ДЕЛ ОД ПУБЛИКАЦИЈАТА „МАКЕДОНЦИТЕ ВО СВЕТОТ“ (ТРЕТ ДЕЛ) НА СЛАВЕ КАТИН
Етничките организации во новите средини на Македонците во САД ги зачувуваат своите национални вредности, а во исто време го збогатуваат мозаикот на мултинационалните култури во новите средини во иселеништвото, меѓу кои се државите Индијана, Мичиген и Илиноис
3. ИНДИЈАНА. Индустриските центри во државата Индијана биле места каде што се доселиле голем број Македонци од егејскиот дел на Македонија, организирајќи се во свои етнички организации. Така, во 1911 година во Гранит Сити доселениците од Пателе, Леринско, се обединиле околу друштвото “Орел”, со свои секции во Индијанополис, Индијана и Дејтон, Охајо. Истата година доселениците од селото Вишени, Костурско, кои живееле во Форт Вејн, го формирале спомагателното друштво “Напредок”. Таму, во 1912 година, доселениците од селото Черешница, Костурско, го формирале спомагателното друштво “Свети Ѓорѓи”. Исто така, во Форт Вејн, доселениците од селото Бапчор се обединиле во спомагателното друштво “Вич”, како едно од најмоќните македонски селски друштва во САД.
Во 1917 година се организирале повеќе спомагателни друштва, меѓу кои во градот Гери, од доселениците од селото Куратица, Охридско е основано просветно-благотворното друштво “Напредок”. Потоа, во 1918 година во Гери доселениците од селото Велгошти, Охридско, се организирале во заемноспомагателното друштво “Прогрес”. Во 1918 година во Форт Вејн, пак, доселениците од селото Тиолишта, Костурско, го формирале благотворното друштво “Заштита”.
Во 1924 година во Индијанополис, бил основан бугаро-македонскиот просветен курс, со нагласен социјално-просветен карактер. Првовремено ова друштво го носело името “Лајон клуб”, а во 1930 година името му е променето.
Друштвото “Александар Велики” во Гери е формирано во 1927 година. Тоа ги обединувало македонските доселеници од овој град и соседните населби во државата Индијана. Според уставот на друштвото “Александар Велики”, во него членувале само лица од македонско потекло и нивните ќерки и синови во САД.
Една од посилните македонски организации во рамките на МПО била организацијата “Костур”, од градот Форт Вејн, основана на 21 ноември 1921 година. Во организација на огранокот “Костур” се одржал првиот конгрес на МПО, на први октомври 1922 година. Во состав на огранокот била формирана женска и младинска секција. Денес Централниот комитет на МПО за САД и Канада се Наоѓа во Форд Вајн.
Македонската организација “Даме Груев”, од градот Индијанополис, била една од најстарите членки на МПО. Таа била основана во 1922 година, која до 1923 година била позната под името “Леринско братство”. Во рамките на организацијата постоеле женска и младинска секција. Сите членови на организацијата “Даме Груев” членувале во црковната општина и ја одржувале црквата Св. Стефан. Организацијата располагала со свој народен дом, кој собирал околу 300 лица, а во нејзините рамки дејствувале женска и младинска секција.
Меѓу другите етнички организации во државата Индијана била “Родина” (“Татковина”) која македонските доселеници од градот Гери ја формирале на 14 декември 1930 година.
4. МИЧИГЕН. Државата Мичиген била и е една од најзначајните за македонските доселеници. Таму Македонците започнале да се организираат уште со нивното доаѓање. Така, меѓу селските друштва во 1918 година во Џексон, доселениците од селото Арменско, Леринско, го организирале спомагателно-просветното друштво “Напредок”. Потоа, во 1924 година, во Детроит, било формирано едно од најбројните македонски друштва “Буф” во кое членувале доселениците од селото Буф, Леринско. Друштвото својата дејност ја проширило и во Виндзор, во Канада, каде што имало голем број бувчани. Друштвото “Буф” постои до денешен ден и во двата града.
Во Детроит во 1923 година е основано бугаро-македонското женско благотворно друштво “Соединение”. Во 1939 година тоа престанало да постои и како негов наследник се појавило женското заемноспомагателно друштво “Милосрдие”.
Македонските доселеници од Батл Крик во 1926 година, го формирале заемноспомагателното и просветно друштво “Св. Кирил и Методиј”. Потоа, во 1932 година повторно основале свое Македонско заемноспомагателно неутрално друштво.
Во Детроит во 1927 година е формирано тетовското спомагателно друштво “Шар Планина”. Денес, пак, доселениците од Тетовско во Детроит се организирани во друштвото “Полог”, кое дејствува и во Виндзор.
Септември прогласен за месец на македонско-американското наследство во Мичиген
Во Мичиген, Македонската патриотска организација била едно од најсилните и највлијателните. Така, во САД во состав на МПО биле формирани повеќе ограноци кои биле активни во периодот меѓу двете светски војни, меѓу кои, во Детроит било следните:
Организацијата “Татковина” била формирана во Детроит кон крајот на мај и почетокот на јуни 1922 година. Таа со свои парични средства ја помагала црковната општина Св. Климент Охридски во Детроит и развила голема просветна и културна дејност. Во рамките на “Татковина” постоела младинска и женска секција кои биле ангажирани во организирањето на културно-забавниот живот.
Македонската организација “Балкански мир”, била основана во градот Ленсинг, во 1923 година. Потоа, на 1 јуни 1934 година во градот Џексон била основана македонската организација во составот на МПО “3-ти август”.
5. ИЛИНОИС. Едно од првите селски македонски друштва организирано на американскиот континент во 1906 година е друштвото од селото Д’мбени, Костурско, кое го носи името “Лазо Поп Трајков”. Ова друштво имало две седишта: во Медисон, (Илиноис) и Хајмонд, (Индијана), односно таму каде што имало најмногу доселеници од ова село. Друштво својата дејност ја проширило и меѓу д’мбенци во Канада. Истата година доселениците од селото Косинец, Костурско, организирале свое селско друштво со седиште во градот Медисон. Доселениците од селото Смрдеш, Костурско, пак, во 1906 година, го формирале благотворно-просветното друштво “Пандо Кљашев”. Една година подоцна, (1907) во Медисон и доселениците од селото Ошчима, го организирале своето спомагателно друштво “Св. Никола”.
Прололжува
Пишува: СЛАВЕ КАТИН
