ДЕЛ ОД ПУБЛИКАЦИЈАТА „МАКЕДОНЦИТЕ ВО СВЕТОТ“ (ТРЕТ ДЕЛ) НА СЛАВЕ КАТИН
35. “МАКЕДОНСКИ НЕДЕЛНИК” (1992). Во почетокот на август 1992 година, се појавил првиот број на гласилото “Македонски неделник”. Се печател на десетина страници, во зависност од обемот и бројот на актуелните информации, преземени од дневниот и неделниот печат што излегувал во Република Македонија. Материјалите биле презентирани во три колони, придружени со извесен број рекламно-пропагандни материјали на доселениците во Канада. Неделникот се печател на формат 22 х 29 см со цена од 2 долари.
36. “НОВА МАКЕДОНИЈА” (1994-1995). По повод 2 август 1994 година се појавило неделното гласило “Нова Македонија”. Тоа било специјално издание за Македонците од Северна Америка кое го подготвувала редакцијата на весникот “Нова Македонија” во Скопје и преку МАК ИНФО сервисот се испраќало и печатело во Торонто, односно во Скарборо. Првиот број е печатен на формат 42 х 30 см на 16 страници на македонски јазик, а има бројни текстови и на англиски јазик. Како додаток на весникот било отпечатено гласилото “Македонско ехо” како македонски глас од САД и Канада, на 4 страници на македонски и на англиски јазик.
37. “ОБЕДИНЕТИ МАКЕДОНЦИ” (1995). По повод 35-годишниот јубилеј на националната организација “Обединети Македонци” во Торонто, излегло пригодно издание. Весникот е отпечатен на 28 страници на формат 40 х 29 см., на македонски и на англиски јазик.
38. “МАКЕДОНСКИ ГЛАСНИК” (1999 -). По повод илинденските празнувања во Торонто, во 1999 година, организацијата “Обединети Македонци” од Канада го отпечатила весникот “Македонски гласник”. Тој е печатен на среден формат, на 36 страници, на англиски и на македонски јазик. Весникот е исполнет со текстови кои се однесуваат на историските собитија на Македонецот пред и по Илинден. Така, меѓу другото, во него се дадени текстови за првиот македонски Илинден – Битката кај Херонеја на 2 август 338 година пред н.е., вториот Илинден 1903 година, самородното дело на македонскиот народ и третиот Илинден 1944 година – АСНОМ, темелникот на новата историја.
Исто така, во првиот број, на македонски и на англиски јазик се поместени голем број текстови од историјата на македонскиот народ и држава, потоа текстови од животот и активностите на организацијата “Обединети Македонци” и од црковното живеење на македонските доселеници. Весникот “Македонски гласник” излегува до денес секој месец. Тој е еден од најдобрите македонски весници во иселеништвото што се печати и на англиски јазик. Весникот на “Обединети Македонци” е гласило на вистината за Македонија и за активностите на Македонците во Торонто и пошироко.
Македонски страници во други изданија
Како во Австралија и во Европа, така и во Канада се печателе македонски страници во печатот на други нации. Така, во канадскиот неделник на хрватско-српски јазик “Наше новине” уште во 1976 година се среќавале македонски текстови, особено текстови по повод илинденското празнување и одржувањето на традиционалниот пикник на Илинден, на кој доаѓале и посетители од другите југословенски народи.
Слични текстови се среќавале и по повод националниот празник на македонскиот народ 11 Октомври. Инаку, весникот “Наше новине” бил југословенски неделник и се печател секоја среда во Торонто, а бил гласило на прогресивните доселеници од југословенските простори.
Од 1985 година и во југословенскиот етнички весник “Мостови” од Виндзор, гласило за активностите од книжевното, културното и уметничкото живеење на југословенските народи што живееле на тие простори, печатено на хрватско-српски јазик, среќаваме, текстови на македонски јазик.
Првиот број на “Мостови” бил печатен во 4 000 примероци (формат 29 х 43 см) на 12 страници. Во македонските текстови посебно место било посветено на средбата на децата бегалци од Егејска Македонија, а и на бројни рекламни материјали од македонските радиочасови во Детроит и издавачката куќа “Илинден” во истиот град.
Македонски радио и ТВ часови во Канада
Обиди и пробни емитувања на етнички радиоемисии во Торонто биле направени уште во педесеттите години. Така на 12 септември 1953 година, во Ошава, во Онтарио, на Радиостаницата ЦКЛЦ – 1350 ФМ започнал првиот “Македонски радиочас”. Се емитувал секоја недела попладне од 16 до 17 часот.
Според пишувањето на весникот “Македонски глас” бр. 3 од 21 јуни 1957 година, во Торонто истата година на радиостаницата ЦКФХ – 1400 започнал да се емитува радиочасот под име “Македонска радио-програма”. И покрај тоа што се викала македонска радиопрограма, на радиото се зборувало на македонско – бугарски јазик, но биле емитувани македонски песни и ора.
Нешто подоцна, во почетокот на 1960 година, во Торонто започнал со работа уште еден радиочас на македонски јазик. Овој радио-час постоел цели дваесет и четири години. Се емитувале убавите македонски песни и ора кои ги забавувале и веселеле македонските домови.
Во 1969 година, на радиостаницата ЦХИН во Торонто започнал со работа македонскиот радиочас под име “Македонски глас”. Се емитувал секоја сабота во попладневните часови, во почетокот половина час, потоа еден час, а подоцна и час и половина (од 17,30 до 19,00 часот). Овој македонски радиочас бил вистински афирматор на македонските доселеници, на македонскиот говор, песната и орото и средство за информирање на Македонците во Торонто.
Во периодот од осум години, овој радиочас одиграл многу значајна улога во информирањето на македонските доселеници, особено поради тоа што тоа било едно од првите гласила преку кое се пренесувал македонскиот литературен јазик. Меѓутоа, поради објективни и субјективни причини, особено од финансиска природа, 1977 година радиочасот го променил името од “Македонски глас”, во “Глас од Македонија”.
Денес, овој радиочас се емитува шестпати неделно во траење од половина час, преку истото етничко радио ЦХИН АМ 1540 од понеделник до петок во 19,30 и на ФМ 100,7 во недела во 19,30 часот во Торонто. На програмата се застапени вести од македонските заедници во Канада и САД, како и од Република Македонија, коментари, детски емисии и други прилози добиени преку Редакцијата за размена на Македонското радио.
Прололжува
Пишува: СЛАВЕ КАТИН
