На прво место

Новите македонски банкноти во 1996 г.– книжни амбасадори на културното наследство на Македонија

На 6 септември 1996 година во Народната банка на Република Македонија биле промовирани шест нови македонски банкноти. Два дена подоцна, на Денот на независноста, тие биле пуштени во оптек, претставувајќи нова страница во монетарната историја на самостојна Македонија.

Новата серија македонски банкноти била промовирана на 6 септември 1996 година, а во оптек била пуштена на 8 септември – на петгодишнината од прогласувањето на независноста на Република Македонија.

Во согласност со одлуката на Советот на Народната банка, биле издадени банкноти во апоени од 10, 50, 100, 500, 1.000 и 5.000 денари. Одлуката била донесена на 29 август 1996 година и објавена во „Службен весник на Република Македонија“.

Воведувањето на новите банкноти било значаен чекор во заокружувањето на монетарната самостојност на Македонија. Денарот веќе бил воведен како национална валута во 1992 година, но серијата од 1996 година му дала нов и препознатлив визуелен идентитет, втемелен врз богатото македонско културно, историско и духовно наследство.

Автор на идејното решение била македонската ликовна уметница Билјана Унковска, чие решение било избрано на јавен конкурс. Банкнотите од 10, 50 и 100 денари биле печатени во Република Македонија, додека повисоките апоени од 500, 1.000 и 5.000 денари биле изработени во британската печатница „Томас де ла Ру“.

Секоја банкнота претставувала мала галерија на македонската историја. На нив биле прикажани археолошки предмети, антички мозаици, средновековни фрески и икони, народни орнаменти и други вредни сведоштва за културниот развој на Македонија.

На банкнотата од 10 денари биле претставени статуата на египетската божица Изида, пронајдена во Охрид, златна обетка откриена кај Беранци и мозаик од античкиот град Стоби. Банкнотата од 50 денари била украсена со мотиви од црквите „Свети Пантелејмон“ во Нерези и „Свети Ѓорѓи“ во Курбиново.

На банкнотата од 100 денари биле претставени историски изгледи на Скопје, додека апоенот од 500 денари ја носел познатата златна маска од Требеништа и цвет од афион. Банкнотата од 1.000 денари содржела мотиви од охридското духовно и уметничко наследство – иконата на Богородица Епискепсис и дел од црквата „Света Софија“.

На највредната банкнота од серијата, со апоен од 5.000 денари, била прикажана бронзената фигура на Менада, пронајдена кај Тетово, како и мозаикот со куче и дрво од античката Хераклеја Линкестис кај Битола.

Со својот внимателно осмислен изглед, банкнотите не биле само платежно средство, туку и своевидни книжни амбасадори на Македонија. Преку нив, македонската историја, духовност и уметност станале дел од секојдневниот живот на граѓаните.

Серијата од 1996 година останува еден од најпрепознатливите симболи на македонската монетарна самостојност. Таа покажала дека националната валута не ја изразува само економската независност на државата, туку го носи и нејзиниот историски спомен, културен идентитет и духовен континуитет.

Најново од: На прво место

Мицкоски од ОН: Не бараме полесен пат, бараме пат уреден со правила

Премиерот Христијан Мицкоски од говорницата на Обединетите нации порача дека довербата не може бесконечно да биде еднострана обврска и дека малите држави не можат да бидат повикувани да ги почитуваат правилата доколку тие правила не им обезбедуваат предвидливост, еднакви критериуми и почитување на преземените обврски. Македонија, рече тој, останува на европскиот пат, но не бара пониски стандарди – бара стандардите да останат стандарди.

Во Охрид прикажан филмот „Македонецот“ и претставена изложбата „Мајко мила“

Во присуство на заменик-амбасадорката на Република Полска, Ана Каспрзак, претседателот на Советот на Општина Охрид, Перчо Божиновски, потпретседателот на Фондот на Холокаустот на Евреите од Македонија, Мане Јаковлески, и членката на Управниот одбор, Лилјана Мизрахи, на 24 септември во НУ Центар за култура „Григор Прличев“ во Охрид се одржа манифестацијата „Патување кон корените“. Пред публиката […]

Вечерва во Охрид: „Патување кон корените“ – манифестација посветена на децата прогонети од Егејска Македонија

Вечерва, 24 септември, со почеток во 19:00 часот, во НУ Центар за култура „Григор Прличев“ во Охрид ќе се одржи манифестацијата „Патување кон корените“. Ќе бидат прикажани документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“ на Петро Алексовски. На настанот ќе присуствуваат амбасадорот на Република Полска во Македонија, Мане Јаковлески и други членови на Управниот одбор […]

„Македонецот“ и „Мајко мила“ пред прогонетите деца од Егејска Македонија

На 23 септември, во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија во Скопје, се одржа второто претставување на документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“, проект на Петро Алексовски. На настанот присуствуваа многубројни посетители, меѓу кои најголемиот дел беа луѓе прогонети како деца од своите домови во Егејска Македонија. За многумина во салата, прикажаното […]

Пред преполна сала во ФХЕМ промовирани филмот „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“

Пред преполна сала, на 22 септември во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија се одржа првата промоција на документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“, проект на Петро Алексовски, Македонец кој живее во Полска. На настанот присуствуваа амбасадорот на Република Полска во Скопје, Петро Алексовски, членови на дипломатскиот кор, министри, пратеници, градоначалници и […]

Археологијата поврзана со Александар Македонски открива нови наоди

18 септември 2026 година Новите ископувања во Кралската гимназија во античка Миеза во северна Грција откриваат повеќе за образованието во Македонија во текот на 4 век п.н.е. Локалитетот во близина на модерна Науса научниците го поврзуваат со местото каде што Аристотел го учел младиот Александар и другите македонски кралски наследници. Археолошката гимназија поврзана со Александар […]

Митрополит Григориј: Лажна, заблудувачка и заведувачка презентација на Љубомир Фрчкоски

Пишува: Митрополит Кумановско-осоговски г. Григориј Фрчкоски произнесе колосална манипулација, креирајќи јавно мислење дека „Македонската православна црква – Охридска архиепископија (МПЦ – ОА) не е автокефална Помесна православна црква (ППЦ)“. Тој емитуваше оркестрирана кампања – Lügenfabrik („фабрика за лаги“) – против автокефалноста на МПЦ – ОА, и тоа преку: Погрешни информации (misinformation) – лажни информации создадени […]

Мицкоски со американската воена индустрија – а замислете на масата да седнеше некој од „стратезите“ на СДС

Премиерот на владата на Република Македонија одржа средба со бизнис-претставници од воената индустрија на САД, како и со официјални претставници од американската администрација задолжени за оваа област. Разговарано е за потенцијални инвестиции, проширување на инвестициските планови и ставање на располагање на расположливите ресурси. Нашата цел е преку сериозни и долгорочни партнерства да отвораме нови можности […]

To top