Македонски легенди

Елисије Поповски

1elis

1elis

Елисије Поповски – Марко (16. XII 1907 – 9. XI 1972) е македонски комунист, учесник во Граѓанската војна во Шпанија и Народноослободителната борба (НОБ). Бил политички комесар на Првата оперативна зона на НОВ и ПОМ (1943) и член на ГШ на НОВ и ПОМ. Во август 1944 година учествувал на Првото заседание на АСНОМ. По ослободувањето бил раководител на УДБ-а во Македонија, а по 1952 година вршел и други раководни функции.

Елисије Тодоров Поповски е роден на 16 декември 1907 година во село Маврово, Гостиварско. Во 1934 година се вклучил во работничкото движење, а во 1936 година станал член на Комунистичката партија на Југославија (КПЈ).

Во средината на јули 1937 година, Елисије Поповски дошол во Шпанија, каде се борел како доброволец во интернационалните бригади. Таму стапил во противтенковска единица  во составот на 129-та интернационална бригада. Се борел на Мадридскиот и на други фронтови. По завршувањето на Шпанската граѓанска војна во 1939 година, тој со други шпански доброволци се повлекол во Франција.  До 1941 година тој бил во логорите Гирс и Сан Сиприен во Франција.

Во 1941 година, Елисије Поповски се префрлил во окупирана Југославија и им се придружил на партизаните. Од КПЈ бил назначен да раководи со востанието во Македонија, но поради тешките услови за движење останал во Топлица. Се приклучил на борците на Топличкиот партизански одред и набргу станал негов командант. Подоцна бил заменик политички комесар на Озренскиот партизански одред.

Во април 1943 година заминал за Македонија и бил назначен за политички комесар на Првата оперативна зона на НОВ и ПО на Македонија и член на Главниот штаб на НОВ и ПОМ. Во ноември 1943 година, тој ги водел преговорите со германската команда од Струга во Ботунската теснина меѓу Ботун и Струга за размена на германски затвореници за затворени партизани.

Елисије Поповски бил вклучен во формирањето на Одделот за заштита на народот (ОЗН) и учествувал на Првото заседание на АСНОМ, на 2 август 1944 година.

По војната тој бил на чело на Управата за државна безбедност (УДБ) за Македонија. До 1952 година бил началник, а потоа и помошник министер за внатрешни работи на Република Македонија.

Тој вршел и други раководни функции. Елисије бил член на Главниот одбор на Социјалистички Сојуз на Работниот Народ (ССРН) на Македонија, секретар на Организационо-политичкиот секретаријат на ЦК на Сојузот на комунистите на Македонија од 1954 до 1958 година, претседател на Главниот одбор на СУБНОР од 1958 до 1969 година и член на Советот на Федерацијата. Бил избран за член на ЦК на СКМ на Првиот, Вториот, Третиот и четвртиот конгрес на СКМ и бил избран е за член на Извршниот совет на Република Македонија: Во повеќе наврати бил избран за републички и сојузен пратеник.

Елисије Поповски- Марко починал на 9 ноември 1972 година во Скопје. Тој е носител на Партизанскиот споменик во 1941 година, Орден за национално ослободување, Орден на Републиката со златен венец, Орден за заслуги за народот со златна ѕвезда, Орден на Братство и единство со златен венец, Орден на трудот со Црвеното знаме и Орден за храброст. 

извор: МЕ, Скопје

1Tihomir подготвил: Т.К.

Најново од: Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

To top