Македонски легенди

Христо Андонов Полјански

171

171Христо Андонов Полјански

Христо Андонов Полјански (21. IX 1927 – 7. X 1985) е македонски историчар, универзитетски професор и ректор на Универитетот „Кирил и Методиј“ во Скопје (1984-1985). Како долгогодишен професор на катедрата по историја на Филозофско-историскиот факултет, тој дал голем придонес во создавањето на стручни и наставно-научни кадри. Истражувал во земјата и во странство. Неговото научно дело се состои од над 500 стручни и научни трудови, монографии, научни статии и прилози, рецензии, библиографии, 40 одделни книги  и др.. Голем придонес дал за осветлувањето и за афирмацијата на личноста и делото на Гоце Делчев.

Христо Андонов Полјански е роден на 21 септември 1927 година во Дојран. Основното и средното образование, како и Филозофскиот факултет (Група историја) ги завршил во Скопје. Во 1953 година бил избран за асистент на Катедрата за историја, а во 1958 година докторирал. Веќе наредната 1959 година бил избран за доцент, а во 1966 година станал вонреден професор. Четири години потоа, во 1970 година бил избран за редовен професор по предметот Општа историја на новиот век.

Христо Андонов Полјански бил продекан во периодот од 1960 до 1963 година, потоа шеф на Катедрата за историја од 1971 до 1974 година и од 1974 до 1976 година, како и ректор на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“  во периодот 1984-1985 година.

Како професор Полјански дал голем придонес за создавање стручни и наставно-научни кадри. Покрај предавањето, тој вршел истражувања во земјата и во странство, при што ќе дојде до низа документи од историјата на македонскиот народ.

Дел од оваа архивска документација Полјански ја објавил во одделни зборници на документи, како што се на пример трите тома „Британски документи за историјата на македонскиот народ“.

Покрај предавањето и истражувачката работа, Полјански учествувал на научни собири во земјата и во странство. Неговото научно дело се состои од над 500 стручни и научни трудови, монографии, научни статии и прилози, рецензии, библиографии и др., од нив 40 одделни книги.

Христо Андонов Полјански со повеќе книги дал голем придонес за осветлувањето и за афирмацијата на личноста и делото на Гоце Делчев.

Неговите најважни трудови се: шесте тома за Гоце Делчев, „Британската библиографија за Македонија“, „Странскиот печат за Илинденското востание“ и „Британските документи за историјата на македонскиот народ“.

Христо Андонов Полјански починал на 7 октомври 1985 година во Скопје.

(извор: МЕ, Скопје, 2009, стр. 57 )

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top