Александар Донски
Како уште еден аргумент против приказната на Херодот за наводното ‘грчко потекло’ на Македонската кралска куќа, д-р Борза наведува и еден податок што го пишува самиот – Херодот! Борза вели дека додека од една страна Херодот пишува дека Александар Први бил ‘Грк’ (иако на едно место го нарекува и Македонец), од друга страна истиот тој Херодот (7.130) пишува дека Тесалијците биле првите Грци, кои биле потчинети од Персијанците, што значи дека тие (а не Македонците) биле најсеверните Грци на Балканот. Д-р Борза потсетува и дека тогашните Грци многу добро знаеле до каде живеат нивните сонародници и дека ниту еден Грк тогаш не ја сметал Македонската владеачка династија за ‘грчка’ (Борза, цит. дело, стр. 113).
Митолошката врска помеѓу Македонската кралска куќа и митолошкиот јунак Херакле била негирана уште во антиката и тоа од самите Грци! Децидно сведоштво со кое била оспорена секаква етничка (но, и митолошка) врска помеѓу древните Македонци и ‘грчкиот бог Херакле’, дал токму Гркот Демостен. Во еден од своите бројни анти-македонски говори тој го оспорил правото на Филип Втори да се смета себеси како потомок на Херакле. Притоа Демостен рекол:
‘Јас сметам дека Херакле, секако со негодување ги слушна зборовите на пратениците, кои постојано повторуваа дека Филип води потекло од овој бог. Овој бог добро нека го запознае презрителот на сите религии. Овој грчки бог нека го согледа тиранинот Македонец. Овој бог, мразител, казнувач и
уништивач на тиранијата…’ (Kvintij Kurtij Ruf, Quintus Curtius Rufus, I, 7, цит. дело…стр. 30).
Овде ќе спомнеме уште еден факт, кој денес, не е многу популаризиран во грчката историографија. Имено, во времето на Филип Втори, познато е дека дошло до ширење на границите на Македонија. Една од првите мерки што Филип Втори ја презел во тој правец било анектирањето на атинските колонии на територијата на Македонија, т.е. нивното приклучување кон матичната држава. Филип Втори насила влегол во овие градови и оттаму ги избркал грчките колонисти да се вратат назад на територијата на денешна Грција, а оние кои пружиле отпор, ги ликвидирал или ги продал како робје. Еве како го опишува однесувањето на Филип Втори Македонски кон грчките колонии на македонска земја, авторот Артур Вајгал (цит. дело, стр. 64):
‘Во 349 година п.н.е. Филип повторно тргнал со својата војска на Халкидик, на источната страна на Солунскиот Залив, каде ја продолжил својата политика на задушување на бунтовите на грчките населби. Го повикал Олинт, главниот град на овие колонии, конечно да се предаде… Но, осигурувајќи ја помошта од Атина, овој град ги затворил портите пред Македонците и пружал отпор с# до 348 или 347 година п.н.е., кога златото на Филип изнудило предавање на градот во рацете на Филип и истиот бил срамнет со земја, а граѓаните биле продадени како робје’.
И понатаму:
‘Паѓањето на Олинт било голем шок за Атињаните, кои им испратиле значителна помош во луѓе и снабдување на несреќните колонисти, но да се разбереме Филип немал желба да биде во војна со Атина и сега бил целосно подготвен за мировна спогодба со нив, бидејќи веќе немало други атински или грчки колонии на неговите непосредни крајбрежја. Тој само сакал, како што велел, да го исчисти своето родно крајбрежје од овие странски жители, кои немале никакво право на македонската земја’.
Значи, самиот Филип Втори велел дека Грците од грчките колонии во Македонија се странци и тој постапил со нив небаре биле окупатори.
Ниту Грците не им останувале должни на Македонците во експонирањето на своите несимпатии кон нив, па големиот атински говорник Демостен во своето дело Филипики за Филип Втори Македонски ја дал следната навредлива изјава:
‘Филип, тој човек не само што не е Грк, туку и нема ништо заедничко со Грците. Барем да беше барбарин од некоја пристојна земја – но тој не е ни тоа. Тој е некакво шугаво суштество од Македонија – земјата од која не можеш да доведеш ниту роб што барем нешто вреди’.
Оваа изјава практично претставува фундаментално сведоштво за разликите меѓу Македонците и Грците, дадено токму од еден од најпознатите Грци од тоа време – Демостен. Гледаме дека овој грчки говорник јасно рекол дека Филип Македонски не бил никаков ‘Грк’.
Но, денешните грчки историчари и пропагандисти се обидуваат да го забошотат значењето на оваа изјава на Демостен. Така, на пример, грчкиот историчар проф. Даскалакис тврди дека оваа изјава Демостен ја дал само за да ги потенцира културните разлики меѓу Атињаните и Македонците, кои, според него, и самите биле ‘Грци’, и дека ова Демостен го направил само поради војната помеѓу Атина и Филип Втори. Ваквиот став го застапуваат и други грчки историчари (секако поведени од дневно-политичките цели на нивната државна пропаганда).
И кој би бил одговорот на овој провиден грчки обид да се избега од вистината? Ќе посочиме на два несоборливи факта. Прво, постојат грчки сведоштва од кои се гледа дека древните Македонци уште далеку пред Демостен биле нарекувани ‘барбари’ од страна на Грците, и тоа во времето кога воопшто не војувале едни против други! И второ, до колку војната била причина за ваквото нарекување на Македонците од страна на Атињаните, тогаш се поставува прашањето: зошто Атињаните кога војувале со Спартанците,
никогаш за време на нивното триесетгодишно војување не ги нарекле и Спартанците ‘барбари’? Одговорот е едноставен. Атињаните никако не можеле да ги наречат Спартанците ‘барбари’, затоа што тие зборувале ист јазик со нив. Овде дојдовме до прашањето: зошто Демостен го нарекол Филип ‘барбарин’ (barbarian)? Што точно значел овој термин во антиката?
Научниците се речиси едногласни кога тврдат дека терминот ‘барбарин’ во антиката главно се однесувал за луѓе кои зборувале на неразбирлив јазик за Грците, со доза на потценување кон нивната култура. Во врска со ова д-р Словиковски пишува:
‘Терминот ‘барбарин’ во антиката бил прифатен како спротивен термин на терминот ‘Хелен’ и кај авторите овој термин имал три главни значења: неинтелигентен, странски и не-грчки во однос на националноста, а странски со елементи на инфериорност… Зборот ‘барбари’ се однесувал на не-Грците, додека Грците од посебните градови-држави ги нарекувале Грците од останатите градови-држави како ‘ксенои’…. ‘Барбаринот’ бил антитеза на ‘Хеленот’. (Исто, стр. 30).
Дека терминот ‘барбари’ се однесувал на луѓе со пониска култура, кои не зборувале на грчки пишува и во книгата ‘Историја на Грција’ (History of Greece, цит. дело, стр. 316).
Значи, сите народи кои не зборувале на грчки, Грците ги нарекувале ‘барбари’, додека помеѓу себе Грците си се нарекувале ‘ксенои’ (xenoi).
Демостен не бил единствениот Грк, кој вака ги нарекол Македонците. И древниот грчки историчар Исократ ги нарекол Македонците ‘барбари’. Д-р Словиковски пишува:
‘Историчарите имаат различно мислење околу тоа што мислеле авторите, како на пример Исократ, кога ги нарекувале Македонците ‘барбари’. Дали овој термин бил употребен во етничка или во културна смисла? Мнозина сметаат дека тоа значело дека Македонците биле странци, кои не го зборувале грчкиот јазик…
