Македонски легенди

Атанас Нивички

011

atanasАтанас Нивички

Атанас Цонев (1872 – околу 1943) е македонски револуционер, деец на Македонската револуционерна организација. Тој бил доверлив човек на Гоце Делчев, меѓу првите негови јатаци и долгогодишен раководител на пунктот во Нивичино. Во 1901 година учествувал во аферата Мис Стоун, а двете киднапирани жени биле ослободени од него за што тој го добиил прекарот Фратер Атанас. Покрај овој прекар познат е уште како Нивички, Нивичански или Брадата.

Атанас Нивички е роден околу 1872 година во струмичкото планинско село Нивичино, во сиромашно семејство кое се занимавало со сточарство. Немал можност да се школува, но бил самоук. Во 1897 година се вклучил во Македонската револуционерна организација. Зел учество во акцијата за пленување на Назл’м бег. Меѓутоа бил фатен, мачен. жигосан и фрлен од властите во порој за да умре. Меѓутоа, успеал да се освести и да побара помош.

По излекувањето тој станал огорчен противник не само на турските власти, туку и на врховистите. Дејствувал како војвода на селото и целото негово семејство било вклучено во националното ослободително движење. Во своите револуционерни активности, Атанас Нивички ја имал поддршката на својата сопруга Ангелина (Анѓа) и на синот Стојан Цонев.

Атанас Цонев бил водач и здрав столб на Македонската револуционерна организација во струмичко. Тој бил прочуен војвода од село Нивичино, кое за Македонската револуционерна организација бил важен пункт низ кој минувале повеќе канали на Организацијата за пренос на оружје, писма и друго.

Атанас Цонев или Атанас Нивички ги бранел Гоцевите принципи од предавничката политика на врховистите. Кога разбрал дека врховистите тајно испратиле убиец за да изврши атентат врз Гоце Делчев, за да го спречи тоа тој ја подигнал на нозе целата стумичка востаничка милиција 

Во 1901 година Атанас Нивички учествувал во аферата Мис Стоун. Тој бил ангажиран да ги прифати двете жени заедно со бебето во своето село додека траат преговорите. Додека двете жени и бебето престојувале во селото, а потоа засолнати и згрижени во месноста „Орлово Гнездо“, јужно од селото, за нивната безбедност се грижела неговата чета, а со храна ги снабдувале неговата жена и синот.

Откако било договорено предавањето на парите, се претпоставува дека Атанас Нивички добил задача да ги пренесе двете киднапирани жени до селото Градошорци. На 23 февруари 1902 година, во утринските часови, тој ги ослободил оставајќи ги жените и бебето пред селската црква. Учеството во аферата „Мис Стон“ ќе му го донесе и прекарот Фратер Атанас.

Атанас Нивички учествувал во многу битки со турските војски во Струмичко. Тој бил не само доверлив човек на Гоце Делчев, туку и долгогодишен раководител на пунктот во Нивичино.

Михаил Герџиков во свите спомени за Атанас Нивички ќе напише: „ … Атанас Невичански, има заслуга, бидејќи не пропушти ниту еден врховист кај својот пункт. Тој имаше силно влијание врз селаните; одеше сам, беше умен човек, лукав, итер, но благороден, искрен.“

Аргир Манасиев пак Нивички ќе напише: „Дедо Атанас беше нелегален и постојано се криеше околу неговото село. Било која чета и да поминеше, тој и беше на услуга. Тој се сметаше за доверлив човек на Гоце Делчев и беше меѓу првите негови јатаци.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top