На прво место Македонски легенди

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети.

Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште како млад се вклучил во работничкото и комунистичкото движење, а поради својата револуционерна дејност повеќепати бил прогонуван, апсен и затворан.

Во февруари 1940 година бил поставен за политички секретар на Покраинскиот комитет на Комунистичката партија во Македонија. Во своето дејствување настојувал македонското движење да има сопствена национална и политичка самостојност, а македонскиот народ да биде признаен како посебен народ со право на слобода и државност.

Во прогласите и документите од тоа време Шаторов непосредно му се обраќал на „македонскиот народ“, нагласувајќи ја неговата национална посебност и потребата самиот да одлучува за својата иднина.

Судирот со раководството на КПЈ

По влегувањето на бугарската војска во Вардарскиот дел на Македонија во 1941 година, Шаторов дошол во остар судир со раководството на Комунистичката партија на Југославија.

Во средиштето на спорот биле прашањата за положбата на македонската партиска организација, карактерот на борбата и идниот политички статус на Македонија. Неговите ставови биле оценети како спротивни на линијата на КПЈ, по што бил отстранет од раководната функција и исклучен од партијата.

Подоцна се обидел да се приклучи кон партизанското движење во Македонија, но не бил прифатен. Поради тоа заминал во Бугарија, каде што ја продолжил својата антифашистичка дејност. Таму станал командант на Третата востаничка оперативна зона, со седиште во Пазарџик.

Загинувањето кај Милеви Скали

На 4 септември 1944 година, само неколку дена пред големите политички промени во Бугарија, бугарската војска и полицијата извршиле напад врз партизанските сили кај Милеви Скали на Родопите.

Во жестокиот судир учествувал и Шаторов, кој тогаш бил командант на оперативната зона. Според официјалната верзија, тој загинал од непријателски оган при повлекувањето на партизаните.

Сепак, поради противречностите во сведоштвата и околностите во кои било пронајдено неговото тело, подоцна се појавиле сомнежи дека бил намерно ликвидиран. Во јавноста биле изнесувани повеќе претпоставки за можните нарачатели и мотиви, но ниту една од нив не е непобитно докажана. Поради тоа неговата смрт и денес останува една од неразјаснетите страници на македонската историја.

Од осудуван „предавник“ до признат национален деец

Во југословенската и македонската историографија по Втората светска војна, Шаторов долго време бил прикажуван како предавник, националист и противник на Народноослободителната борба. Таквата оценка во голема мера произлегувала од неговиот судир со партиското раководство на Југославија.

По осамостојувањето на Република Македонија започнало пообјективно истражување на неговото дело и преиспитување на старите идеолошки квалификации. Историчарите сè повеќе укажуваат дека неговата улога била толкувана под влијание на тогашните политички интереси, без целосно разгледување на неговата борба за македонска национална посебност.

Методија Шаторов-Шарло загинал непосредно пред крајот на Втората светска војна, но неговото име и дело останале присутни во македонската историска меморија. Тој се вбројува меѓу дејците кои, и во најсложените политички околности, го истакнувале постоењето на посебен македонски народ и неговото право на сопствена национална и политичка иднина.

Најново од: На прво место Македонски легенди

Македонски историски, културен и црковен календар: 4 септември

1933 – Во Софија излегол првиот број на весникот „Македонска правда“ „Македонска правда“ бил весник на македонската емиграција во Бугарија, преку кој биле разгледувани прашања поврзани со положбата на Македонија, македонското ослободително движење и идејата за создавање балканска федерација. 1944 – Загинал Методија Шаторов-Шарло На 4 септември 1944 година, во сè уште недоволно разјаснети околности […]

Во Софија излегол првиот број на весникот „Македонска правда“

На 4 септември 1933 година во Софија излегол првиот број на „Македонска правда“ – неделен весник на македонската емиграција во Бугарија, кој ги застапувал македонските национални, политички и културни интереси. Весникот „Македонска правда“ се појавил во еден од најтешките периоди за Македонија и македонскиот народ. Земјата била поделена меѓу соседните држави, а Македонците биле изложени […]

Новите македонски банкноти во 1996 г.– книжни амбасадори на културното наследство на Македонија

На 6 септември 1996 година во Народната банка на Република Македонија биле промовирани шест нови македонски банкноти. Два дена подоцна, на Денот на независноста, тие биле пуштени во оптек, претставувајќи нова страница во монетарната историја на самостојна Македонија. Новата серија македонски банкноти била промовирана на 6 септември 1996 година, а во оптек била пуштена на […]

Да не згасне споменот за децата прогонети од Егејска Македонија

На 23 септември во 18.30 часот, во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија во Скопје, ќе се одржи културно-меморијалната манифестација „Патување кон корените“, посветена на трагичните судбини на децата прогонети од Егејскиот дел на Македонија. Во рамките на манифестацијата ќе бидат прикажани документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“ на Петро Алексовски – […]

Обновата на Македонија е заедничка задача

Премиерот Христијан Мицкоски упати повик за поголема општествена и граѓанска одговорност, истакнувајќи дека напредокот на државата не зависи само од Владата и институциите, туку и од однесувањето и придонесот на секој поединец. Македонија за релативно краток период успеа да се придвижи напред и од клекната, распадната и ограбена држава да стане подобро место за живеење, […]

Аферата „Мис Стон“ – настанот што го сврте вниманието на светот кон Македонија

На 3 септември 1901 година четите на Јане Сандански, Христо Чернопеев и Крсто Асенов ја заробиле американската мисионерка Елен Стон. Шестмесечната заложничка драма, позната како аферата „Мис Стон“, одекнала низ Европа и Америка и го изнела македонското ослободително дело пред светската јавност. На 3 септември 1901 година, односно на 21 август според стариот календар, во […]

Македонски историски календар: 3 септември

На 3 септември 1900 година во Струга е роден Ристо Крле – македонски драмски писател и еден од основоположниците на македонската драмска уметност меѓу двете светски војни. Потекнувал од сиромашно семејство на чевларски мајстор, а неговото образование било често прекинувано поради тешките животни околности. Бил член на аматерската театарска група „Црн Дрим“, каде што се […]

Македонија меѓу првите европски пазари за новата технологија Starlink Mobile V2

Македонија е вклучена во плановите за воведување на Starlink Mobile V2 – новата генерација сателитска технологија што треба да овозможи брз интернет директно на мобилните телефони, без дополнителна сателитска антена. Унгарската групација 4iG и американската компанија SpaceX потпишаа договори за воведување на сателитските комуникациски услуги Starlink Mobile во Унгарија и во земјите од Западен Балкан. […]

To top