Македонски легенди

Елисије Поповски

1elis

1elis

Елисије Поповски – Марко (16. XII 1907 – 9. XI 1972) е македонски комунист, учесник во Граѓанската војна во Шпанија и Народноослободителната борба (НОБ). Бил политички комесар на Првата оперативна зона на НОВ и ПОМ (1943) и член на ГШ на НОВ и ПОМ. Во август 1944 година учествувал на Првото заседание на АСНОМ. По ослободувањето бил раководител на УДБ-а во Македонија, а по 1952 година вршел и други раководни функции.

Елисије Тодоров Поповски е роден на 16 декември 1907 година во село Маврово, Гостиварско. Во 1934 година се вклучил во работничкото движење, а во 1936 година станал член на Комунистичката партија на Југославија (КПЈ).

Во средината на јули 1937 година, Елисије Поповски дошол во Шпанија, каде се борел како доброволец во интернационалните бригади. Таму стапил во противтенковска единица  во составот на 129-та интернационална бригада. Се борел на Мадридскиот и на други фронтови. По завршувањето на Шпанската граѓанска војна во 1939 година, тој со други шпански доброволци се повлекол во Франција.  До 1941 година тој бил во логорите Гирс и Сан Сиприен во Франција.

Во 1941 година, Елисије Поповски се префрлил во окупирана Југославија и им се придружил на партизаните. Од КПЈ бил назначен да раководи со востанието во Македонија, но поради тешките услови за движење останал во Топлица. Се приклучил на борците на Топличкиот партизански одред и набргу станал негов командант. Подоцна бил заменик политички комесар на Озренскиот партизански одред.

Во април 1943 година заминал за Македонија и бил назначен за политички комесар на Првата оперативна зона на НОВ и ПО на Македонија и член на Главниот штаб на НОВ и ПОМ. Во ноември 1943 година, тој ги водел преговорите со германската команда од Струга во Ботунската теснина меѓу Ботун и Струга за размена на германски затвореници за затворени партизани.

Елисије Поповски бил вклучен во формирањето на Одделот за заштита на народот (ОЗН) и учествувал на Првото заседание на АСНОМ, на 2 август 1944 година.

По војната тој бил на чело на Управата за државна безбедност (УДБ) за Македонија. До 1952 година бил началник, а потоа и помошник министер за внатрешни работи на Република Македонија.

Тој вршел и други раководни функции. Елисије бил член на Главниот одбор на Социјалистички Сојуз на Работниот Народ (ССРН) на Македонија, секретар на Организационо-политичкиот секретаријат на ЦК на Сојузот на комунистите на Македонија од 1954 до 1958 година, претседател на Главниот одбор на СУБНОР од 1958 до 1969 година и член на Советот на Федерацијата. Бил избран за член на ЦК на СКМ на Првиот, Вториот, Третиот и четвртиот конгрес на СКМ и бил избран е за член на Извршниот совет на Република Македонија: Во повеќе наврати бил избран за републички и сојузен пратеник.

Елисије Поповски- Марко починал на 9 ноември 1972 година во Скопје. Тој е носител на Партизанскиот споменик во 1941 година, Орден за национално ослободување, Орден на Републиката со златен венец, Орден за заслуги за народот со златна ѕвезда, Орден на Братство и единство со златен венец, Орден на трудот со Црвеното знаме и Орден за храброст. 

извор: МЕ, Скопје

1Tihomir подготвил: Т.К.

Најново од: Македонски легенди

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

Антон Лазов Јанев – Ќосето

Антон Лазов Јанев (25. XII. 1854 – 10. IX. 1953) е македонски револуционер, деец на ТМОРО/ВМОРО. Познат како Андон Ќосето или Андон Велешанецот, од 1896 година бил борец во четите на Михаил А. Попето, Јане Сандански, Христо Чернопеев и други, а потоа формирал своја чета. Во 1897 година учествувал во пленувањето на струмичкиот Назлим-беј, потоа […]

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

To top