Македонски легенди

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Македонска Нација

Македонска Нација

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија.

Чернопеев потекнувал од селото Дерманци. Пред целосно да му се посвети на револуционерното движење бил подофицер во бугарската армија. Кон крајот на XIX век ја напуштил воената служба и се вклучил во македонското револуционерно дело.

Во Организацијата бил привлечен од Гоце Делчев, а неговото воено искуство набргу го направило значаен во организирањето и обучувањето на четите. Од 1900 година дејствувал како кукушки војвода, а потоа и во Горноџумајско. Учествувал и во познатата афера со американската мисионерка Мис Елен Стон, еден од најпознатите настани поврзани со македонското револуционерно движење од почетокот на XX век.

Во Илинденското востание

Посебно место во неговата револуционерна биографија има Илинденското востание од 1903 година.

На 16 септември 1903 година, одредот предводен од Христо Чернопеев бил откриен кај кочанското село Витоша. Востаниците се повлекле кон височините и зазеле одбранбени позиции, додека дел од муницијата и динамитот останале во селото.

Османлиската војска го запалила селото, по што скриената муниција и експлозивот експлодирале. Според објавените податоци, кон местото биле насочени неколку илјади османлиски војници. Следниот ден започнала жестока борба која траела до вечерта.

Одредот потоа се разделил на повеќе групи. Една од нив се упатила кон Султантепе, каде што на 17 и 18 септември продолжиле тешките судири со османлиските сили. Изворот наведува 75 загинати четници и околу 380 загинати од османлиската војска.

Овие борби се одвивале во последната фаза на Илинденското востание, кога востаничките сили веќе биле изложени на огромен воен притисок.

Струмички војвода

По Илинденското востание Чернопеев продолжил со револуционерната активност. Од 1903 до 1908 година бил окружен војвода и раководител на Струмичкиот револуционерен округ, а во 1905 година учествувал и на Рилскиот конгрес.

Во различните периоди од развојот на македонското револуционерно движење бил близок со Јане Сандански, а подоцна нивните политички патишта се разишле. Во 1911 година Чернопеев станал член на Централниот комитет на ВМОРО заедно со Тодор Александров и Петар Чаулев.

Учествувал и во Балканските војни, а со почетокот на Првата светска војна повторно заминал на фронтот.

Загинувањето кај Криволак

Животниот пат на Христо Чернопеев завршил во 1915 година кај Криволак, во Неготинско, во борбите на Македонскиот фронт.

Македонската енциклопедија го наведува 5 ноември 1915 година како датум на неговата смрт, додека други извори го наведуваат 6 ноември. Бил погребан во дворот на црквата во Ново Село, Штипско.

Од војник до војвода, од организатор на чети до раководител на револуционерен округ, Христо Чернопеев поминал повеќе од една деценија во бурните настани што ја одбележале Македонија на почетокот на XX век.

Неговото име останало запишано во историјата на Илинденското востание и македонското револуционерно движење, а борбите од септември 1903 година остануваат едно од сведоштвата за драматичната завршница на Илинденската епопеја.

 

Најново од: Македонски легенди

Димитар Влахов – живот посветен на македонското прашање

Димитар Влахов (1878–1953) е македонски револуционер, публицист, дипломат и државник, една од значајните личности во македонската национална и политичка историја. Неговиот животен пат ги поврзува револуционерните борби од крајот на XIX век, настојувањата за ослободување и обединување на Македонија и создавањето на современата македонска држава. Има луѓе што живеат во историјата и луѓе што учествуваат […]

Наде Проева

Наде Проева (9. IX 1949 – 6. XI 2024) е македонски историчар, универзитетски професор, научник со светско реноме и борец за македонската кауза. Таа е истражувач кој ја афирмираше античката историја на Македонија, која долго време бил запоставувана. Оставила длабока трага во македонската и светската историографија. Наде Проева е родена на 9 септември 1949 година […]

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса загина за вистината

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса, 1969–1998) студирала класични јазици во Јаши и ги проучувала делата на свети Јован Златоуст. Се упокоила на 8 ноември 1998 година, на 29-годишна возраст, и била погребана во манастирот Петру Вода во Романија. Во 1995 година добила стипендија од Фондацијата „Сорос“ за магистерски студии по средновековна историја на Централноевропскиот […]

Тома Прошев

Тома Прошев е роден на 10 ноември 1931 година во Скопје, а починал на 12 септември 1996 година на хрватскиот остров Зларин. Тома Прошев е Македонски композитор, диригент и музиколог, еден од најистакнатите автори на македонската современа музика и меѓу првите композитори што внеле нов звук во македонското музичко творештво. Гимназија завршил во родниот град. […]

Никола Беровски – големиот учител на Македонците во Албанија

Никола Беровски е роден во 1923 година во Битола, а починал во 1993 година во Тирана, Албанија. Има луѓе чие дело продолжува да живее во генерациите што ги описмениле, во книгите што ги оставиле и во јазикот што помогнале да се зачува. Меѓу нив е Никола Беровски, македонскиот учител, учебникар и преведувач кој својот работен […]

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

To top