Македонски легенди

Магдалена Антова

Magdalena Antova

Magdalena AntovaМагдалена Антова (20. VI 1920 – 14. X 1941) е македонска партизанка, учесник во Народноослободителната борба (НОБ). По фашистичката окупација на Кралството Југославија во 1941 година, таа заедно со својот брат успеала да ослободи неколку заробени југословенски војници, а прибрала и поголемо количество оружје за МК на КПЈ. Била борец на Карадачкиот партизански одред и била првата загината македонска партизанка во НОАВМ. 

Магдалена Јорданова Антова е родена на 20 јуни 1920 година во Куманово. Како млада девојка таа морала да работи како обична работничка шивачка. Чуствувајќи ја врз себе суровоста на експлатацијата на тогашниот систем, таа се придружила на работничкото движење. Во 1939 година, Магдалена беше една од првите младинки кои пристапија на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ).  

Магдалена своето политичко образование почнала да го надополнува со следење на разни списанија и брошури, што тогаш полулегално се ширеле меѓу младината од рака на рака. Прогресивната литература која и била на располагање и која со љубов ја читала, и овозможила да стане една од најдобрите агитатори на напредните идеи меѓу жените, а посебно меѓу работничката женска младина.  

Нејзината работа била заблежана од раководството на СКОЈ. Во текот на 1940 година,  нејзе и било доверено да раководи со една скоевска група. Магдалена од тој момент целосно го посветила својот живот на работата во младинската организација.

Магдалена учествувала на сите масовни излети што биле организирани од Месниот комитет на Кумунистичката партија за Куманово. Поучена од примерот на повозрасните сопартијци, таа ги собирала околу себе младинките – работнички и меѓу нив ги пропагирала напредните идеи. Со својата скромност и речитост таа станала омилена меѓу нив.  

По окупацијата на кралството Југославија во 1941 година, Магдалена со несмалена сила продолжува да работи за Скоевската организација. Таа успеала да ослободи неколку заробени војници од војската на Кралството Југославија, а со братот Методи прибрала поголемо количество оружје за потребите на МК на КПЈ.

Кога кумановската партизанска организација започна со продирање на село, по Мајската партиска конференција – 1941. година, Магдалена стана член на една од агитационо-пропагандните групи. Во состав на оваа група Магдалена скоро секоја недела вршела политичко влијание меѓу селската женска младина. Таа ги читала и обработувала разните летоци, прогласи и друг илегален материјал, ги објаснувала дневните настани и статиите од органот на МК „Дедо Иван“ 

По донесувањето на одлуката за отпочнување на вооружено востание од страна на Покраинскиот комитет на Комунистичката партија на Југославија за Македонија, Магдалена го предала оружјето и муницијата кои со брат и ги имала скриено во нивната бавча. 

На повик на партијата, ноќта на 12 октомври 1941, Магдалена се нашла меѓу 15 борци кои се собрале на зборното место „Менкова колиба“, четири километри јужно од Куманово, каде бил формиран Карадачкиот партизански одред.   

Магдалена Антова била борец на Карадачкиот НОПО од 12 до 14 октомври 1941 година. По извршено предавство од селскиот кмет Одредот набрзо бил опколен од бугарската војска и полиција во една селска воденица во реонот на село Белановце и загинала заедно со повеќе свои соборци. 

Во битката загинале седуммина борци на Одредот, додека останатите осум се заробени. Во борбата загинале Боро Менков, Перо Георгиевски – Чичо, Киро Бурназовски, Аритон Димковски – Тонко, Бајрам Шабани, а Наце Ивановски – Буѓони е стрелан на лице место. Останатите биле затворени. Во борбата загинала и Магдалена Антова која станала прва жена борец од Македонија која загинала во НОВ.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top