Македонски легенди

ЛазоТрповски – Црниот

ЛазоТрповски – Црниот

Лазо Трповски (1900 – 11. IV 1943) е македонски револуционер, припадник на Македонското националноослободително движење во Егејскиот дел на Македонија и член на КПГ. Познат како Црниот, во 1928 година емигрирал во Канада и се активирал во организираното македонско иселеништво, а по протерувањето емигрирал во СССР. Во 1935 година се вратил во Грција, се активирал во КПГ и му пристапил на Македонското националноослободително движење ВМРО(Об). Во почетокот на 1939 година бил уапсен и спроведен во логорот на островот Акронавплија. По Ослободувањето во јуни 1941 година се вклучил во Движењето на отпорот. Бил убиен од вооружените припадници на ПАО.

Лазо Трповски е роден во 1900 година во костурското село Д’мбени, Егејскиот дел на Македонија, Тој е прво дете на Насо Трповски, чие семејство е расадник на низа учесници во револуционерното движење на македонскиот народ во Егејска Македонија.

По Првата светска војна Лазо го привлекува вниманието на грчката полиција врз себе откако отворено почнал да истапува против спогодбите  меѓу грчката и бугарската влада за размена на населението од 1919 до 1924 година, со кои Македондоците биле протерувани од своите родни огништа. Исто така, тој отворено говорел и против експоатацијата на работниците.

Во 1928 година, Лазо Трповски емигрирал во Канада и се активирал во организираното македонско иселеништво, во организацијата „Македонски народен сојуз“, која предводена од Смиле Војданов и Георги Пирински се залагала за создавање на самостојна македонска држава.

Во 1932 година, по апсењето и протерувањето од канадските власти, Лазо Трповски емигрирал во СССР, каде што останал три години и ја завршил Високата политичка школа.

Во 1935 година, Трповски се вратил во Грција и веднаш се активирал во Грчката комунистичка партија (КПГ) во родниот крај, и му пристапил на Македонското националноослободително движење претставувано од ВМРО (Обединета). Станал познат организатор и често патувал низ селата, притоа успешно избегнувајќи ги заседите на полицијата. По долго следење, режимот на Ј. Метаксас, успева да го уапси Трповски во куќата на негов пријател во селото Сливени на 17 јануари 1939 година.  

По долго мачење во затворот, Трповски бил изведен пред судот во Костур, заедно со уште неколку комунисти. Осуден бил на строг затвор од шест месеци на островот Егина и на уште три години интернација во злогласната крепост Акронавплија, на Пелопонез.

По германската окупацијата на Грција во април 1941 година, првите месеци Трповски заедно со други Македонци ги поминува во затворот Акронавплија. Меѓутоа, со помош на еден од затворениците Неделко Попнеделков, на 28 јуни 1941 година, Лазо Трповски, Андреј Чипов, Атанас Пејков, Лазар Дамов, Анастас Ташко Караџа и други 22 затвореници се ослободени.

По Ослободувањето од затворот, Трповски се вклучил во Движењето на отпорот. Станал член на Македонското биро на КПГ. Во тоа својство, тој неуморно ги обиколувал Костурската, Леринската, Воденската и Солунската околија и успеал да ги обнови партиските организации речиси во целата Западна и Централна Егејска Македонија. На еден партиски состанок, одржан во април 1942 година, го изнесол ставт дека партизанската група што требала да се формира во Костурско не треба да излегува со грчки, туку со македонски симболи.

Во пролетта 1943 година Трповски формирал посебен македонски одред со командирот Паскал Михаиловски и комесарот Аргир Валсамов, но не доживеал да го види разгорот на НОБ. Лазо Трповски, на пат за Солун, заедно со други шестмина, бил убиен на 11 април 1943 година, од вооружените припадници на ПАО, во селото Имере, Кожанско.

Најново од: Македонски легенди

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

Антон Лазов Јанев – Ќосето

Антон Лазов Јанев (25. XII. 1854 – 10. IX. 1953) е македонски револуционер, деец на ТМОРО/ВМОРО. Познат како Андон Ќосето или Андон Велешанецот, од 1896 година бил борец во четите на Михаил А. Попето, Јане Сандански, Христо Чернопеев и други, а потоа формирал своја чета. Во 1897 година учествувал во пленувањето на струмичкиот Назлим-беј, потоа […]

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

To top