Македонски легенди

Ѓорѓи Поп Андов,

Ѓорѓи Поп Андов (1903–1969) – лекарот што ја постави основата на современата фтизиологија во Македонија

Ѓорѓи Поп Андов (1903–1969) е еден од пионерите на македонското здравство, лекар, фтизиолог и учесник во Народноослободителната борба. Особено е запаметен како основач и прв управник на Специјалната болница за туберкулоза во Битола, институција која одиграла клучна улога во борбата против една од најтешките болести на своето време.

Роден е во 1903 година во Велес, во угледно семејство. Основното и средното образование ги завршил во родниот град. Медицинските студии ги завршил во 1931 година. Според повеќето извори дипломирал на Медицинскиот факултет во Грац, Австрија, додека според други извори медицинското образование го стекнал во Белград.

По враќањето во Македонија започнал да работи како лекар по општа медицина во Велес. Во тој период се поврзал со Македонската младинска тајна револуционерна организација, а паралелно ја градел својата професионална кариера.

Во 1939 година работел како лекар во амбулантата на Уредот за социјално осигурување на работниците. По окупацијата на Македонија, од април до август 1941 година бил управител на Здравствената станица во Велес, по што продолжил со приватна лекарска практика.

Во текот на Народноослободителната борба активно му се приклучил на движењето. Од август 1944 година бил лекар во партизанската воена болница во селата Горно Врановци и Горно Јаболчиште, на тогашната слободна територија во Велешко, каде со голема пожртвуваност ги лекувал борците и ранетите.

По завршувањето на Втората светска војна, по спојувањето на Државната и Воената болница во Велес, бил назначен за општински лекар.

Во 1946 година ја завршил специјализацијата по фтизиологија во Институтот за фтизиологија во Голник, Словенија. Во период кога туберкулозата претставувала сериозна закана за јавното здравје, неговото знаење и организациски способности дошле до полн израз.

Во 1950 година бил назначен за прв управник на новоформираната Специјална болница за туберкулоза во Битола, сместена во зградата на старата турска болница. Под негово раководство болницата за кратко време прераснала во современа здравствена установа со значителни капацитети за лекување. Во неа својата практична обука ја стекнувале повеќе од половината специјалисти по фтизиологија во Македонија, што ја прави една од најзначајните медицински институции во земјата во тоа време.

За својата исклучителна стручност, посветеност и придонес во развојот на здравството бил одликуван со почесното лекарско звање примариус.

Со интеграцијата на здравствените установи во Медицинскиот центар во 1966 година, Специјалната болница за туберкулоза престанала да постои како самостојна болница и продолжила да работи како Пнеумофтизиолошко одделение. По оваа реорганизација, д-р Ѓорѓи Поп Андов се вратил во Велес, каде што починал во 1969 година.

Со својот професионализам, визија и хуманост, д-р Ѓорѓи Поп Андов оставил траен белег во македонската медицина. Неговото дело не се огледа само во институциите што ги создал, туку и во генерациите лекари што ги обучил и во илјадниците пациенти на кои им помогнал во борбата против туберкулозата. Денес тој заслужено се вбројува меѓу легендите на македонското здравство.

Најново од: Македонски легенди

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско. Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија. Роден во сиромашно семејство во […]

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

To top