во селото Стајковци, Скопско, бил поставен и осветен камен-темелникот на новата православна црква посветена на светите браќа Кирил и Методиј.

Со поставувањето на камен-темелникот започнала изградбата на нов духовен дом за православните верници од Стајковци – храм посветен на сесловенските просветители, чие дело оставило неизбришлива трага во духовната, културната и писмената традиција на Македонија и на словенските народи. Светите Кирил и Методиј, родени во Солун во IX век, се меѓу најзначајните личности во христијанската и […]

Солунските браќа свети Кирил и свети Методија

Свети Кирил и свети Методиј Солунски се родени браќа од градот Солун. Потекнуваат од угледно и богато византиско семејство, од таткото Лав и мајката Марија. Постариот брат, Методиј, како офицер поминал десет години меѓу македонските Словени. Потоа се оддалечил, заминувајќи на планината Олимп и се предал на монашкиот живот. Таму му се придружил и Кирил […]

Македонскиот рубин – камен што го носи името на Македонија

Македонскиот рубин не е само скапоцен камен. Тој е природно богатство создавано во длабочините на македонската земја, минералошка реткост поврзана со прилепскиот крај и скапоценост што денес го носи името на Македонија во светот. Во белите мермери во околината на Прилеп природата оставила нешто навистина необично – кристали на корунд со розова, малинова и црвеникава […]

Струшки книжевни средби – 2026“: Празник на македонскиот пишан збор и книжевноста

На 20 септември се одржаа традиционалните „Струшки книжевни средби – 2026“, меѓународна книжевна манифестација што секоја година ги собира авторите и љубителите на литературата во Струга и Вевчани. Во градот на поезијата, каде што македонскиот пишан збор има длабоки корени и богата традиција, „Струшките книжевни средби“ и годинава живееја во ритамот на литературата, создавајќи простор […]

Рождеството на Пресвета Богородица, во народот познато како Мала Богородица

Дваесет и први септември е датум што во македонскиот историски и културен календар е поврзан со повеќе значајни личности и настани, а воедно има и особено место во духовниот живот на македонскиот народ. На овој ден Македонската православна црква – Охридска архиепископија го одбележува Рождеството на Пресвета Богородица, во народот познато како Мала Богородица. Според […]

Промоција на „Раскинување на договорот“ во „Матица македонска“ – Сотирис Минас, Гркот кој ја побара вистината и ја засака Македонија

Во присуство на бројна публика, на 19 септември во книжарницата „Матица македонска“ во Скопје беше промовирана двојазичната поетска збирка „Раскинување на договорот“ на грчкиот поет и преведувач Сотирис Минас – автор кој нема македонско потекло, но сам го научил македонскиот јазик и преку своето творештво отворено проговори за Македонија, македонскиот јазик, идентитетот и правото на […]

Новото истражување на Ставре Џиков отвора прашање кое води длабоко во минатото на овој стар христијански простор

Дали на Пеленица над Драчево навистина постоел манастир со необичното име „Свети Ерусалим“? Новото истражување на Ставре Џиков отвора прашање кое води длабоко во минатото на овој стар христијански простор. Документите го потврдуваат името „Свети Ерусалим“, додека археолошките наоди сведочат дека Пеленица била значајно христијанско место уште во доцната антика. На само неколку километри над […]

Кралскиот оклоп од Кутлеш – ремек-дело на македонските мајстори од IV век пред нашата ера

Ова не е обичен војнички оклоп. Станува збор за исклучително дело на античкото оружарство, откриено во Кралската гробница II во Кутлеш, на просторот на древната македонска престолнина Ајга. Изработен од железо и богато украсен со злато, оклопот сведочи за моќта, богатството и високото мајсторство на Македонија во IV век пред нашата ера. Кралските гробници во […]

To top