Култура и туризам

Премиерата на операта „Цар Самуил“ – историски момент во македонската музичка култура

Меѓу најзначајните настани во историјата на македонската оперска уметност посебно место зазема премиерата на операта „Цар Самуил“ од композиторот Кирил Македонски, одржана на 5 ноември 1968 година на сцената на тогашниот Македонски народен театар во Скопје.

Историскиот плакат што е сочуван до денес претставува драгоцено сведоштво за едно време кога македонската музичка култура создаваше дела инспирирани од националната историја, традиција и колективна меморија.

Операта е компонирана врз либрето напишано од самиот Кирил Македонски и ја обработува трагичната судбина на цар Самуил, еден од најзначајните владетели во македонската средновековна историја.

Премиерната изведба ја диригирал Фимчо Муратовски, режијата била на Данчо Митровски, а во реализацијата учествувале истакнати уметници, солисти, хор и балетскиот ансамбл на Македонскиот народен театар. Со својата монументалност, драматичност и силен историски набој, делото веднаш го привлекло вниманието на публиката и критиката.

„Цар Самуил“ се вбројува меѓу капиталните достигнувања на македонското музичко творештво од втората половина на XX век. Преку богат музички јазик и впечатлива сценска драматургија, операта ја оживува епохата на Самуиловото царство и трагичните настани што оставиле длабока трага во историското паметење на македонскиот народ.

Кирил Македонски, како еден од темелниците на современата македонска музичка култура, со ова дело создаде трајна вредност која и денес претставува значаен дел од националното културно наследство. Неговата музика не е само уметнички израз, туку и сведоштво за стремежот историјата, традицијата и идентитетот да бидат преточени во висока уметност.

Затоа ваквите архивски плакати имаат далеку поголемо значење од обична театарска реклама. Тие се документи на едно време, сведоци на културниот развој и потсетник на генерациите уметници кои ја граделе македонската оперска сцена. Со нивното зачувување се чува и меморијата за делата што ја обликувале националната културна историја.

Во рамките на проектот „Прошетка низ МОБ“, ваквите вредни материјали повторно оживуваат пред јавноста, потсетувајќи нè на богатото наследство на македонската опера и на уметниците кои оставиле неизбришлива трага во културниот живот на Македонија.

Најново од: Култура и туризам

Пештерната црква „Св. Богородица“ кај Туминец

Во пазувите на карпестиот предел Орлов Рид, недалеку од селото Туминец и македонско-албанската граница, се наоѓа еден од највредните средновековни пештерни храмови во областа Преспа – црквата „Св. Богородица“. На околу педесет минути пешачење источно од селото Туминец, во карпестиот предел Орлов Рид, на само десетина метри од границата со Република Македонија, се наоѓа овој […]

Апостол Павле – гласникот кој го рашири христијанството

Христијанството е религија на оние кои веруваат во Исус Христос и го следат неговиот живот и учење, кои се среќаваат во Новиот завет на Библијата. За христијаните, Исус Христос е Син Божји и спасител на човештвото. Затоа христијанството станува масовна светска религија со околу 2,1 милијарда верници во светот. Инаку, зачетоците на христијанството датираат уште […]

Битолскиот триод – македонски ракопис од XII век, однесен од Македонија во Софија во 1907 година

Битолскиот триод е еден од најзначајните средновековни книжевни споменици од Македонија. Напишан е на пергамент со кирилско писмо, но содржи бројни глаголски вметнувања и јазични особености карактеристични за западномакедонските говори и за Охридската книжевна школа. Битолскиот триод, познат и како Кичевски триод, претставува исклучително вреден македонски средновековен ракопис. Во науката најчесто се датира во втората […]

Успение на Пресвета Мајка Богородица

Дел од монографијата за манастирот „Света Богородица“ во Сливница, од д-р Вера Стојчевска-Антиќ и Славе Николовски-Катин Кога мудреците му се поклониле на Младенецот, заминале по друг пат во татковината, бидејќи добиле на сон известување од Бога да не се враќаат пред Ирод. На Јосиф му се јавил на сон ангелот и му рекол: „Стани, земи […]

Кокино – камениот сведок на древната македонска цивилизација

На североистокот од Македонија, меѓу пространите падини на Козјачијата и тишината на старонагоричанскиот крај, се издига Татиќев Камен – природен престол од вулкански карпи на кој пред речиси четири илјади години човекот го насочил погледот кон небото. Тука се наоѓа Кокино, еден од најзначајните археолошки локалитети од бронзеното време во Македонија и пошироко на Балканот. […]

Во Охрид промовирани две дела на Славе Катин

Пишува: ВЕЛЕ МИТАНОСКИ. На 20-ти авгусат 2026 година, во „Прличевата одаја“ на  НУ Библиотеката „Григор Прличев“ во Охрид беа промовирани делата „Славе Катин – живот и дела“ и „Патувања околу светот“ на Славе Катин, со што беше одбележан големиот јубилеј 85 години живот и 50 години творештво на познатиот новинар и публицист Славе Николовски – […]

Преображение во Голо Брдо – празник што ги обединува Македонците

Празникот Преображение Господово има посебно значење за Македонците од областа Голо Брдо, како и за македонското население од поширокиот дебарски крај во Албанија. На овој ден, црквата „Свето Преображение“ во селото Ербеле традиционално станува средиште на голем празничен собир. Македонците по потекло од Ербеле, село во областа Поле, позната и како Долни Дебар, во Албанија, […]

Раѓањето на Исус Христос

Дел од монографијата за манастирот „Света Богородица“ во Сливница, од д-р Вера Стојчевска-Антиќ и Славе Николовски-Катин Во последните столетија пред раѓањето на Исус Христос, Јудеја речиси постојано се наоѓала под туѓо ропство. По владеењето на Персијците, била под власта на Александар Македонски, а по неговата смрт — под власта на Египет, а потоа и на […]

To top