На прво место

Новите македонски банкноти во 1996 г.– книжни амбасадори на културното наследство на Македонија

На 6 септември 1996 година во Народната банка на Република Македонија биле промовирани шест нови македонски банкноти. Два дена подоцна, на Денот на независноста, тие биле пуштени во оптек, претставувајќи нова страница во монетарната историја на самостојна Македонија.

Новата серија македонски банкноти била промовирана на 6 септември 1996 година, а во оптек била пуштена на 8 септември – на петгодишнината од прогласувањето на независноста на Република Македонија.

Во согласност со одлуката на Советот на Народната банка, биле издадени банкноти во апоени од 10, 50, 100, 500, 1.000 и 5.000 денари. Одлуката била донесена на 29 август 1996 година и објавена во „Службен весник на Република Македонија“.

Воведувањето на новите банкноти било значаен чекор во заокружувањето на монетарната самостојност на Македонија. Денарот веќе бил воведен како национална валута во 1992 година, но серијата од 1996 година му дала нов и препознатлив визуелен идентитет, втемелен врз богатото македонско културно, историско и духовно наследство.

Автор на идејното решение била македонската ликовна уметница Билјана Унковска, чие решение било избрано на јавен конкурс. Банкнотите од 10, 50 и 100 денари биле печатени во Република Македонија, додека повисоките апоени од 500, 1.000 и 5.000 денари биле изработени во британската печатница „Томас де ла Ру“.

Секоја банкнота претставувала мала галерија на македонската историја. На нив биле прикажани археолошки предмети, антички мозаици, средновековни фрески и икони, народни орнаменти и други вредни сведоштва за културниот развој на Македонија.

На банкнотата од 10 денари биле претставени статуата на египетската божица Изида, пронајдена во Охрид, златна обетка откриена кај Беранци и мозаик од античкиот град Стоби. Банкнотата од 50 денари била украсена со мотиви од црквите „Свети Пантелејмон“ во Нерези и „Свети Ѓорѓи“ во Курбиново.

На банкнотата од 100 денари биле претставени историски изгледи на Скопје, додека апоенот од 500 денари ја носел познатата златна маска од Требеништа и цвет од афион. Банкнотата од 1.000 денари содржела мотиви од охридското духовно и уметничко наследство – иконата на Богородица Епискепсис и дел од црквата „Света Софија“.

На највредната банкнота од серијата, со апоен од 5.000 денари, била прикажана бронзената фигура на Менада, пронајдена кај Тетово, како и мозаикот со куче и дрво од античката Хераклеја Линкестис кај Битола.

Со својот внимателно осмислен изглед, банкнотите не биле само платежно средство, туку и своевидни книжни амбасадори на Македонија. Преку нив, македонската историја, духовност и уметност станале дел од секојдневниот живот на граѓаните.

Серијата од 1996 година останува еден од најпрепознатливите симболи на македонската монетарна самостојност. Таа покажала дека националната валута не ја изразува само економската независност на државата, туку го носи и нејзиниот историски спомен, културен идентитет и духовен континуитет.

Најново од: На прво место

Македонски историски, културен и црковен календар: 4 септември

1933 – Во Софија излегол првиот број на весникот „Македонска правда“ „Македонска правда“ бил весник на македонската емиграција во Бугарија, преку кој биле разгледувани прашања поврзани со положбата на Македонија, македонското ослободително движење и идејата за создавање балканска федерација. 1944 – Загинал Методија Шаторов-Шарло На 4 септември 1944 година, во сè уште недоволно разјаснети околности […]

Во Софија излегол првиот број на весникот „Македонска правда“

На 4 септември 1933 година во Софија излегол првиот број на „Македонска правда“ – неделен весник на македонската емиграција во Бугарија, кој ги застапувал македонските национални, политички и културни интереси. Весникот „Македонска правда“ се појавил во еден од најтешките периоди за Македонија и македонскиот народ. Земјата била поделена меѓу соседните држави, а Македонците биле изложени […]

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети. Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште […]

Да не згасне споменот за децата прогонети од Егејска Македонија

На 23 септември во 18.30 часот, во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија во Скопје, ќе се одржи културно-меморијалната манифестација „Патување кон корените“, посветена на трагичните судбини на децата прогонети од Егејскиот дел на Македонија. Во рамките на манифестацијата ќе бидат прикажани документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“ на Петро Алексовски – […]

Обновата на Македонија е заедничка задача

Премиерот Христијан Мицкоски упати повик за поголема општествена и граѓанска одговорност, истакнувајќи дека напредокот на државата не зависи само од Владата и институциите, туку и од однесувањето и придонесот на секој поединец. Македонија за релативно краток период успеа да се придвижи напред и од клекната, распадната и ограбена држава да стане подобро место за живеење, […]

Аферата „Мис Стон“ – настанот што го сврте вниманието на светот кон Македонија

На 3 септември 1901 година четите на Јане Сандански, Христо Чернопеев и Крсто Асенов ја заробиле американската мисионерка Елен Стон. Шестмесечната заложничка драма, позната како аферата „Мис Стон“, одекнала низ Европа и Америка и го изнела македонското ослободително дело пред светската јавност. На 3 септември 1901 година, односно на 21 август според стариот календар, во […]

Македонски историски календар: 3 септември

На 3 септември 1900 година во Струга е роден Ристо Крле – македонски драмски писател и еден од основоположниците на македонската драмска уметност меѓу двете светски војни. Потекнувал од сиромашно семејство на чевларски мајстор, а неговото образование било често прекинувано поради тешките животни околности. Бил член на аматерската театарска група „Црн Дрим“, каде што се […]

Македонија меѓу првите европски пазари за новата технологија Starlink Mobile V2

Македонија е вклучена во плановите за воведување на Starlink Mobile V2 – новата генерација сателитска технологија што треба да овозможи брз интернет директно на мобилните телефони, без дополнителна сателитска антена. Унгарската групација 4iG и американската компанија SpaceX потпишаа договори за воведување на сателитските комуникациски услуги Starlink Mobile во Унгарија и во земјите од Западен Балкан. […]

To top