Еден Македонец е уште една светска легенда, Драган од Охрид. Полн со авантуристички дух, воинственост и бунтовност, а од друга страна добар, чесен и наивен. Колку типични карактеристики кога би се опишувал секој македонец и тоа генерално. Драган живеел во 15 век и бил еден од морепловците на екипажот на Кристофер Колумбо, а шпанските експерти од 15тиот век така и го записале како Драган од Охрид или Алонсо де Лихнидиа… Во неколку продолженија ќе објавуваме преводи од книгата
Имиграција во Америка
John Carroll University
Hall & СО., Boston
ГЛАВА 18
Македонци
(продолжение)
Загадки за Алонсо ДЕ ОХЕДА
Мнозина западни научници се занимаваат со проблемот Алонсо де Охеда, но на крајот на се, го оставиле како неразрешена загатка, како во деталите, така и во целиот аспект на неговиот херојски живот. За да се ослободат од оваа нејасност и ќорсокак, му ставаат на животот етикета со натпис: “храбар и дрзок авантурист” . Оваа погрешна врска вродила такво забрзување на науката, дека како што гледаме, шпанската енциклопедија ни го претстави, веќе како непосредна личност, бидејќи не може сосема да го игнорира. Покрај се, Алонсо де Охеда е голем морепловец и откривател, чии споменици се населување на многу градови во Латинска Америка. Покрај тоа, неговото име се носи од многу булевари и улици, јавни институции и кина, јахти и бродови. Но кое збунува толку многу западни научници, дека не можат правилно да го толкуваат животот на Алонсо де Охеда, за да му го признаат тоа достојно место во човековата историја, што тој го заслужува?
Ниту еден од овие западни научници не признаваат дека Алонсо де Охеда е ѓпанец и никогаш не се чувствувал таков. Тој не планирал да живее до крајот на деновите во Шпанија. Но, колку чудно и изненадувачки да звучи, Алонсо де Охеда е македонец од Охрид. Вистинското име му е Драган од Охрид или Драган Охридски.
ПОМАЛКУ Хипотеза
За сега се уште не е познато кога точно Драган Охридски пристигна во Велика Британија на Кастилија, Леон и Арагон, наречено подоцна Шпанија. А исто така тој бил препорачан за паж во свита на моќниот дон Луис де ла Серда, војвода Медина сели, кој имал поголеми права на шпанскиот престол, отколку кралица Изабела и кралот Фердинанд. Скоро четириесет години истражување и внимателни анализи на фактите поттикнуваат да претпоставеме:
Можно е Драган и братучедот Петар да се вклучени во листата на макеонските момчиња одредени за Јаничари. Ова е принуда блиските на Драган и Петар да ги испратат тајно во Дубровник со еден од дубровничките карвани, а од таму во Венеција и Шпанија, каде во тоа време имало и други македончиња но помалку. Тогаш Драган бил околу девет-десет години. Го нарекувале Драган да Лихнид, по обичаите на илјадници Италијанци и германци, кои живееле во латинскиот кварт на градот и се работеле фрекфентна трговија. Лихнид е древно име на Охрид. Има докази дека скоро до четириесет годишна возраст, тој си го користел истовремено старото име Драган да Лихнид и шпанското Алонсо де Охеда.
Пред блиските на Драган да донесат одлука да го изведат од поробена Македонија, за да не биде донесен во Јаничар единствената можност е да биде слаботелесен. Изгледа дека блиските го изгладнувале, поради што тој останува низок по раст, нема нормална брада и мустаќи и до крајот на животот си има ментален комплекс, дека ќе умре од глад!
Откако се вработил во пажот во свита на дон Луис де ла Серда, петтиот гроф и вториот војвода Медина сели, уште од рана детска возраст зема учество во војната против маврите од Гранада која избувнува во 1482г Тој војувал скоро девет години. Неговата интелигенција и однос оставаат впечаток на Шпанците. Тоа покажува дека родителите на Драган биле просветени. Во XV век Охрид е еден од најголемите многудетни семејства и најдобар е процутот на трговски и културни центри на Европа. Нешто обично е еден охриѓанец да користи грчки, латински, маџарски, италијански, германски и разбира се турски. Овој културен центар е добро познат и покрај него сите шпанци знаеле за државата Македонија, макар и под ропство. И затоа на сите шпански карти, дури и на оние со симболичен карактер не заборавале да го одбележат името на државата Македонија.
