Македонски легенди

Видое Смилевски – Бато

4 copy

4 copy

Видое Смилевски – Бато (14. VIII 1915 – 8. IX 1979) е македонски комунистички деец, првоборец, народен херој и политичар. По Априлската војна бил секретар на ќелија, на реонски комитет, член на МК и на Окружниот комитет на КПЈ во Белград. Во 1944 година бил упатен на партиска работа во Македонија. Бил учесник на Првото заседание на АСНОМ. Во три наврати беше претседател на Президиумот на Република Македонија, односно на Претседателството на Република Македонија.

Видое Смилевски е роден на 14 август 1915 година во Гостиварското село Никифорово, во печалбарско семејство . Неговиот татко е Македонец од Никифорово, додека неговата мајка е православна Албанка од Кичиница. По завршувањето на Првата светска војна, татко му го однел во Белград, каде што работел. Таму завршил основно училиште и трговска академија, каде што се вклучил во комунистичкото движење (1935). Тој делел летоци, учествувал во демонстрации и влегувал во конфликт со режимот.

Во 1935 година се вработил во хипотекарна банка во Белград. а кон крајот на 1939 година учествувал во акцијата за формирање на синдикален огранок на Сојузот на банкарските, осигурителните, трговските и индустриските службеници на Југославија (СБОТИЧЈ). Во тоа време тој веќе работел со партиската опрема во Белград, која по негово барање била сместена во неговиот дом.

Во овој период е примен за член на Комунистичката партија на Југославија (17. IV 1940). Поради полициски прогон, ја сокрил опремата и се илегализирал во февруари 1941 година. Потоа, до априлската војна раководи со техниката на Месниот комитет на КПЈ во Белград.

По Априлската војна во 1941 година, бил секретар на ќелија, на реонски комитет, член на МК и на Окружниот комитет на КПЈ во Белград. Во јануари 1943 година бил назначен за секретар на Окружниот комитет на КПЈ за Лесковац. Во февруари 1944 година по наредба на КПЈ заминал на истата функција во Врање, а од април до јуни бил секретар на ОК КПЈ за Пирот и бил инструктор на ПК на КПЈ за Србија.

Во јули 1944 година бил испратен на работа во Македонија, како секретар на Четвртиот областен комитет на КПМ. Во август истата година бил делегат на Првото заседание на Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија (АСНОМ). Набргу бил кооптиран во ЦК на КПМ и избран секретар на Обласниот комитет на КПМ во Скопје (кон крајот на октомври 1944). Но поради тешка болест бил на лекување до април 1945 година. Потоа, останал во Белград и работел како инструктор на Покраинскиот комитет на КПЈ за Србија и во Претседателството на Владата.

По Ослободувањето бил организационен секретар на ЦК на КПМ, претседател на Президиумот на Народното собрание на НРМ, член на Сојузниот извршен совет, член на Претседателството на ЦК на СКЈ, републички и сојузен народен пратеник, член на Сојузниот одбор на ССРНЈ, потпретседател на Извршниот совет на НРМ и член на Сојузниот извршен совет, потпретседател на Централниот одбор на СЗБ на НОВЈ, претседател на Главниот одбор на Сојузот на борците од НОВМ и претседател на Претседателството на СРМ. Автор е на голем број прилози за актуелните политички и стопански проблеми во дневниот и периодичниот печат.

Носител е на Партизанска споменица 1941 и Орден Народен херој на Југославија (7. VII 1953).

Видое Смилевски – Бато починал на 8 септември 1979 година во Скопје, за време на неговиот мандат како претседател на Претседателството на Република Македонија.

1Tiho3 copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy copy

Подготвил Т.К.

Најново од: Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

To top