Коментари

Името Македонија од античките записи до уставните измени

Александар Џеповски

Александар Џеповски

Сребрена тетрадрахма од Амфипол со натпис „ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ“ („на Македонците“), 158–150 година пред нашата ера. Музеј на уметност во Кливленд.

 

Името Македонија е запишано уште во V век пред нашата ера.
Од Херодот и библискиот повик до апостол Павле, преку старите карти и делото на Мисирков, до Уставот од 17 ноември 1991 година.

Меѓу најстарите зачувани писмени сведоштва за името Македонија се делата на Херодот и Тукидид од V век пред нашата ера. Во петтата книга од својата „Историја“, Херодот раскажува како персискиот војсководец Мегабаз испратил пратеници во Македонија кај кралот Аминта. Во „Историја на Пелопонеската војна“, Тукидид ја споменува Долна Македонија, со која тогаш владеел Пердика, и опишува како се ширело македонското кралство.

Во IV век пред нашата ера, под Филип II, Македонија станала водечка воена сила на Балканот. Во 336 година пред нашата ера, Филип II на престолот го наследил неговиот син Александар Македонски. Походите на Александар се протегале од Египет и Персија до реката Инд. По римското освојување, околу 148 година пред нашата ера, името Македонија го добила и римската провинција.

Македонија во Светото писмо

Во Новиот завет, „Македонија“, „Македонец“ и „Македонци“ се спомнуваат вкупно 27 пати во 24 стиха. Името „Македонија“ се јавува 22 пати, а називите „Македонец“ и „Македонци“ уште 5 пати. Со споменувањата во Макавејските книги и во грчката верзија на Книгата Естира, според приложениот текст, вкупниот број е 34 или 35, зависно од преводот.

Најпознатото споменување е поврзано со мисијата на апостол Павле во I век од нашата ера. Во Делата на апостолите, еден Македонец му се јавува на Павле во ноќно видение со повикот „Премини во Македонија и помогни ни!“ Неколку стиха подоцна, Филипи е наведен како град во Македонија и римска колонија.

Името Македонија и називите за Македонците се среќаваат и во Макавејските книги и во грчката верзија на Книгата Естира. Првата книга Макавејска започнува со расказот за победата на Александар над персискиот цар Дариј. Во описот на храмот во Елимаида се споменуваат и оружјето и оклопите што ги оставил Александар, синот на Филип, во стихот во кој се јавува титулата „цар на Македонија“.

Македонија на старите карти

Во Националната библиотека на Франција се чува картата на Герард Меркатор Macedonia, Epirus et Achaia, објавена меѓу 1589 и 1594 година. Кон крајот на XIX век, Македонија се појавува и на карти што го прикажуваат населението во тогашните османлиски области.

Од Мисирков до АСНОМ и независноста

Во 1903 година, годината на Илинденското востание, Крсте Петков Мисирков ја објавил книгата „За македонцките работи“. Во неа се заложил за посебноста на македонскиот народ и за создавање македонски литературен јазик врз основа на централните говори. Во 1913 година, Димитрија Чуповски изработил карта на Македонија. Истата година, по Балканските војни и Букурешкиот договор, најголемиот дел од географската област Македонија бил поделен меѓу Грција, Србија и Бугарија.

На 2 август 1944 година, со Првото заседание на АСНОМ биле поставени темелите на современата македонска државност. Во југословенската федерација, републиката го носела името Народна Република Македонија, а од 1963 година – Социјалистичка Република Македонија. По референдумот од 8 септември 1991 година, Собранието на 17 ноември 1991 година го усвоило првиот Устав на независна Република Македонија.

На 8 април 1993 година, Македонија била примена во Обединетите нации под привремената референца „поранешна југословенска Република Македонија“.

Со Преспанскиот договор, потпишан на 17 јуни 2018 година, кој стапил во сила на 12 февруари 2019 година, било изменето официјалното име на државата. Во членот 7 од договорот, поимите „Македонија“ и „македонски“, кога се однесуваат на нашата држава, се поврзуваат со нејзината територија, јазик, народ, историја, култура и наследство.

На 17 ноември 1991 година, Собранието го усвоил првиот Устав на независна Република Македонија со 92 гласа „за“ и 22 „против“.

На 35-годишнината од донесувањето на Уставот, претседателката Гордана Сиљановска-Давкова потсети дека од усвојувањето на Уставот биле донесени 36 амандмани. Според неа, 15 биле поттикнати одвнатре, а за 21 посредувала меѓународната заедница.

