Македонски легенди

Никола Михов

1Nikola1

1Nikola1 Никола Михов

Никола Михов (? – 1. VIII 1907) е македонски револуционер, костурски војвода, учесник во македонското револуционерно движење и деец на Македонската револузионерна организација. Бил ајдучката чета на Коте Христов, а во 1914 година со луѓето од Желево, формира селска чета на Македонската револуционерна организација (МРО). Заедно со четите на Пандо Кљашев, Атанас Кршаков, Кузо Блацки и Митре Влао учествуваа во голем број битки со андартските чети и турскиот аскер во областа. Тој се покажал како голем херој и неговото име станало популарно, легендарно. Луѓето го имаа како втор Крали Марко. 

Никола Михов Јановски е роден во во леринското село Желево во втората половина на 19 век. Неговиот татко Михо Јановски работел во чифликот на Хусеин (Усеин) ефенди, блиску до селото. Населението на Жeлево имало долгогодишен спор со Усеин околу сопственоста на земјиштето. Никола Јановски е меѓу најактивните жители на селото, кои му нанесуваат штета на чифликот, со цел за да го принуди Усеин Ефенди да им го продаде земјиштето на селаните. Како резултат на оваа активност тој бил принуден да замине во илегала.  

Никола се приклучил на ајдучката чета на Коте Христов и бил со него сè до 1904 г., кога Коте застанал на страната на грчката вооружена пропаганда. Заедно со луѓето од Желево, Трајко Додев, Јото Лулев (Љулов),, Богдан Трапчев и Васил Павлев, формирал селска чета на МРО.

По убиството на трговецот и преродбеник од Жeлево, Хаџи Павле, татко на Васил Павлев, кој го извршила чета на грчката вооружена пропаганда меѓу Писодер и Желево, четата на Никола го убил гркоманскиот кмет на Желево, Ламбро Николов. 

Во 1905 година четата на Никола ја разбила грчката чета на капетанот Георгиос Манолис кај Оштима, како и друга грчка чета кај Оровник. Заедно со четите на Пандо Кlyашев, Атанас Кршаков, Кузо Блацки и Митре Влаот учествуваа во голем број битки со андарти и турскиот аскер во областа. 

Во ноември 1906 година неговата чета учествувала во битката кај Оштима, во која биле убиени андарите Павел Киров и Димитар Далипо, потоа во Габреш со четата на Георгиос Цондос и во Нивици и Претор. Истата чета ги употребила заробените грчки тајни шифри и подготвила заседа на раководителот на грчката пропаганда во Желево, Поп Ставре, по што го убила.

На 1 август 1907 година, Никола Михов и неговите четници, заедно со Христо Цветков и реонските раководители учествувале на состанокот во Дреновени, но биле предадени. Во борба со турска војска загинале Никола Михов, Пандо Кљашев со целата своја чета, како и Лазар Палчев од Врбник, Петар Клајнев, Нумо Марковски од Косинец и Васил Хаџипавлов од Желево. Само Христо Цветков и Трајко Додов, кои побегнале во Желево, ја преживеале битката со Турците. 

Историчарот на Желево Фото Томев за Никола Јановски напишал: „Никола М. Јановски се покажа како голем херој. Неговото име стана популарно, легендарно. Луѓето го имаа како втор крал Марко.“

Најново од: Македонски легенди

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

To top