Македонски легенди

Коле Симитчиев

makedonska-enciklopedija

makedonska-enciklopedijaКоле Симитчиев (15. V 1918 – 10.IV 2003) е македонски револуционер, борец на НОВ, СНОФ и НОФ, славист, фолклорист и проф на Вроцлавскиот универзитет во Полска. Учествува во НОБ во Македонија,  потоа во Егејскиот дел на Македонија и Граѓанската војна во Грција, од каде преку Албанија бил префрлен во Полска. Автор или коавтор е на 14 учебници на македонски јазик за децата бегалци во Полска, СССР, ЧССР, Романија и Унгарија.

Коле Петров Симитчиев е роден на 15 мај 1918 година во Леринското село Овчарани (с. Воштарени), Егејскиот дел на Македонија. По завршувањето на гимназијата во Лерин  во 1937 година, студира на Универзитетот во Соун, на кој завршува класична филологија во 1941 година. Потоа заминува во Скопје, каде завршува и славистичките студии во филијалата на Софискиот универзитет во Скопје во 1944 година.

Во 1944 година, Симитчиев се вклучува во антифашистичкиот отпор првин како борец на НОВ на Македонија, а потоа во бригада на СНОФ (Славјаномакедонски народноослободителен фронт) составена главно од Македонци.  која со ЕЛАС (Народноослободителна војска на КПГ)  се бори за ослободување на Грција. Стравувајќи дека Македонците ќе создадат силна војска чии тенденции се обединување на Егејскиот дел со Вардарска Македонија, ЦК на КПГ носи решение за расформирање на македонските батаљони, по што цели батаљони преминуваат во Вардарска Македонија. Симитчиев доаѓа со бригадата во Македонија каде учествува во завршните операции на Народноослободителната војна во Вардарска Македонија.

Во 1945 година, Коле Симитчиев се вклучува во Народноослободителниот фронт (НОФ), кој се бори против монарфашостичките банди во Егејска Македонија. Во овој период Симитчиев е избран за член на Политичката комисија за ослободување на Егејска Македонија. Тој е ангажиран во печатницата на Главниот штаб и заедно со Паскал Паскалевски и Фоти Илковски го издаваат „Билтенот“ на македонски јазик, кој излегува во 1945 и 1946 година.

Во Граѓанската војна во Грција (1946 – 1949), по обединувањето на НОФ и Демократската армија на Грција (ДАГ) во 1946 година, Симитчев ја преживува и битката на Грамос во 1947 година. Во 1948 година, по решение на ГШ на ДАГ, ги редактира изданијата на македонски „Непокорен“, „Билтен“ и „Нова Македонка“ и работи на организирањето на македонските училишта на слободната територија во Егејска Македонија.

Истата година, Атинскиот воен суд го осудува во отсуство на смрт. Во текот на 1949 година, Симитчиев бил ранет во борбите и е префрлен во албанските болници во Корча и Елбасан, а оттаму во 1950 година во полскиот град Згожелец .

По доаѓањето во Полска, Симитчиев продолжува да го издава “Билтен” на македонски јазик. Во 1951 година редакцијата е преместена во Вроцлав, каде почннува да го редактира весникот “Демократ”, списанија на македонски и грчки јазик.

Обвинет како „Титов агент“, Симитчев бил исклучен КПГ и пратен на „превоспитување“ во фабрика за амбалажа и како физички работник во задруга во Вроцлав во 1953 година. Рехабилитиран и вратен во Партијата, станува член на Претседателството на ГО на политичките бегалци од Грција во Полска и консултант на Министерството за просвета по македонските прашања (1956– 1968).

Коле Симитчиев е автор или коавтор е на 14 учебници на македонски јазик за децата бегалци во Полска, СССР, ЧССР, Романија и Унгарија. Асистент, потоа и професор по старославјански јазик и литература на Катедрата за руска филологија на Вроцлавскиот универзитет, каде што и ја одбранува докторската дисертација „Македонскиот јуначки народен епос“ на 6 декември 1966 година, а хабилитира со темата „Македонската народна лирика“  во 1975 година.

Во 1985 година, за заслуги во негувањето на врските на нашите иселеници со својата македонска татковина како и за придонес во јакнењето на патриотизмот и развивањето на пријателските  односи и соработката меѓу СФР Југославија и НР Полска, Претседателството на СФРЈ со Указ го одликува Коле Семитчиев  со Орден на Југославенско знаме со златен венец.

Поради болест е пензиониран како редовен професор  на 1 октомври 1988 година. Во текот на својот работен век, Симитчиев има објавено 4 монографии и над 200 разни научни и стручни прилози, а во ракопис му останува подготвениот труд „Ballada ludowa Sqowian Poludniowych“.

Коле Симитчиев имира на 10 април 2003 година во Вроцлав, Полска

(извор: Македонска енциклопедија. Скопје, 2009)

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top