Кавалер на Мадона
Загадочната “постапка” на Алонсо ДЕ ОХЕДА
Историски факт е дека Алонсо де Охеда пристигна во замокот на херцот Медина сели со иконата на Богородица, што тој јо носи во кожена торба-торба цели 35 години, која е традиција на начин на употреба и на однесување на македонските пастири-овчари.
Пред секоја борба Алонсо де Охеда се издвојува настрана од војниците и другитеиот паж, ја става иконата на гранка на некое дрво, паѓа на колена и долго или кратко се моли.
Западните истражувачи истакнуваат деко тој факт зборува дека момчето било длабоко религиозно.
При тогашното однесување на карактерот, лажната набожност и незачењето на човечкиот живот, од каде се донесе оваа “длабока религиозност”, што е невообичаена. Верата во Бога бара смирение. А момчето било бунтовник.
Според еден стар обичај кога член од семејството ќе замине на долг пат или на војна, сопругата или мајката става помеѓу најнеопходното предмети и семејната икона, за да го чува од разбојници и смрт. Впрочем, носењето на предмети против лекција и за покровителство е чист македонски обичај, и потекнува од тракиските македонски влијанија. Древните траки носеле понекогаш лик на тракиски коњаник, така што корените на овој наш вообичаен феномен може да се следат назад до времето на Паганизмот. Во XIV и XV век, во согласност со култ кон Богородица во Охридско, во такви случаи се дава таква икона, каква што со себе носел Алонсо де Охеда. Пак по македонски стар обичај било носење во кожена торба- торба преку рамо.
Иконата на Богородица, за Охеда е олицетворение на напуштена мајка, на поробена Татковина и на онаа небесна сила, на која тој, во својот очај и осаменост, можел да се потпираат. Тој е судбински човек и во ниту едно од многубројните крвопролевачки борби со маврите не бил ниту малку повреден. Војниците почнале да чувствуваат кон него суеверена почит и да го нарекуваат Кавалер на Мадона, односно Рицар на Мадона, или Витез на Богородица.
2. Алонсо де Охеда е прогласен за херој. Кралот Фердинанд и кралицата Изабела му подаруваат маварски тврдини и земја но, Охеда одбива да се стане богат со господарска куќа и земја земена од маврите, кои во повеќето случаи биле раселени од градовите. Ова веќе е сосема неразбирливо за западните истражувачи. Можно ли е еден нормален и беден млад човек да не прифати богатство, освен ако не е авантурист по дух?
Да, можно е Алонсо де Охеда не планирал да пушти корени во освојуваат Гранада или некаде на друго место. Неговиот сон е, заедно со шпанската војска да војува за ослободување на Македонија.
3. Војната со маврите завршува. Во 1492 година во градот Севиља по еден повод произлегува од недоразбирање, Охеда се качува на камбанаријата Хиралда, застанува на шестметарска греда од плоштадот и од повеќе од 20 метри височина скока на круната на едно дрво со ризик да загине.
Во војната Охеда секогаш прв влегува во маварските тврдини и секогаш прв започнуваа бој. Откако би го добил благорасположението на католичките кралеви, тој би можел да влијае за насочување на Реконквистата на Балканот против Османлиите. Тоа не се само празни планови. Во Велика Британија во тоа време имало такви тенденции и планови за протерување на Мухамед од Европа и ослободувањето на Ерусалим и Божјиот гроб. Бидејќи не успеа да заплени мавар од емирското семејство, со скокањето од камбанаријата Хиралда, и го привлекува вниманието на кралицата Изабела. Но, пред да го направи ова, кралицата се качува заедно со него и придворните дами на камбанаријта, за да види како би се чувствувала на таква височина. Алонсо де Охеда по секоја цена сака да освои кралицата за својата кауза. Но, иако ја има наклонетоста на кралицата. За жал кралското семејство нема пари за една војна против Османлиите.
К.Л.
(продолжува)
