Македонски легенди

Велко Думев

velko-dumev

velko-dumevАтанас Петров Думев (Воден, 15. III 1869 – Софија, 2. XII 1945) е македонски револуционер и учител. Учителствувал во Одрин, Велес, Скопје, Сер. Од 1894 е познат како Велко, а ги користел псевдонимите Бодров, Кадров, Орлеански. Како член на Организација бил делегат на Солунскиот конгрес на ТМОРО (1896 и 1903). Бил член на Битолскиот окружен револуционерен комитет (1905). Учествувал во редактирањето на весниците „Илинден“(1921–1926), „Македонија“ (1926 – 1934) и „Независима Македонија“ (1932).

Велко Думев е роден на 15 март 1869 година во Воден, Егејскиот дел на Македонија. Се школувал во Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“, а во 1893 година завршил славјанска филологија на Софиското високо училиште.

Во Македонската револуционерна организација влегува по назначувањето за учител во Велес, каде го предводел околискиот револуционерен комитет. Во 1896 година бил делегат на Солунскиот конгрес, по кој започнува нова фаза на македонското револуционерно и национално ослободително движење, а Организацијата цврсто застанала на патот на надворешните влијанија.  Во 1897 година, за да ја развие револуционерната дејност, ЦК го испратил Думев да учителствува во Сер.

Во 1900 година Думев бил назначен за учител во педагошкото училиште во Скопје. Веќе наредната година, тој бил избран за претседател на Скопкиот окружен револуционерен комитет, во кој се наоѓаат уште Трајко Хаџибошков, Коста Николов и Тодор Паскалев.

Во јули 1902 година, како замена за битолскиот револуционер Спас Мартинов, кој е избран за член на ЦК на Македонската револуционерна организација, Велко Думев бил испратен во Едрене. Таму учителствува во Одринската гимназија и бил назначен за претседател на Одринскиот окружен револуционерен комитет. Заедно со Михаил Герџиков развиваат активна дејност за развивање на револуционерната мрежа во Одринско.

Во јануари 1903 година, Велко Думев учествува на Солунскиот конгрес како делегат на Одринскиот округ. Таму ќе истакне дека Одринско не е подготвено за востание. По конгресот заминува во Софија, каде со Даме Груев, Гоце Делчев, Христо Матов и други македонски дејци ја разгледува и се обидува да влијае на одлуката за предвремено кревање на востанието.

На 28 и 29 јуни 1903 година Велко Думев учествува на Конгресот на Петрова нива (Странџа) на Одринскиот револуционерен округ. На Конгресот на кој се разговара за престојното востание и учеството, тој е избран за потпретседател. Во текот на Илинденското востание 1903 година, Думев организира снабдување со оружје од Софија.

По неуспешното востание, Думев учествува на советувањето во Софија, на кое биле разгледани повеќе прашања, меѓу кои и идните правци на развојот на  македонската револуционерна борба. Потоа учествувал во подготовките за патувањето на Борис Сарафов и Михаил Герџиков во Италија, Франција и Англија, каде тие требаа да ја запознаат Европа со положбата на наслението по востанието во Македонија и Одринско.

Во 1905 година, Думев се вратил во Македонија и во април бил избран за член на Битолскиот револуционерен окружен комитет. По Младотурската револуција во 1908 година, тој се враќа во Бугарија, каде учителствува во Пловдив и Софија и работел како училишен инспектор.

За време на Првата балканска војна  во 1912 година, Думев бил доброволец во Македонско – одринско ополчение и служел како благајник при Прилепската дружина, а во текот на Првата светска војна тој бил училишен инспектор во Ниш.

По војните, Думев останува во Бугарија каде работи во легалните македонски организациии. Тој бил член на Националниот комитет на македонските добротворни братства и на Илинденската организација, а во 1923 учествува и во создавањето на Македонскиот научен институт во Софија. Учествувал во редактирањето на весниците „Илинден“ (1921–1926), „Македонија “ (1926– 1934) и „Независима Македонија“ (1932).

По судирот на десницата и левицата, како и по познатите Горноџумајски настани во 1924 година, Думев станал близок со михајловистичкото крило на Македонската револуционерна организација. По окупацијатата на делови од Вардарска и Егејска Македонија за време на Втората светска војна, Думев често престојувал во овие делови на Македонија. Умрел на 2 декември 1945 година во Софија, на 76 години.

Најново од: Македонски легенди

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

Антон Лазов Јанев – Ќосето

Антон Лазов Јанев (25. XII. 1854 – 10. IX. 1953) е македонски револуционер, деец на ТМОРО/ВМОРО. Познат како Андон Ќосето или Андон Велешанецот, од 1896 година бил борец во четите на Михаил А. Попето, Јане Сандански, Христо Чернопеев и други, а потоа формирал своја чета. Во 1897 година учествувал во пленувањето на струмичкиот Назлим-беј, потоа […]

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

To top