СЛАВЕ НИКОЛОВСКИ – КАТИН
(ДЕЛ ОД КНИГАТА „СВЕТОТ НА ДЛАНКА“)
ЕРУСАЛИМ – ГРАДОТ НА ВЕЧНОСТА
Како нераскинлив дел од Тел Авив, на јужната страна е сместен градот Јафа или Јафо. Во него живеат и Евреи и Арапи и тука се измешало и старото и новото, и библиското и современото. Таму ја посетивме Католичката црква „Свети Петар“, каде апостолот ја ставил раката врз девојката Табита, која подоцна оживеала. Го посетивме и стариот дел на градот, во чија непосредна близина на црквата се вгнездиле познати уметници и отвориле галерии на улиците што ги носат имињата на зодијачките знаци.
Тел Авив, заедно со градовите Хаифа, Ерусалим и Тиберијада се познати во светот по режењето, брусењето и продажбата на дијаманти. Всушност, шеесет отсто од приходите на државата се остваруваат токму од дијамантите. А, брусењето на дијамантите е еден од најпознатите занаети на Евреите. Со оваа дејност Евреите почнале да се занимаваат уште од најстари времиња, кога не биле сигурни каде ќе останат и каде ќе им биде нивната држава. Во честите прогонувања и преселби, тие постојано размислувале како да најдат нешто што ќе им обезбеди живејачка и лесно ќе се пренесува, за да не им прави проблем при честите преселби. Единствено решение им биле светлите ситни камењa, што ги чувале како очите во главата и ги пренесувале во џебовите, во чорапите, во чевлите…
Често се вели дека историјата на човештвото е оградена со ѕидови. Меѓу нив, три заземаат посебно место: Кинескиот ѕид, граница меѓу цивилизацијата и варварството; Берлинскиот ѕид, сведоштво за една умисла да се пресече живото европско ткиво на два дела; и Ѕидот на плачот, симбол на секојдневната средба на Евреите од целиот свет со својата судбина.
Западниот ѕид, наречен од британската мандаторска управа како „Ѕид на плачот“, поради секојдневните, честопати со солзи накапени молитви на Евреите свртени со лицата кон ѕидот, се смета за последен остаток за најголемото светилиште во јудеизмот. Тоа е храмот кој на едно возвишение во Ерусалим го изградил Соломон, синот на кралот Давид, пред 3.000 години.
При посетата на Ерусалим се уверивме дека тој е историска крстосница на многубројни свети места; со посебна архитектура обликувана исклучително од ерусалимски камен ваден од пустината со конфигурација на мали ритчиња од чии височинки може да се види Мртвото Море. Инаку, уште од времето на Британците постои закон со кој се регулира изградбата на сите згради, куќи и други објекти, да бидат исклучително со бел делкан камен.
Вечниот Ерусалим
Ерусалим е град на вечните убавини и на светите места. Низ милениуми населението на Ерусалим, но и тие што доаѓале и доаѓаат да му се поклонат, го воспевале и го воспеваат како град на вечноста, како центар на светот, како главен град, како град со голема политичка моќ… Според тоа тој има повеќе имиња што му се дадени во Светото писмо, во Мојсиевите записи и во литературата. Израелците го нарекуваат Јерушалаим, од каде потекнува и денешното негово име – Ерусалим, што значи „град на мирот“. Меѓутоа, за постоењето на Ерусалим – местото на Христовите маки, смртта и воскреснувањето, во текот на последните два милениумa не е врзан поимот мир. Ниту на едно свето место во светот не потекле толку потоци крв како овде. Никаде толку жестоко не се воделе борби, никаде толку гневно не се мразело и напаѓало како во овој свет град што е сместен на студените и сиви карпи на планината Јуда. Трите светски религии – еврејската, христијанската и муслиманската, од градот направиле центар на раздорот. Истовремено, никаде не се кажале толку многу молитви како во Ерусалим.
Приказната за Ерусалим почнува кога моќниот крал Давид го купил ридот над градот. Целта му била да изгради свет храм каде што би бил сместен Заветниот ковчег во кој се чувале плочите со Десетте Божји заповеди што Господ, преку Мојсеј, им ги објавил на децата на Израел. На кралот Давид, моќниот творец на првата еврејска држава, сепак, не му било дозволено да го изгради храмот, неговите раце биле крвави. Таа света должност ќе стане аманет на неговиот син Соломон.
Уште од Мојсеј, од колено на колено се пренесувал споменот на илјадниците Евреи кои останале затрупани под камењата на египетските пирамиди. Градењето на светиот храм како трајно седиште на Заветниот ковчег, би требало да биде паметник за годините на ропството, но и решеност никогаш повеќе да не се градат кули за туѓите господари или бесконечно да се талка по пустините. Со храмот, Евреите се пронаоѓаат самите себеси, на својата земја, под сенката на светилиштето кое ќе биде печат на нивниот сојуз со Бога. Градот Ерусалим станува свет град, а храмот светост над светостите.