Три и пол децении и 36 амандмани подоцна, останува прашањето како името на државата станало предмет на меѓународни преговори?.

Името Македонија е запишано уште пред нашата ера. Го има во Библијата, го изговараме и денес, а ќе го изговараат и поколенијата по нас.

Македонија ќе остане Македонија, а ние ќе останеме Македонци. Дали тоа им одговара на нашите соседи или на некои домашни предавници, тоа е нивни проблем.

Кој сака да го избрише името Македонија, прво ќе мора да ја препише Библијата. А Библијата ниту се брише ниту се препишува по ничија политичка волја.

Македонија вечна!

Амин!

Најново од: Коментари

Што предвидела Баба Ванѓа за еконимски напредок на Македонија?

Баба Ванѓа (Ванѓелија Гуштерова), позната како „балканскиот Нострадамус“, е родена во Струмица во 1911 година, но поголемиот дел од својот живот го поминала во Петрич, каде што стекнала светска слава. Според едно раскажување што ѝ се припишува на Баба Ванѓа, Македонија ќе има финансиски тешкотии сè додека повторно не проработи рудникот „Алшар“ на планината Кожуф. […]

Непокорниот дух на Македонците – до кога ќе ги трпиме неправдите?

Македонија преживеала војни, поделби и туѓи владеења. Низ сите тие премрежија, Македонците го зачувале својот јазик и култура и изградиле своја држава. Секогаш кога ќе се спомене таа издржливост, се наметнува едно прашање. До кога од нас ќе се очекува да трпиме неправди и да правиме отстапки за прашања што го засегаат нашиот идентитет? Еден […]

Пресказание на Голем Александр (Александар Македонски)

Во Венеција во 1845 година јеромонахот Атанас Македонец го објавил „Пресказание на Голем Александр“ (Александар Македонски), пренесувајќи старо претскажување што, според прологот на книгата, било пронајдено при ископување во Вавилон, во златна кутија, а потоа преведувано на повеќе јазици. Возбудливо видение што му се припишува на Александар Македонски. Текстот е подолг, но вреди да се […]

Уште колку ЕУ ќе нè тапка по рамо?

Европската идеја има смисла ако ги зближува народите и го почитува нивното достоинство. Македонија заслужува јасен и праведен пат до членство, по кој ќе оди со реформи и со зачуван македонски идентитет. За идеите во минатото се гинело, а за нив се гине и денес. Тие ги движат луѓето, ги обединуваат народите и го менуваат […]

Филипче, рејтингот на СДС не се крева со сирена за тревога

Дали Филипче навистина мисли дека патот до повисок рејтинг води преку повисок притисок кај граѓаните? Дека секоја вознемирена фамилија е потенцијален глас, секој исплашен пензионер — политичка добивка, а секој загрижен штедач — публика за следниот настап? СДС на чело со Филипче остава впечаток дека отвори дежурна служба за најавување пропаст. Телефонот постојано ѕвони, сирената […]

За овој настан Македонија нема да бара од Бугарија заедничко историско чествување

На 11 септември 1995 година, на аеродромот кај Штрклево, близу Русе, се собрале околу 3.000 илјади луѓе за да пречекаат вонземјани.  Според архивскиот весникарски напис, околу 3.000 луѓе пристигнале од Варна, Разград, Русе и околните села. Поводот бил најавата дека точно во 11 часот ќе слетаат посетители од наводната планета Криси за да и помогнат […]

Да се препознаеме по човечноста

„Ако чувствуваш болка, жив си. Ако чувствуваш туѓа болка, тогаш си човек.“ – рекол Лав Толстој Сфаќањето и практиката на хуманоста во светот денес се наоѓаат на важна крстосница. Глобално гледано, на хуманоста се гледа низ призмата на зголемена емпатија и поврзаност, но и низ сериозни предизвици наметнати од модерното секојдневие, технологијата и кризите. Технологијата […]

Четири штетни одлуки – сметка што ќе ја плаќаат генерации

Приватизацијата од деведесеттите години, територијалната организација од 2004 година, промената на уставното име во 2019 година и Договорот со Бугарија од 2017 година се четирите најштетни политички одлуки на СДС за Македонија. Првата го засегна општествениот капитал, а другите државното уредување, уставното име и заштитата на македонските национални интереси. Последиците ги надминаа мандатите на властите […]

To top