ДЕЛ ОД ПУБЛИКАЦИЈАТА „МАКЕДОНЦИТЕ ВО СВЕТОТ“ (ВТОР ДЕЛ) НА СЛАВЕ КАТИН
Американско-канадската епархија се раководи од својот Статут. Тој е донесен на редовната седница на Епархиското собрание, одржана на 1 септември 1995 година, согласно Уставот на МПЦ. Статутот е одобрен и потврден од Американскиот црковно-народен собор во президијален состав, на седницата од 15 декември 1995 година, со Одлука бр. 1/95. Во Статутот се предвидени сите обврски и права на Епархијата, на нејзиното членство и на управните структури на Епархијата.
Митрополитот Кирил, чие свештено име му е Никола Поповски е прв надлежен архиереј на новоформираната Американско-канадско-австралиската епархија од 1967 до 1985 година. Тој е роден на 23.6.1934 година во с. Царев Двор (Преспанско). Основното образование го завршува во своето родно село, а Богославијата во Призрен. Во 1964 година се замонашува во манастирот “Света Пречиста” кај Кичево. Извесно време работи како службеник во Македонската архиепископија, по што во 1965 година се запишува на студии на Московската духовна академија, каде по двегодишно студирање е повикан да се врти во татковината, па во 1967 година, непосредно пред возобновувањето на автокефалноста, е хиротонисан за архиереј Тивериополски. Целосно теолошките студии ги завршува на Богославскиот факултет “Свети Климент Охридски” во Скопје.
По возобновувањето на автокефалноста е поставен за надлежен архиереј на Американско-канадската епархија, со која раководи до 1985 година. Во 1971 година е формирана Полошко-кумановската епархија и е назначен за нејзин прв администратор, а подоцна и за нејзин митрополит, на која функција се наоѓа и денес.
Втор надлежен архиереј на оваа епархија , кој беше кус период по 1985 година, е владиката г. Стефан, чие мирјанско име му е Стојан Велјановски кој денес е поглавар на Македонската православна црква. Тој е роден на 1 мај 1955 година во с. Добрушево (Битолско). Основно училиште завршува во родното место, а потоа во 1969 година се запишува на Македонската православна богославија “Свети Климент Охридски” во Драчево, Скопје која ја завршува во 1974 година. Веднаш се запишува на Белградскиот православен факултет.
По дипломирањето во 1979 година, Светиот архиерејски синод на Македонската православна црква го поставува за професор во Богословијата во Скопје. Во 1980 година е испратен на постдипломски студии на Екуменско-патролошкиот институт “Свети Николај” во Бари, Италија. По враќањето од Италија е поставен за предавач на Богословскиот факултет “Свети Климент Охридски” во Скопје по предметите Свето писмо на Стариот завет и патрологија, на која должност е избран за архиереј. Замоштен е на 3.7.1986 година, во манастирот “Свети Наум Охридски Чудотворец” во Охрид.
Хиротонисан е за митрополит Злетовско-струмички, (односно Брегалнички) на 12.7.1986 година во храмот “Свети Димитриј” во Скопје. Потоа, на 9 и 10 октомври 1999 година е избран и востоличен за петти по ред Архиепископ охридски и македонски. Митрополитот Стефан како архиепископ на МПЦ и денес е надлежен архиереј на Американско-канадската епархија.
Извесен период архиереј на оваа Епархија беа избрани по функција поглаварите на МПЦ г. Доситеј, г. Ангелариј, г. Гаврил и г. Михаил.
Архиепископот Доситеј е првиот архиепископ на возобновената Охридска архиепископија во лицето на Македонската првославна црква, кој во архиерејскиот трон на свети Климента Охридски беше востоличен во октомври 1958 година. За време на своето 23-годишно архиепископствување од 1958 до 1981 година, тој мудро, чесно и саможртвено ја раководеше Црквата. Тогаш од темел беше возобновена Црквата, обновувајќи ги сите нејзини витални органи – епископатот, свештенството, епархиите, црковните општини во татковината и во дијаспората, црквите и манастирите, образованието, просветатаи воопшто името и делото на христијанството И на МПЦ.
Архиепископот Ангелариј застана на Светиклиментовиот трон од 1981 до 1986 година. Тој во своето петгодишно архиепископствување, со силна волја и со поголеми надежи ја доизградуваше македонската православна вистина. Длабоко веруваше во единството на православието, во кое Црквата што ја раководеше ја гледаше само како уште една ѕвезда во ѓерданот на православните цркви. Раководен од тие длабоко христијански пориви, со несмален самопрегор го афирмираше делото на нашата света Црква, како достојна меѓу достојните цркви, и по дух и живот.
Архиепископот Гаврил, пак, започна со подготвувањето за издавање на Новиот завет во далечната 1949 година. Тој скоро сиот свој живот го помина, вложувајќи ги своите знаења и сили во просветителското дело на Република Македонија како државен чиновник, но никогаш не беше далеку од Црквата, туку беше близок соработник на архиереите и на црковните служби. Започнатите проекти од архиепископот Доситеј – изградба на Светиклиментовиот храм во Скопје и издавањето на Библијата на македонски литературен јазик, ќе останат како брилијанти и на неговата архиепископска круна,. Меѓутоа, неговата старот и кревко здравје беа претешко бреме, па тој се повлече од тронот во 1993, а починаво 1995 година
Архиепископот Михаил за поглавар на Македонската првославна црква беше избран на 4 декември 1993 година. Архиепископот Михаил беше жива содржина во најновата историја на македонскиот народ и на светата Црква. Бремето на архиепископското достоинство врз себе ќе го прими со одважност на црковник, кој сиот свој дотогашен живот го посвети на богослужението, а за спасение на своите духовни чеда. Архиепископот Михаил беше и долгогодишен професор и декан на Православниот богословски факултет во Скопје.
За време на неговото архиепископствување се направија потребните измени и дополнувања на Уставот на Македонската православна црква, статутите за трите епархии во дијаспората и други црковни закони и правни норми. Во негов период се збогати издавачката дејност во Македонската православна црква и беа отпечатени богослужбени изданија и повеќе книги со богословска содржина, преводи и оригинални творби. Особено ќе остане запаметено неговото време по прекрасните беседи на даровитиот црковен оратор и мудар старец, кој со својата силна желба да биде што поприсутен меѓу својот народ, постојано беше во движење.
Тој беше ревносен богослужител, пријатен соговорник и човек со израз на внимание кон секого. Неговото присуство во електронските и печатените медиуми во Македонија и во странство направи Црквата да излезе од тесните рамки И придонесе за афирмација на Македонската православна црква. Почина на 6 јули 1999 година, на 87-годишна возраст.
Продолжува
Пишува: СЛАВЕ КАТИН
