Славе Катин
ДЕЛ ОД МОНОГРАФИЈАТА „СВЕТОЗАР – СВЕТЛЕ СТАМЕВСКИ“ ОД СЛАВЕ КАТИН
Во ова продолжение ќе претставам дел од приказната за живот и судбина на таткото на Светле Стамевски, печалбарот газда Тврдомир (денес покоен), кој беше вистинска легенда, столб на Стамевци, прекрасен соговорник, човек кој и долго и многу памтеше
Моето патување од Чикаго го продолжив за Детроит со летот кој траеше околу еден час. Беше пладне кога авионот се вивна во висините и леташе од североисточната страна, долж брегот на езерото Мичиген, во кое како во море пловат бродови, јахти, лаѓи… Во далечината се забележуваше градот Милвоки во државата Висконсин, кога авионот сврте кон исток, а потоа преку езерото и копнениот дел на државата Мичиген се најдов над центарот на автомобилската индустрија – Детроит.
Детроит е велеград на езерото Ири – една од петте метрополи во Соединетите Американски Држави и седиште на автомобилските компании „Форд”, „Крајслер” и „Џенерал моторс”. Тоа е град на авионската и електронската индустрија, кој уште во 1796 година го формирале Французите. Исто така, Детроит е еден од големите центри на афроамериканското население, како и значаен културен, административен и спортски центар на тие американски простори.
Меѓутоа, за мене најзначајно е тоа што Детроит е средиштето на најбројната македонска колонија во Соединетите Американски Држави, во која првите печалбари од егејскиот дел на Македонија, од Преспа, Битолско, Тетовско и други места се доселиле уште при крајот на XIIII век.
Денес во метрополата живеат четириесетина илјади Македонци и тоа претежно од Тетовско, Преспанско, и Битолско. Затоа, со право се вели дека Вратница – Тетовско и Љубојно – Преспанско се преселиле во Детроит, а нив, за жал, ги има повеќе таму отколку во Македонија (околу 300 семејства од Вратница, а околу 120 семејства од Љубојно).
МПЦ „Света Богородица“ во Детроит
Во разговор со Светле и неговиот татко Тврдомир Стамевски бев информиран дека доселениците со потекло од Полог се претежно членови на македонската православна црква „Света Богородица“, која е еден од најзначајните македонски духовни и културно-просветни центри во САД. Таа е собиралиште на голем број Македонци, особено од тетовскиот крај, кои живеат во метрополата Детроит и пошироко. Таа е организатор на бројни активности, меѓу кои и на црковно-народни собири.
Младинците од Детроит чии дедовски корени се протегаат во Македонија, во тетовскиот регион, пак, формирале свое друштво. Тоа било основано на 10 ноември 2001 година, кога и се организирала голема група младинци, претежно ителектуалци. Младото друштво “Полог” било организатор на бројни игранки и други собирања.
Исто така, македонскиот клуб во метрополата Детроит е “Лешек”, кој бил формиран во текот на 2001 година, а бил регистриран пред американските власти во јануари 2002 година. Овој клуб е собиралиште на доселениците од селото Лешок, Тетовско и е организатор на селската слава посветена на св. Богородица.
Меѓутоа, како што рече Светле Стамевски, одреден број Теточани во Детроит црквувале и црквуваат и дале финансиска помош, а и денес се едни од најбројните и најактивните во Српската православна катедрална црква Св. Лазар – “Раваница”. Нив ги има од Вратница, Беловиште, Рогачево, Одри и други села.
Според некои показатели најголемиот број македонски доселеници во Детроит се од Вратница, Тетовско. Тие црквуваат и во МПЦ „Св. Богородица“ и во СПЦ Св. Лазар “Раваница”, како и во вратничката црква „Св. Петка“. Оваа селска заедница која поседува голема сала каде се организираат разни манифестации има и мала црквичка. Објектот бил изграден во 1979 година, во кој е сместена црквичката, која е под јурисдикција на Спрската православна црква.
Продолжува
