Правната положба на анкетираните делови на Македонија
Мировната конференција во Париз (1919) во определувањето во определувањето на положбата на Македонија по завршувањето на Првата светска војна, ја санкционира нејзината поделба извршена со Букурешкиот мировен договор од 1913 година, тргнувајќи од следните историско-политички правни поставки;
Прво. Мировната конференција одби да ја прифати внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО) како легитимен преставник на македонскиот народ со право да учествува во преговорите при определување на идниот државноправен статус на Македонија.
Делегатот на ВМРО кој беше снабден со редовно полномошно побара можност да се престави на Конференцијата и да ги “изнесе – како што се вели во мполномошното – желбите на македонскиот народ”. Меѓутоа, Конференцијата го одби ова барање и со тоа македонскиот народ остана на неа без свој преставник.
Со ова одбивање, Мировната конференција застана на становиште дека меѓународно-правен субјективитет се признава само на држави, а не и на револуционерни организации кои се борат за слободата на својот народ. Ваквото становиште придонесе интересите на македонскиот народ да бидат интерпретирани на начин како што тоа им одговараше на државите кои веќе завладеале делови од македонската територија и настојуваа истите да ги задржат под свој суверенитет.
Второ. Одредбите на парискиот мировен договор и другите пропратни договори – најтешки последици имаа врз самата егзистенција на македонската нација и во тој контекст врз остварувањето на правото на македонскиот народ на самоопределување. Париската мировна конференција одби да го прифати постоењето на македонската национална индивидуалност и во тој контекст правото на македонскиот народ на сопствена држава.
Мировните договори беа во прилог на владите на балканските држави, кои во анкетираните делови на Македонија непречено го спроведуваат процесот на денационализација на македонскиот народ. Се сметаше дека ваква разделена нација потешко ќе може да ја оствари својата консолидација во борбата за национално ослободување. Со подведување на нацијата под три различно политичко-правни режими кои во основа тргнуваат од единственото гледиште да не се прифати македонскиот национален етникум, балканската буржуазија сметаше дека со тоа поефикасно ќе го спречи опстојувањето на македонската национална свест кај широките народни маси.
Трето. Акцептирајќи ги овие поставки, Париската конференција не се впушти да решава за тоа на Македонците во анкетираните делови да им се признае статусот на македонското национално малцинство. Прашањето за статусот на националните малцинства во одделните земји, Конференцијата го достави да се решава со посебни меѓународни договори, кои содржат основни начела за определување на националните малцинства во одделните земји. (победниците во оваа војна и нивните сојузници во војната: Грција, Романија и Кралството СХС, потпишаа нировен договор со победените држави: Австроунгарија, Бугарија и Турција со кои се регулира статусот на националните малцинства. Меѓу тие акти спаѓа Нејскиот и Сенжерменскиот договор склучен на 10.ХII 1919 година кои содржат исти текстови за правата на националните малцинства. Во нив содржани основните начела за статусот на националните малцинства во поодделните земји на кои се однесуваат овие акти. Земјите потписнички, кои им гарантираа одредени права на националните малцинства, се задолжуваат дека во своите закони, уредби и други подзаконски акти и општи официјални политички акции нема да допуштат истите да им противречат на основните законски начела утврдени во меѓународните договори.) Меѓутоа во овие договори не било изрично речено кои се тоа народносни групи кои потпаѓаат под режимот на националните малцинства бидејќи на самите држави потписници на договорите им било оставено, тие со свои и внатрешно законодавни акти, да одредат на кои народносни групи им припаѓа статус на национално малцинство. Овие држави исто така, со своите акти го определуваат етничкиот идентитет на народносните групи. Тргнувајќи од овие начела содржани во меѓународните договори, балканските држави на Македонците не им признаа статус на национално малцинство. Со тоа се создаде правна основа за непречено спроведување политика на национално угнетување и присилна асимилација врз македонскиот народ во целина.
Јонче Манојлов
преземено од повеќе литератури за Македонската држава
