Македонски легенди

Илија Антевски – Смок

1smo1

1smo1 Илија Антевски – Смок

Илија Антевски – Смок (25. VII 1919 – 17. V 1943) е македонски комунист и учесник во Народноослободителната борба (НОБ). Бил инструктор на Окружниот комитет на КПЈ за делот на Македонија под италијанска окупација. Како политички комесар на Мавровскиот НОПО, бил заробен од балистите на 27 март 1943 година и спроведен во Тирана. По кратко сослушување бил осуден на смрт со бесење и казната била извршена во Тиранскиот затвор.

Илија Антевски е роден на 25 јули 1919 година во Тетово, во сиромашно печалбарско семејство. По завршувањето на основното и средно образование, работел во монополот во Тетово. Во 1939 година се запишал како вонреден студент на Правниот факултет во Белград.

Соочувајќи се секојдневно со неправдата се приклучил на работничкото движење. Во 1940 година Илија станал член на Сојузот на комунистичката младина на Југославија (СКОЈ), а во септември 1941 година станал член на Комунистичката партија на Југославија (КПЈ) и Месниот комитет (МК) на Тетово.

По априлската војна во 1941 година, нацистичка Германија ја окупира Југославија, а Македонија ја подели на бугарска и италијанска окупациона зона. Со својата активност Илија дал голем придонес во антифашистичката борба во италијанската окупациона зона.

Илија неуморно работел населението од Тетово и Тетовско активно да се вклучи во вооружената борба за слобода во текот на Втората светска војна Поради својата активност, во јуни 1942 година тој бил принуден да премине во илегала, а на почетокот на септември истата година заминал во партизани.

Илија се приклучил на Гостиварско-Мавровскиот Народносолободителе партизански одред (НОПО) „Кораб“, а потоа бил назначен за политички комесар на одредот и инструктор на Окружниот комитет на КПЈ за делот на Македонија под италијанска окупација.

Како политички комесар на Мавровскиот НОПО, Илија Антевски – Смок бил заробен со уште девет партизани од балистите по вооружениот судир на 27 март 1943 година кај Ново Село, Гостиварско. Прво бил затворен во Гостивар, каде бил мачен, а потоа бил спроведен од италијанските фашистички сили во Тирана.

По кратко сослушување Илија Антевски – Смок бил осуден на смрт со бесење и казната била извршена на 17 мај 1943 година во Тиранскиот затвор. Со него биле убиени уште пет македонски партизани кои биле заробени со него: Душко Поповиќ, Христо Оџаклиевски, Раде Угриновски, Драги Тодоровски и Трифко Андоновски. Истиот ден, Околискиот комитет на Комунистичката партија на Албанија за Тирана организирал масовни демонстрации на кои излегле илјадници жители на Тирана.

Најново од: Македонски легенди

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

Антон Лазов Јанев – Ќосето

Антон Лазов Јанев (25. XII. 1854 – 10. IX. 1953) е македонски револуционер, деец на ТМОРО/ВМОРО. Познат како Андон Ќосето или Андон Велешанецот, од 1896 година бил борец во четите на Михаил А. Попето, Јане Сандански, Христо Чернопеев и други, а потоа формирал своја чета. Во 1897 година учествувал во пленувањето на струмичкиот Назлим-беј, потоа […]

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

To top