Македонски легенди

Григор Тотев

Grigor Totev IMARO Sehovo

Grigor Totev IMARO Sehovo

Григор Тотев (10. V 1868 – 11. VI 1934) е македонски револуционер, кукушки војвода на Македонската револуционерна организација. Познат како Григор Тотето, тој беше еден од четворицата најдоверливи соработници на Даме Груев, преку кои се организираа тајни состаноци и се испраќаше и примаше тајната пошта на Организацијата. Поради серизноста на болеста, тој се префрла во Бугарија, каде е опериран и подоцна работи Македонската корпоративна банка и е член на Гевгелиското братство и на Илинденската организација.

Григор (Глигор) Иванов Тотев е роден на 10 мај 1868 година во гевгелиското село Сехово (денес грчки Идомени), Егејскиот дел на Македонија. Во 1892 година завршил прв клас на егзархиската гимназија во Солун. Во 1894 година влегол во ВМРО, привлечен од Гоце Делчев и Атанас Мурџев и работел како книжар кај Петар Сарафов.

Григор Тотев потоа работел како учител во Долна Џумаја (1895), Горна Џумаја (1896/1897), Бајалци и Мачуково (1898-1900) и Шљопинци (1901). Како учител тој постојано бил во контакт со населението и своето учителствување го користел за ширење на организационата мрежа на Македонската револуционерна организација.

Гевгелискиот раководител на МРО Илија Докторов пишува: “Во тие два анови – хотели, кои беа еден до друг, постојано доаѓаа Васил Панчев, Поп Стамат Танчев, Атанас Мурџев и Григор Иванов Тотев. Овие четворица беа најдоверливите соработници на Даме Груев. Преку нив беа организирани тајните состаноци на Даме Груев со лица кои доаѓаа од провинцијата по организациски работи; тие добиваа задачи од сериозен карактер, беа во постојан контакт со сите терористи и преку нив се испраќаше и примаше тајната пошта од провинцијата.“

По Солунската и Бајалската афера, кои избувнале во почетокот на 1901 година, Тотев е баран од властите и во февруари бил принуден да премине во илегала заедно со гевгелискиот учителител Аргир Манасиев и стојаковскиот Ташко Мицев од Шљопинци.

Григор Тотев потоа станал секретар во четата на Крсто Блгаријата. Од август 1901 година е самостоен војвода во Кукушко. Во октомври 1901 година го казнува предавник на четата на Андон Ќосето од Калиново. Во 1902 година негов четник е Туше Георгиев – Големата гајда, а исто така и Христо Мицов и Дино Крундурски.

Во март 1903 година, Григор Тотев кој бил сериозно болен, отишол на лечење во една италијанска болница во Солун, а потоа преку Пиреја по морски пат се префрлил на понатамошно лечење во Бугарија. Во 1915 година Тотев бил опериран и му бил отстранет еден бубрег. Подоцна, тој работел како архива-регистратор и домаќин во Македонската кооперативна банка, а бил член на Гевгелиското братство и на Илинденската организација.

Григор Тотев умира на 11 јули 1934 година во Софија. Пред својата смрт тој ги пишува своите кратки спомени кои се публикувани во 1939 година во списанието „Илустрација Илинден“.

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top