Македонски легенди

Асен Ведров

1asen

1asenАсен Ведров

Асен Иванов Шурдов (16. VI 1914 – 4. V 1945) е поет, преведувач, новинар. При крајот на октомври 1938 г. во неговиот стан во Софија било одржано Основачкото собрание на Македонскиот литературен кружок. Неговата поезија, меѓудругото с со силна љубов кон поробената и распарчена татковина Македонија. Под литературниот псевдоним Асен Ведров, тој објавувал во весниците: „Жар“, „Младешки преглед“, „Академик“, „Литературен критик“, „Нова камбана“, „Современик“, „Жажда“.

Асен Иванов Шурдов е роден на 16 мај 1914 година во Видин, во многудетно работничко семејство. Во 1934 година тој го завршил средното образование во гимназијата во Видин, а потоа студирал литература на Софискиот универзитет.

Асен Шурдов уште како ученик активно учествувал во работничкото движење и бил избран за член на Централниот комитет на Работничкиот младински сојуз (РМС). По завршувањето на редовната воена служба во 1936 година, тој бил примен на Слободниот универзитет во Софија, каде студирал литература. Меѓутоа поради обвинувањеата дека врши комунистичка пропаганда меѓу студентите, Асен бил избркан во втората година од студиите.

Асен Шурдов Ведров спаѓа во групата на основополжиниците на Македонскиот литературен кружок во Софија. При крајот на октомври 1938 г. во неговиот стан на ул. „Љулин“ бр. 20 во Софија било одржано Основачкото собрание на Македонскиот литературен кружок. По тој повод Ангел Жаров ќе забележи: „Есента 1938 година се собравме на улица „Љулин”, во куќата на Асен Ведров (Шурдов) на основачко собрание. Беа присутни околу 12 души, меѓу кои Антон Попов, Никола Вапцаров, Ангел Жаров, Васил Александров, Георги Деспотов, Иван Керезиев, Антон Великов и други. Референт беше Вапцаров.“

Македонскиот литературен кружок во Софија е еден од најзначајните настани од тој период, бидејќи преставува литературно-културен континуиет во развојот на македонската национална свест. Инаку, јадрото на програмски обновениот Македонски литературен кружокот го сочинуваат Никола Вапцаров, Антон Попов, Михаил  Сматракалев (Ангел Жаров), Кирил Николов, Ѓорѓи Абаџиев, Асен Шурдов и др. Подоцна во кружокот беа опфатени уште и македонските поети Коле Неделковски, Венко Марковски и новинарот Митко Зафировски.

Инаку, првите песни Асен Ведров ги објавил уште во 1932 година во јубилејниот зборник на Видинската гимназија. Како студент станал редовен соработник на прогресивните изданија. Под псевдоним Ведров, тој објавувал во весниците: „Жар“, „Младешки преглед“, „Академик“, „Литературен критик“, „Нова камбана“, „Современик“, „Жажда“.  Подготвената стихозбирка за печат била уништена (1939).

Неговата поезија е силен социјален протест против капиталистичкото општество, со верба во посреќната иднина на работниот народ, но и љубов кон поробената и распарчена татковина Македонија.

Во 1944 година бил мобилизиран во Видин и ја продолжил својата политичка агитација меѓу војниците. На 9 септември 1944 година, заедно со тројца војници, тој ја презел околиската управа во градот, а потоа организирал одред со кој учествувал во битките со германските единици на подрачјето на градот Кула. Тој бил унапреден во ранг на народен мајор и бил назначен за воен командант на Видин.

Асен Иванов Шурдов, алијас Асен Ведров починал  во несреќен случај во Дофија на 04 мај 1945 година.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top