Ако чесната глава на свети Климент може да патува од Грција до Бугарија за поклонение, зошто не може да биде донесена во Охрид – градот во кој тој живеел, творел и бил погребан?
Постојат историски неправди за кои не смееме да молчиме. Една од нив е прашањето за моштите на свети Климент Охридски, просветителот чие дело е нераскинливо поврзано со Охрид и Македонија.
Свети Климент е еден од најзначајните ученици на светите Кирил и Методиј. Својот живот го посветил на словенската писменост и христијанската вера. Според житието на Теофилакт Охридски, самиот го подготвил својот гроб, во кој бил погребан во 916 година.
Затоа, кога прашуваме каде е природното место на неговите мошти, одговорот е јасен: во Охрид, кај неговиот гроб, во неговиот храм на Плаошник.
Моштите се вратиле, но не сите
По претворањето на Климентовата црква во џамија во османлискиот период, моштите биле преместувани и чувани во други охридски храмови. Во 2002 година, од „Света Богородица Перивлепта“ свечено биле вратени во возобновениот храм „Свети Климент и Пантелејмон“ на Плаошник.
Но чесната глава се чува во манастирот „Свети Јован Крстител“ кај Верија, во Грција.
На 4 октомври 2026 година таа беше пренесена во Стара Загора, Бугарија, каде што беше пречекана со литиско шествие и изложена за поклонение. Чествувањата траеја до 7 октомври, кога пред светињата служеше и бугарскиот патријарх Даниил.
Станува збор за привремено пренесување за поклонение, а не за потврдено трајно предавање на Бугарија. Но токму тоа го отвора суштинското прашање:
Ако може Стара Загора, зошто не може Охрид?
Зошто да не се организира такво поклонение и во градот што го чува гробот на светецот и неговото живо духовно наследство?
Свети Климент е светител на Православната црква. Неговото почитување не е исклучиво право на една современа држава. Но тоа не ја брише неговата врска со Охрид.
Неговиот гроб е во Охрид. Неговиот храм е во Охрид. Дел од неговите мошти се во Охрид. Таму е срцето на неговото духовно наследство.
Историјата на моштите може да биде сложена, но врската на свети Климент со Охрид е нераскинлива. Почитта кон светецот треба да ги зближува верниците и да ја уважува таа врска.
Моштите можат да патуваат. Но Охрид не смее да остане заборавен додека светот му се поклонува на свети Климент Охридски.
