Македонски легенди

Киро Гаврилоски

1leg

1legКиро Гаврилоски

Киро (Киро) Гаврилоски – Јане  (22. II 1918 – 9. V 1944) е македонски комунистички деец и народен херој на Народноослободителната и антифашистичка војна на Македонија (НОАВМ). Пред Втората светска војна учествувал во повеќе демонстрации и штрајкови во Прилеп, а по 6 април 1941 гoдина активно работел во подготовките на НОАВМ. Заминал во партизански одред кон крајот на 1942 година. Заедно со Круме Волнароски бил опколен во една куќа во Прилеп и по подолг отпор против бугарски војници и полицајци, за да не падне жив во непријателски раце, се самоубил.

Кирил (Киро) Гаврилоски е роден на 22 февруари 1918 година во Прилеп, во печалбарско семејство. По завршувањето на четврти клас гимназија станал трговски помошник. Често патувал во Загреб и Белград. Рано се вклучил во работничкото движење во Прилеп. Откако  во Белград и Загреб се запознал со луѓе со социјалистичка ориентација, тој почнал да носи нелегален материјал во Прилеп и како млад почнал активно да учествува во сите акции и демонстрации против режимот. Поради тоа бил прогонуван и апсен од полицијата.

Киро бил влијателен во градот и пред Втората светска војна бил член на одборот на „Црвена помош“. Како таков со своето семејство учествувал во собирање на „Народна помош“. Исто така, активно учествувал во формирањето на нови партиски организации северно од Прилеп, особено во околината на Македонски Брод.

Веднаш по окупацијата во кралството Југославија во април 1941 година, Киро почнал активно да работи во подготовките за вооружено востание. Истата година станал и член на Комунистичката партија на Југославија. Поради своите активности, припадниците на бугарските окупаторски власти шест пати го апселе и малтретирале.

На почетокот на 1942 година Киро се повлекол во илегала и станал член на Месниот комитет на КПЈ во Прилеп. Одржувал врски со одредот „Димитар Влахов“ и бил активен во селата Дреновци, Горно Село и Дабница. Во последен момент, тој го избегнал масакрот во Дабница извршен на 19 септември 1942 година од страна на бугарскиот окупатор.

Киро Гаврилоски – Јане извесно време работел со партиската техника и кон карајот на 1942 година заминал во партизански одред. Наредната 1943 година, бил избран за член на Вториот областен комитет на КПМ во Битола. При првото ослободување на Кичево, во септември 1943 година, станал и секретар на Кичевскиот окружен комитет.

Во зимата 1944 година Киро се вратил во Прилепско како член на Битолскиот околиски комитет. По враќањето, тој му помагал на Месниот комитет во Прилеп за испраќање на нови борци во бригадата. На почетокот на пролетта 1944 година, Киро, заедно со секретарот на прилепскиот окружен комитет, Круме Волнароски, посветил посебно внимание на формирањето на Народноослободителниот одбор.

По започнувањето на подготовките за Првото заседание на АСНОМ, Киро и Круме често соработувале. Во мај 1944 година, во куќа во Прилеп се одржал состанок на кој биле делени полномоштва на делегатите. Откако делегатите си заминале, куќата во која останале Кире и Круме, по извршено предавство, била опколена од бугарската полиција. Тие одбиле да се предадат по што започнала акција за нивно ликвидирање. Во неколку часовната жестока оружена престрелка на 9 мај 1944 година тие успеале да убијат еден и да ранат двајца бугарски полицајци. Меѓутоа, окупаторските сили успеале да ја запалат куќата, по што Кире се убил за да не падне жив во нивни раце, додека Круме бил заробен и мачен по што починал.

Киро Гаврилоски е прогласен за народен херој на Југославија на 11. X 1951 година.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top