Македонски легенди

Елисије Поповски

1elis

1elis

Елисије Поповски – Марко (16. XII 1907 – 9. XI 1972) е македонски комунист, учесник во Граѓанската војна во Шпанија и Народноослободителната борба (НОБ). Бил политички комесар на Првата оперативна зона на НОВ и ПОМ (1943) и член на ГШ на НОВ и ПОМ. Во август 1944 година учествувал на Првото заседание на АСНОМ. По ослободувањето бил раководител на УДБ-а во Македонија, а по 1952 година вршел и други раководни функции.

Елисије Тодоров Поповски е роден на 16 декември 1907 година во село Маврово, Гостиварско. Во 1934 година се вклучил во работничкото движење, а во 1936 година станал член на Комунистичката партија на Југославија (КПЈ).

Во средината на јули 1937 година, Елисије Поповски дошол во Шпанија, каде се борел како доброволец во интернационалните бригади. Таму стапил во противтенковска единица  во составот на 129-та интернационална бригада. Се борел на Мадридскиот и на други фронтови. По завршувањето на Шпанската граѓанска војна во 1939 година, тој со други шпански доброволци се повлекол во Франција.  До 1941 година тој бил во логорите Гирс и Сан Сиприен во Франција.

Во 1941 година, Елисије Поповски се префрлил во окупирана Југославија и им се придружил на партизаните. Од КПЈ бил назначен да раководи со востанието во Македонија, но поради тешките услови за движење останал во Топлица. Се приклучил на борците на Топличкиот партизански одред и набргу станал негов командант. Подоцна бил заменик политички комесар на Озренскиот партизански одред.

Во април 1943 година заминал за Македонија и бил назначен за политички комесар на Првата оперативна зона на НОВ и ПО на Македонија и член на Главниот штаб на НОВ и ПОМ. Во ноември 1943 година, тој ги водел преговорите со германската команда од Струга во Ботунската теснина меѓу Ботун и Струга за размена на германски затвореници за затворени партизани.

Елисије Поповски бил вклучен во формирањето на Одделот за заштита на народот (ОЗН) и учествувал на Првото заседание на АСНОМ, на 2 август 1944 година.

По војната тој бил на чело на Управата за државна безбедност (УДБ) за Македонија. До 1952 година бил началник, а потоа и помошник министер за внатрешни работи на Република Македонија.

Тој вршел и други раководни функции. Елисије бил член на Главниот одбор на Социјалистички Сојуз на Работниот Народ (ССРН) на Македонија, секретар на Организационо-политичкиот секретаријат на ЦК на Сојузот на комунистите на Македонија од 1954 до 1958 година, претседател на Главниот одбор на СУБНОР од 1958 до 1969 година и член на Советот на Федерацијата. Бил избран за член на ЦК на СКМ на Првиот, Вториот, Третиот и четвртиот конгрес на СКМ и бил избран е за член на Извршниот совет на Република Македонија: Во повеќе наврати бил избран за републички и сојузен пратеник.

Елисије Поповски- Марко починал на 9 ноември 1972 година во Скопје. Тој е носител на Партизанскиот споменик во 1941 година, Орден за национално ослободување, Орден на Републиката со златен венец, Орден за заслуги за народот со златна ѕвезда, Орден на Братство и единство со златен венец, Орден на трудот со Црвеното знаме и Орден за храброст. 

извор: МЕ, Скопје

1Tihomir подготвил: Т.К.

Најново од: Македонски легенди

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

Трајче Петкановски

Трајче Петкановски – учител и организатор на народноослободителната борба во Велешко Трајче Петкановски (7 октомври 1919 – 6 август 1943) е македонски учител, партизан и организатор на народноослободителната борба во Велешко. Член на првата партиска ќелија на КПЈ во Азот, тој загинал на неполни 24 години во борба со бугарската полиција и контрачетниците. Неговото име […]

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско. Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија. Роден во сиромашно семејство во […]

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

To top